Z Wikipedii

Współrzędne: 44°38'46" N 10°55'33" E44.6461111 10.9258333 (Modena)

Modena
Herb Modeny Flaga Modeny
Państwo	Włochy
region	Emilia-Romania
Powierzchnia	182 km²
Położenie	44° 38' 46 '' N 10° 55' 33 '' E
Wysokość	34 m n.p.m.
Ludność (2005) • liczba ludnoÅ›ci • gÄ™stość	180 638[1] 989 os./km²
Nr kierunkowy	059
Kod pocztowy	41100
Położenie na mapie kraju Modena
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Modena – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena. Leży w dolinie Padu; przepływają przez nią dwie rzeki: Secchia i Panaro. 10 kilometrów na południe od miasta zaczynają się pierwsze wzniesienia Apeninów, a konkretnie Apeniny Toskańsko-Emiliańskie (Appennino Tosco-emigliano).

Spis treści 1 Dane statystyczne 2 Gospodarka 3 Edukacja 4 Historia 5 Zabytki 6 Kuchnia 7 Ludzie 8 Sport 9 Miasta partnerskie 10 Przypisy 11 Linki zewnętrzne

[edytuj] Dane statystyczne

Wg danych za 2006, Modena liczy 180 469 mieszkaÅ„ców, z czego 9,7% to obcokrajowcy. Na obszarze metropolii zaÅ› (wyznaczonej przez miejscowoÅ›ci Carpi-Sassuolo-Vignola-Castelfranco Emilia) żyje ponad 400 000 osób.^[1]

[edytuj] Gospodarka

Miasto jest drugą po Bolonii potęgą gospodarczą regionu. W granicach metropolii mają swoje siedziby słynni włoscy producenci samochodów wyścigowych: Ferrari (w Maranello), Maserati (w samym mieście), De Tomaso (na peryferiach) oraz Pagani (w San Cesario sul Panaro, kilka kilometrów na południowy-wschód od miasta). Do wymienionych powyżej producentów samochodów wyścigowych należy jeszcze dodać Lamborghini, które ma swoją siedzibę w pobliskim Sant'Agata Bolognese. Poza tym, nie sposób pominąć przemysłu ceramicznego (w szczególności w Sassuolo) oraz tekstylnego (Carpi). Modena jest także ważnym węzłem komunikacyjnym; łączą się tu dwie autostrady: A1 (zwana Autostradą Słońca, Autostrada del Sole) prowadząca z Mediolanu do Rzymu i dalej do Neapolu, oraz A22 prowadząca do Brennero, przejścia granicznego na granicy z Austrią.

[edytuj] Edukacja

Modena, wspólnie z miastem Reggio Emilia, stolicą sąsiedniej prowincji o tej samej nazwie, tworzy ważne uniwersyteckie dwumiasto, siedzibę Uniwersytetu Modeny i Reggio Emilia (Università degli Studi di Modena e Reggio Emilia), utworzonego w 1175 i rozwiniętego przez Franciszka II d'Este w 1686. Uniwersytet tradycyjnie przoduje w fakultetach prawa i medycyny. Włoscy oficerowie kształcą się we Włoskiej Akademii Wojskowej w Modenie. Zaś Biblioteca Estense stanowi repozytorium archiwalnych zbiorów historycznych, w tym ok. 3000 rękopisów.

[edytuj] Historia

Modena była pierwotnie osadą etruską, potem gallijską. W roku 183 p.n.e.^[2] stała się kolonią rzymską, nosząc nazwę Mutina (prawdopodobnie od etruskiego słowa oznaczającego pagórek, wzgórze). Między V i VII wiekiem kilkakrotnie opuszczana z powodu powodzi, ostatecznie została zaludniona po ustanowieniu jej stolicą biskupią. Okres panowania biskupów zaowocował wzniesieniem przepięknej romańskiej katedry, w której znajduje się grobowiec św. Geminiano, patrona miasta i lokalnej archidiecezji.

Panowanie biskupów skończyło się w 1135, kiedy miasto uzyskało autonomię, jednak ponad sto lat później, w 1249 gibellińska Modena została podbita przez gwelficką Bolonię i w 1288 poddała się rodowi d'Este z Ferrary. W 1598 książę Cezar d'Este przeniósł do Modeny swoją stolicę i od tej pory miasto nabrało charakteru miasta książęcego.

[edytuj] Zabytki

Do najpiękniejszych zabytków Modeny należą m.in. katedra (il Duomo), dzwonnica (Ghirlandina), główny plac miejski (Piazza Grande) (wszystkie trzy wpisane na listę światowego dziedzictwa), pałac książęcy (Palazzo Ducale).

[edytuj] Kuchnia

Typowymi składnikami kuchni modeńskiej są szynka parmeńska (prosciutto di Parma) i parmezan. Wytwarza się tu również mortadelę. Typowe potrawy to gniocco fritto oraz crescentina zwana również tigella. Modena jest również słynna przez produkowany tu ocet balsamiczny oraz wino lambrusco.

[edytuj] Ludzie

Sławną współczesną osobistością pochodzącą z Modeny był tenor Luciano Pavarotti (1935-2007). Jego koleżanka z dzieciństwa, sopran Mirella Freni, jest także rodowitym renomowanym głosem tego miasta.

• Francesco Guccini
• Vasco Rossi (z regionu)
• Wiligelmo
• Marco Biagi
• Valerio Massimo Manfredi - pisarz
• Ludovico Antonio Muratori - historyk
• Paolo Ruffini - matematyk

[edytuj] Sport

Mówiąc o Modenie nie można pominąć jej powiązań ze sportem: kolebka inżynierska wyścigów samochodowych, piłka nożna i piłka siatkowa. Oprócz szeregu producentów samochodów najwyższej klasy, swoją siedzibę mają tu dwa kluby: piłkarski Modena FC oraz siatkarski Cimone Modena (grał w nim Dawid Murek).

[edytuj] Miasta partnerskie

• Linz, Austria
• Londrina, Brazylia
• Nowy Sad, Serbia
• Saint Paul, USA

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Strona internetowa prowincji Modena (it)

Ten zalążek artykułu powstał na podstawie danych włoskiego urzędu statystycznego. Jeśli możesz, rozbuduj to hasło.

Polska liderem w pokazywaniu europejskich produkcji

Europejskie stacje telewizyjne przeznaczają ponad 65 proc. czasu antenowego na produkcje europejskie, w tym ponad 36 proc. na produkcje niezależnych producentów z UE - wynika z piątkowego raportu Komisji Europejskiej. Polska jest liderem rankingu krajów UE.

TVP procesuje siÄ™ z "Dziennikiem"

Przeprosin i wpłaty 200 tys. na cel społeczny żąda TVP od "Dziennika" za artykuł pt. "Korupcja w TVP" - o domniemanej propozycji wiceszefowej Agencji Informacji TVP Patrycji Koteckiej wyższych wycen za materiały kompromitujące PO.

Maks Kolonko procesuje siÄ™ z "Faktem"

Przeprosin i 100 tysięcy zł zadośćuczynienia żąda od wydawcy "Faktu" znany prezenter TV Mariusz Maks Kolonko za nazwanie go "łajdakiem" i sugestię, że swój związek z Weroniką Rosati traktował instrumentalnie.

Powstaje audiobook o ÅšlÄ…sku

Sześć płyt i książka z esejami złożą się na audiobook poświęcony Śląskowi. Ma to być dźwiękowy pejzaż regionu.

Dodatek o Powstaniu Warszawskim w "Rzeczpospolitej"

Dzisiaj dziennik "Rzeczpospolita" (Presspublica) ukaże siÄ™ z dodatkiem poÅ›wiÄ™conym Powstaniu Warszawskiemu – "Warszawa '44".

Linki: Strona g³ówna