Modernizm w ZSRR
Z Wikipedii
Modernizm w architekturze Rosji i ZSRR miał krótką, ale bardzo owocną fazę gwałtownego rozwoju od rewolucji do początku lat 30. XX w., później został państwowym nakazem na długo wyparty przez socrealizm.
Nowoczesne budownictwo rozwijało się w Rosji już od końca XIX w. dzięki doświadczeniom sztuki inżynierskiej, związanemu z budową kolei czy górnictwem. Powstające wtedy mosty o wielkich rozpiętościach czy nieco później rusztowe maszty radiowe nie aspirowały wówczas do miana architektury, lecz dały solidne podstawy pod jej rozwój.
Klimat polityczny bezpośrednio po rewolucji sprzyjał wszelkim radykalnym działaniom, także w architekturze. Szczególnie rozwinął się w Rosji Radzieckiej konstruktywizm (głównie w pracach Władymira Tatlina), utożsamiający możliwości techniczne z wizją szczęśliwego społeczeństwa. Projekt pomnika III Międzynarodówki Tatlina przewidywał spiralną wieżę wysokości ponad 400 m, w którą wplecione były pomieszczenia użytkowe w kształcie brył elementarnych. Bibliotekę im. Lenina w projekcie Leonidowa w postaci zawieszonych w przestrzeni linerarnych form przypominających układ współrzędnych interpretować można jako środek wszechświata. Radykalne projekty w wielkiej skali długo pozostawały w sferze utopii, lecz nadejście Nowej Polityki Ekonomicznej dawało możliwość realizacji wielu projektów. Sztuka i architektura radziecka inspirowały na początku lat 20. kraje zachodu w takim stopniu, że zwolenników modernizmu określano tam nierzadko pogardliwie mianem bolszewików. Organizowane na przełomie lat 20. i 30. konkursy architektoniczne na budynki rządowe, teatry czy całe nowe dzielnice przyciągały architektów z całej Europy. W 1930 grupa architektów niemieckich, skonfliktowanych z konserwatywnymi władzami, przybyła do ZSRR, aby tam kontynuować działalność. Byli wśród nich Ernst May i Mart Stam, projektujący miasto górnicze Magnitogorsk.
Zwycięstwo konserwatysty Borysa Jofana w konkursie na Pałac Rad w 1932 oznaczało gwałtowną zmianę kierunku i sygnał, że modernistyczna architektura nie ma poparcia władz. Niezrozumienie nowych pozbawionych ornamentu form w społeczeństwie powodowało, że były one propagandowo nieprzydatne. Aż po połowę lat 50. panował w ZSRR styl socrealistyczny.
Dopiero od lat 60. XX w. modernizm odrodził się w ZSRR, lecz nie przyniósł wielu znaczących dla rozwoju architektury światowej dzieł.
[edytuj] Wybrane przykłady modernizmu w Rosji i krajach byłego ZSRR
(lista chronologiczna)
- Dom własny Mielnikowa w Moskwie, 1927-1929 - budynek w formie dwóch przenikających się walców - pełnego z dwukondygnacyjnym oknem, mieszczącego wejście, kuchnię i salon oraz zbudowanego z ażurowej konstrukcji ceglanej, mieszczącego sypialnię i pracownię
- Parking Inturistu w Moskwie, Konstantin Mielnikow, 1929
- Budynek mieszkalny Narkomfin w Moskwie, Mojsej Ginzburg i I. Milinis, 1929-1930 - mieszkania dla urzędników Ludowego Komisariatu Finansów wzniesiony na pilotis czterokondygnacyjny korytarzowiec z klubem na dachu i dużą ilością przestrzeni wspólnych, długość 85 m
- Biurowiec Centrosojuzu w Moskwie (ob. Federalny Urząd Statystyczny Rosji), Le Corbusier, 1929-1934 - a właściwie wielofunkcyjny budynek centralny federacji spółdzielców z biurami, salą widokową, bankiem, pomieszczeniami wystawowymi, salkami seminaryjnymi i częścią sportową, zbudowany jako wynik konkursu. Bryła Centrosojuzu została zestawiona z geometrycznych form. Efekt architektoniczny został oparty na prowadzeniu komunikacji we wnętrzu (rampy piesze) i skontrastowaniu szklanej i kamiennej fasady. Po raz pierwszy w historii została zastosowana na taką skalę dwuwarstwowa szklana elewacja ze zintegrowaną wentylacją.
- Gmach RWPG w Moskwie (ob. siedziba mera), Michaił Posochin, 1969 - wieżowiec, soliter na planie trójskrzydłowej gwiazdy z pionem komunikacyjnym w centrum.
- rozbudowa Teatru Dramatyczno-Muzycznego Na Tagance w Moskwie, A. Anisimow, Jurij Gniedowskij, B. Tarancew, 1974-ok. 1980
[edytuj] Główni przedstawiciele modernizmu w Rosji i ZSRR
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Peter Gössel, Gabriele Leuthäuser, Architektur des 20. Jahrhunderts, Kolonia 1994, ISBN 3-8228-0265-4
- Alexander Ryabushin, Nadia Smolina, Landmarks of Soviet Architecture, 1917-1991, Berlin 1992, ISBN 3-433-02334-4
| W Niemczech w 2009 będzie najgorsza recesja od 16 lat |
|
Niemiecka gospodarka, największa w Europie, w 2009 r. skurczy się najmocniej od 16 lat, bo globalna recesja ogranicza eksport - prognozuje Bundesbank.
|
| MF zaoferuje 1 grudnia bony maksymalnie za 2,8 mld zł |
|
Ministerstwo Finansów (MF) zaoferuje na przetargu 8 grudnia bony 13-tygodniowe.
|
| Szwedzka firma wycofuje się z Polski i zamyka zakład w Tarnowie |
|
Szwedzka spółka PV Enterprise Sweden AB, produkująca ogniwa fotoelektryczne, chce wycofać się z Polski i zamknąć swój zakład w Tarnowie. Produkcję skoncentruje w swojej fabryce w Vilshult w Szwecji.
|
| "The Economist": rzÄ…d Tuska zmuszony do zmiany biegu |
|
Światowy kryzys gospodarczy wymusza na rządzie Donalda Tuska zmianę biegu. Polska nie została jak dotąd poszkodowana przez kryzys, ale stoi w obliczu spowolnienia wzrostu i Polakom udziela się nerwowość - napisał w najnowszym wydaniu brytyjski tygodnik "The Economist".
|
| DJ DATA SNAP: German Oct Mfg Orders Show Surprise 6.1% MM Drop |
|
German manufacturing orders unexpectedly fell sharply in October, following on from the fastest decline in 18 years in September, according to data from the German Ministry of Economics Friday that highlighted the severity of the downturn in Europe's largest economy.
|