Z Wikipedii

Ministerstwo Poczt i Telegrafów (MPiT) swoim zakresem obejmowało sprawy poczty telegrafu i telefonu. W latach II Rzeczypospolitej funkcjonowało w latach 1919-1924 oraz od roku 1927 do zaprzestania działalności we wrześniu 1939 r.

Spis treści 1 Utworzenie 2 Zasięg terytorialny 3 Lata 1919-1924 4 Lata 1927-1939 5 Ministrowie Poczt i Telegrafów 6 Literatura 7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Utworzenie

Ministerstwo Poczt i Telegrafów utworzone Dekretem Naczelnika Państwa – Józefa Piłsudskiego – z dnia 5 lutego 1919 r. Wydarzenie to poprzedzone zostało powołaniem 18 listopada 1918 r. Tomasza Arciszewskiego na stanowisko Ministra Poczt i Telegrafów, któremu powierzono zadanie utworzenia Ministerstwa.

W pierwszych latach działalności MPiT napotykało wiele trudności; brakowało wykwalifikowanej kadry administracyjnej i zawodowej, dotychczasowi urzędnicy z krajów okupacyjnych, zwłaszcza Niemcy, masowo ustępowali ze stanowisk i nie podejmowali się swoich obowiązków; wielkie trudności sprawiały też zróżnicowane przepisy pocztowe byłych państw zaborczych.

[edytuj] Zasięg terytorialny

W 1918 r. MPiT podlegała jedynie ziemia warszawska, lubelska i łódzka (obszary okupacji austriackiej i niemieckiej). Objęcie administracji pocztowej na trwałe i rozwój sieci pocztowej na wschodzie kraju możliwy był po ustaniu działań wojennych w ramach wojny polsko-bolszewickiej i zawarciu traktatu ryskiego w 1921 r. W 1922 r., po likwidacji Litwy Środkowej, która miała własny zarząd pocztowy, przejęto administrację pocztową na Wileńszczyźnie.

Natomiast obszary zachodnie kraju: Wielkopolska i Pomorze, w latach 1919-1920 podlegały, m.in. w sprawach pocztowych, Ministerstwu byłej Dzielnicy Pruskiej. W 1922 r. MPiT podporządkowano przyznaną Polsce część Górnego Śląska. W 1937 r. teren działania Ministerstwa powiększył się w wyniku zaboru Zaolzia.

Administracja pocztowa Wolnego Miasta Gdańska, mimo uprawnień Polski w tym kierunku, nie została podporządkowana MPiT, wobec ukształtowania się w WMG odrębnego, niemieckiego zarządu pocztowego.

[edytuj] Lata 1919-1924

Początkowo struktura wewnętrzna MPiT nie opierała się na podstawie prawnej. Wyglądała następująco:

• Prezydium
• I sekcja administracyjno-pocztowa
• II sekcja techniczna
• III sekcja gospodarcza
• urzędy przyboczne:
  • Izby Obrachunkowe
  • urząd gospodarczy
  • urząd pomocniczy (kancelaria główna)

W późniejszym czasie sekcję administracyjno-pocztową podzielono na dwie odrębne: ogólną i pocztową.

1 kwietnia 1921 r. ogłoszono Statut organizacyjny Ministerstwa Poczt i Telegrafów, który w miejsce sekcji wprowadził cztery departamenty:

• administracyjny
• pocztowy
• telefoniczno-telegraficzny
• gospodarczy
• oraz odrębny wydział rachunkowy

W 1920 r. utworzono przy MPiT Radę Techniczną (rozporządzenie z dnia 5 maja 1920 r.), jako organ doradczy i pomocniczy Ministra. Zadaniem Rady było opracowywanie wniosków dotyczących zasadniczych zagadnień z dziedziny techniki oraz spraw organizacji służby telegraficzno-telefonicznej i szkolnictwa zawodowego. Uchwały Rady po zatwierdzeniu przez Ministra nabierały mocy obowiązującej.

Ze względów oszczędnościowych, ustawą z dnia 5 grudnia 1923 r. MPiT zlikwidowano. Sprawy poczt, telegrafów i telefonów podporządkowano Ministrowi Przemysłu i Handlu, przy którym powołano Generalną Dyrekcję Poczt i Telegrafów.

[edytuj] Lata 1927-1939

Brak reprezentacji poczty i telegrafu na szczeblu ministerialnym negatywnie odbił się na jej jakości funkcjonowania. Reaktywacja MPiT możliwa była również dzięki poparciu premiera Józefa Piłsudskiego, który zdawał sobie sprawę ze znaczenia łączności, zwłaszcza dla wojska i obronności kraju.

Rozporządzeniem z dnia 19 stycznia 1927 r. ponownie utworzono MPiT, likwidując Generalną Dyrekcję Poczt i Telegrafów.

MPiT według statutu z 1 marca 1927 r. dzieliło się na 3 departamenty:

• I Departament Ogólny
• II Departament Pocztowy
• III Departament Techniczny

W październiku 1928 r. utworzono, obok trzech departamentów, odrębny wydział – Wydział Wojskowy.

Nowy statut MPiT, nadany w 1931 r., wprowadził nowy podział na:

• Departament Administracyjny
• Departament Pocztowy
• Departament Techniczny

oraz istniejące na prawach departamentów:

• Biuro Personalne
• Wydział Wojskowy

Kolejny statut Ministerstwa wydany w 1933 r. ukształtował jego strukturę wewnętrzną, która przetrwała do końca istnienia MPiT – do września 1939 r. W myśl jego postanowień w strukturze MPiT wyróżniano:

• Gabinet Ministra
• Biuro Personalne
• Biuro Wojskowe
• Departament Administracyjny
• Departament Pocztowy
• Departament Techniczny

Organem opiniodawczym Ministra była utworzona w 1928 r. w miejsce Rady Technicznej -Rada Teletechniczna.

Ponowne powołanie MPiT w 1927 r. stworzyło możliwość podporządkowania tego resortu sanacyjnym rządom. Dokonywany był stopniowy proces militaryzacji resortu. Ministrami Poczt i Telegrafów zostali bliscy współpracownicy Józefa Piłsudskiego: Bogusław Miedziński, a następnie Ignacy Boerner. Do silniejszego powiązania funkcji Ministra Poczt i Telegrafów z obozem sanacyjnym i dalszej militaryzacji resortu doszło w wyniku objęcia tego stanowiska przez pułkownika Wojska Polskiego – Emila Kalińskiego.

1 września 1939 r., po napaści Niemiec na Polskę, ogłoszono w kraju stan wojenny i wyjątkowy. Najważniejszym zadaniem MPiT w tym czasie było zapewnienie komunikacji rządu i innych władz, oraz Sztabu Głównego Wojska Polskiego z resztą kraju. Już w pierwszych dniach, wskutek bombardowań niemieckich, znaczną część władz centralnych ewakuowano do Lublina, a następnie w rejon Łucka, Dubna i Równego. 15 września cały rząd przeniesiono do Kossowa, MPiT umieszczono w pobliskim Rożnowie. Po agresji ZSRR na wschodnie tereny Polski, 17 września minister Kaliński i towarzyszący mu łącznościowcy przekroczyli w Kutach granicę polsko-rumuńską kończąc działalność MPiT w II Rzeczypospolitej.

[edytuj] Ministrowie Poczt i Telegrafów

• Tomasz Arciszewski (18 listopada 1918 – 16 stycznia 1919)
• Hubert Ignacy Linde (16 stycznia 1919 – 9 grudnia 1919)
• Władysław Stesłowicz (24 lipca 1920 – 6 czerwca 1922)
• Jan Moszczyński (28 czerwca 1922 – 15 grudnia 1923). Po likwidacji MPiT pełnił funkcję Dyrektora Generalnego Poczt i Telegrafów (styczeń 1923 – 12 maja 1926)
• Bogusław Miedziński (2 października 1926 – 13 kwietnia 1929)
• Ignacy Boerner (14 kwietnia 1929 – 12 kwietnia 1933)
• Emil Kaliński (10 maja 1933 – wrzesień 1939)

[edytuj] Literatura

• Dwadzieścia lat poczty i telekomunikacji w Polsce niepodległej, Warszawa 1939
• 400 lat Poczty Polskiej, Warszawa 1958

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Organizacja Poczty Polskiej w latach 1918-28

ATP w Toronto: Kiefer wyeliminował Dawidienkę

31-letni Niemiec Nicolas Kiefer awansował nieoczekiwanie do ćwierćfinału turnieju tenisowego z cyklu ATP Masters Series w Toronto (pula nagród 2,6 mln dolarów) zwyciężając czwartego zawodnika światowego rankingu, Rosjanina Nikołaja Dawidienkę 4:6, 6:4, 6:4.

WTA w Los Angeles: Czakwetadze za burtą

Rosjanka Anna Czakwetadze rozstawiona z numerem trzecim, w trzeciej rundzie turnieju WTA Tour na twardych kortach w Los Angeles (z pulą nagród 600 tys. dol.) została wyeliminowana przez grającą z "14" Austriaczką Sybille Bammer 4:6, 7:5, 2:6.

Upozorowali wypadek Fernando Alonso

Hiszpańscy hakerzy zamieścili na stronie łudząco przypominającej stronę "El Pais" informację i zdjęcie z upozorowanego wypadku dwukrotnego mistrza świata Formuły 1 Hiszpana Fernando Alonso oraz materiał wideo z miejsca wypadku - informuje "Super Ekspress".

Rusza letnia Grand Prix w skokach narciarskich

W piątek początek piętnastej edycji Letniej Grand Prix w skokach narciarskich na igelicie. Inauguracja odbędzie się w niemieckim Hinterzarten. W piątek odbędą się treningi (16:00) i kwalifikacje (18:00). W sobotę i niedzielę skoczkowie powalczą już "na poważnie".

Reprezentant Polski: hat-trick dodał mi pewności

Łukasz Piszczek znakomicie rozpoczął nowe rozgrywki. Trzy bramki w meczu Pucharu UEFA z Nistru Otaci, występ w podstawowym składzie przeciwko słynnemu Liverpoolowi. Polski piłkarz jest w coraz lepszej formie i w dobrym humorze.

Linki: Strona g��wna