Modernizm w Holandii
Z Wikipedii
Modernizm (niderl. Nieuwe Bouwen) jako prąd w architekturze rozwinął się w Holandii stosunkowo wcześnie. Kraj ten miał długie tradycje racjonalistyczne w architekturze, zwłaszcza w mieszkalnictwie, gdzie dominowały proste budynki ceglane o gładkich elewacjach i stosunkowo dużych przeszkleniach. Pod koniec XIX w. budynki wznoszone przez Hendrika Petrusa Berlagego są już w pełni funkcjonalistycznie rozplanowane i posiadają awangardową konstrukcję, choć ich elewacje noszą jeszcze cechy historyczne. Jednocześnie szeroko propaguje on swoje idee czystości formalnej budynku, oparte na przesłankach moralnych.
Dzięki temu, że Holandia pozostała w I wojnie światowej neutralna, była jedynym istotnym dla rozwoju moderizmu krajem, w którym następował on ciągle. W drugim dziesięcioleciu XX w. wykształcają się z inspiracji ideami Berlagego dwie szkoły nowoczesnej architektury holenderskiej - amsterdamska, mająca rysy ekspresjonistyczne, tworząca budynki o formach miękkich i plastycznych oraz rotterdamska, projektująca kubiczne budynki. 1917 rozpoczyna działalność wywodząca się z tej drugiej artystyczno-architektoniczna grupa De Stijl, skupiona wokół Theo van Doesburga. Jej architektura jest silnie plastyczna, nosi cechy abstrakcyjnej kompozycji, lecz w przeciwieństwie do późniejszego stylu międzynarodowego posługuje się sztuczną ekspresją, co bywa określane jako ukryty ornament. Poszczególne funkcje nie są rozmieszczane w kubusie, lecz przenikają się, a zewnętrze budynku jest ich projekcją.
Od końca lat 20. XX w. powstają w Holandii budynki ściśle funkcjonalistyczne. Radykalny nurt modernizmu reprezentują m.in. van der Vlugt i Mart Stam.
Po zniszczeniach II wojnie światowej całe miasta odbudowywane są na modernistycznym planie, przede wszystkim Rotterdam. W grupie Team X, znaczącej dla rozwoju światowej idei architektonicznej lat 50. działa Jacob Bakema. Jednym z pionierów strukturalizmu w architekturze jest Aldo van Eyck.
[edytuj] Wybrane przykłady modernizmu w Holandii
(lista chronologiczna)
- Giedła w Amsterdamie, Hendrik Petrus Berlage
- Ratusz w Hilversum, Wileem Dudok
- Willa pani Schröder w Utrechcie, Gerrit Rietveld - dwukondygnacyjny dom o formie wywiedzionej z rzutu kondygnacji przekształcanego przy pomocy mobilnych ścian w wersję otwartą i zamkniętą. Zewnętrze jest plastyczne, złożone z barwnych ortogonalnych płaszczyzn oraz silnie ekspresyjnych czarnych linii.
- Fabryka wyrobów tytoniowych Van Nelle w Rotterdamie, Leendert van der Vlugt i Mart Stam - niemal całkowicie transparentna forma, pokazująca konstrukcję i ciągi technologiczne. Betonowe stropy oparte są na słupach grzybkowych, elewację tworzą poziome ciągi płyt parapetowych i obszernych przeszkleń.
- dom towarowy Schunk w Heerlen, zwany Glaspaleis, Frits P. J. Peutz, 1935 - budynek o żelbetowych stropach grzybkowych i całkowicie szklanej elewacji.
[edytuj] Główni przedstawiciele modernizmu w Holandii
Jacob Bakema | Hendrik Petrus Berlage | Wileem Dudok | Aldo van Eyck | Jan Hessel de Groot | J.J.P. Oud | Gerrit Rietveld | Mart Stam | Leendert van der Vlugt
| W Niemczech w 2009 będzie najgorsza recesja od 16 lat |
|
Niemiecka gospodarka, największa w Europie, w 2009 r. skurczy się najmocniej od 16 lat, bo globalna recesja ogranicza eksport - prognozuje Bundesbank.
|
| MF zaoferuje 1 grudnia bony maksymalnie za 2,8 mld zł |
|
Ministerstwo Finansów (MF) zaoferuje na przetargu 8 grudnia bony 13-tygodniowe.
|
| Szwedzka firma wycofuje się z Polski i zamyka zakład w Tarnowie |
|
Szwedzka spółka PV Enterprise Sweden AB, produkująca ogniwa fotoelektryczne, chce wycofać się z Polski i zamknąć swój zakład w Tarnowie. Produkcję skoncentruje w swojej fabryce w Vilshult w Szwecji.
|
| "The Economist": rząd Tuska zmuszony do zmiany biegu |
|
Światowy kryzys gospodarczy wymusza na rządzie Donalda Tuska zmianę biegu. Polska nie została jak dotąd poszkodowana przez kryzys, ale stoi w obliczu spowolnienia wzrostu i Polakom udziela się nerwowość - napisał w najnowszym wydaniu brytyjski tygodnik "The Economist".
|
| DJ DATA SNAP: German Oct Mfg Orders Show Surprise 6.1% MM Drop |
|
German manufacturing orders unexpectedly fell sharply in October, following on from the fastest decline in 18 years in September, according to data from the German Ministry of Economics Friday that highlighted the severity of the downturn in Europe's largest economy.
|