Z Wikipedii

A27M Cruiser Tank VIII Cromwell
Dane podstawowe
Państwo	Wielka Brytania
Producent	Nuffield Organisation
Typ	czołg pościgowy
Załoga	5
Historia
Prototyp	1940
Lata produkcji	1943-1960
Dane techniczne
Silnik	Rolls-Royce Meteor, benzynowy
Moc	600 KM (447 kW)
Wymiary
Długość kadłuba	6,35 m
Szerokość	2,91 m
Wysokość	2,83 m
Masa
Masa własna	28 ton
Opancerzenie
Grubość pancerza	do 76 mm
Osiągi
Prędkości maksymalne
Na drodze	64 km/h km/h
W terenie	29 km/h km/h
Zdolność pokonywania przeszkód
Zasięg	280 km km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
Artyleryjskie	Armata 75 mm
Strzeleckie	2 × karabin maszynowy Besa 7,92 mm

A27M Cruiser Tank VIII Cromwell — brytyjski czołg pościgowy nazwany na cześć Olivera Cromwella, był to jeden z bardziej udanych angielskich czołgów pościgowych, pierwsza konstrukcja tego typu dorównująca ówczesnym czołgom średnim. Był to pierwszy angielski czołg z działem "uniwersalnym" (z armatą przeciwpancerną przystosowana także do strzelania amunicją kruszącą i odłamkową), miał dużą mobilność i niezłe opancerzenia. W końcowym okresie II wojny światowej w niektórych jednostkach brytyjskich zastąpił amerykańskie czołgi M4 Sherman. Bazując na tej konstrukcji powstał Comet, uważany za pierwszy nowoczesny czołg podstawowy.

[edytuj] Historia

Cromwell został zaprojektowany na zamówienie armii brytyjskiej jako następca czołgu Crusader. Specyfikacje techniczne nowego czołgu zostały ustalone pod koniec 1940, a pierwsze projekty nowych maszyn pojawiły się już na początku 1941.

Pierwszym z nich był Cavalier, zaprojektowany w bardzo krótkim czasie czołg z licznymi wadami i silnikiem Liberty o niewystarczającej mocy. Nowy silnik Meteor bazował na rozwiązaniach silnika lotniczego Rolls Royce Merlinie, który używany był między innymi do napędu myśliwców Supermarine Spitfire. Ze względu na priorytetową produkcję silników lotniczych w zakładach Rolls Royce'a wykonanie Meteora powierzono wytwórni Rover Car Company. Tymczasowo powstał nowy model czołgu nazwany A27 Mk VIII z nowym silnikiem o mocy 600 KM (447 kW (dwukrotnie większej niż moc silnika Liberty).

Ponieważ fabryka Rover potrzebowała kilka miesięcy na przygotowanie nowej linii produkcyjnej, pierwsze modele A27 zostały wyposażone w przestarzałe silniki Liberty, czołgu te otrzymały oznaczenie A27L Centaur. Pierwsze Meteory zeszły z linii produkcyjnej dopiero w styczniu 1943 i można było rozpocząć produkcję A27M Cromwell.

Zanim nowy czołg wszedł do służby dokonano w nim kilku dodatkowych zmian, przede wszystkim wymienione główne uzbrojenie – zamiast armaty 6-funtowej użyto działa Ordnance QF 75mm, nowszej wersji "sześciofuntówki" przystosowanej do strzelania tą samą amunicją co amerykańska armata czołgowa 75 mm.

Chrzest bojowy Cromwelli odbył się dopiero w czerwcu 1944 w czasie operacji Overlord i nie zdobył on specjalnej popularności wśród swoich załóg. Był chwalony za szybkość i niski profil, niższy od Shermana, ale krytycznie odnoszono się do jego opancerzenia. Grubość pancerza czołowego tych dwóch czołgów była porównywalna, ale płyta pancerna "Shermana" była bardziej pochylona i lepiej wyprofilowana. Krytykowano także główne uzbrojenie Cromwella, w praktyce okazało się, że jego działo 75 mm nie było tak skuteczne jak wcześniejsza armata 6-funtowa czy amerykańskie działo czołgowe 75 mm używane w Shermanach.

[edytuj] Wersje

[edytuj] Centaur I

Pierwsza wersja produkcyjna uzbrojona w armatę 6-funtową, używana tylko do szkolenia załóg.

[edytuj] Centaur II

Odmiana eksperymentalna Mk I z szerszymi gąsienicami i bez karabinu maszynowego w kadłubie.

[edytuj] Centaur III

Wersja z armatą 75mm, w 1943 większość Mk I została zmodyfikowana do wersji Mk III

[edytuj] Centaur IV

Wersja z haubicą 95mm, jedyna odmiana Centaura użyta bojowo.

[edytuj] Centaur AA I

Czołg przeciwlotniczy uzbrojony w podwójne działo Oerlikon 20mm. Początkowo użyte w czasie walk w Normandii ale wycofane ze służby po uzyskaniu przez aliantów przewagi w powietrzu,

[edytuj] Centaur AA II

Odmiana AA I ale uzbrojona w podwójne działka Polsten.

[edytuj] Cromwell I

Łączna produkcja – 600. Dokładnie taki sam jak Centaur I ale z silnikiem Meteor.

[edytuj] Cromwell II

Wersja eksperymentalna Cromwell I z szerszymi gąsienicami i bez karabinu maszynowego w kadłubie. Nie weszła do produkcji.

[edytuj] Cromwell III

Łączna produkcja ~200, modyfikacja Centaur I z silnikiem Meteor.

[edytuj] Cromwell IV

Łączna produkcja - 1935+, modyfikacja Centaur III z silnikiem Meteor. Czołgi te były używane przez 1 Dywizję Pancerną.

[edytuj] Cromwell V

Pierwsza wersja Cromwella budowana oryginalnie z armatą 75 mm, kadłub spawany.

[edytuj] Cromwell VI

Cromwell z haubicą 95 mm.

[edytuj] Cromwell VII

Łączna produkcja - ~1500. Modyfikacja Cromwell IV i V z dodatkowym opancerzeniem, szerszymi gąsienicami i dodatkową skrzynią biegów.

[edytuj] Cromwell VIII

Modyfikacja Cromwell VI do takiego samego standardu jak Cromwell VII.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Mk VIII Cromwell

• WWII Vehicles
• OnWar specifications: Cromwell I, Cromwell IV
• LemaireSoft
• Henk of Holland
• Nase noviny