Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy miasta w woj. kujawsko-pomorskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Współrzędne: 52°39' N 17°57' E52.65 17.95 (Mogilno)

Mogilno
Herb Mogilna
Województwo	kujawsko-pomorskie
Powiat	mogileński
Gmina  - rodzaj	Mogilno miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1398
Burmistrz
Powierzchnia	8,32 km²
Położenie	52° 39' N 17° 57' E
Ludność (2008)  • liczba ludności  • gęstość	30 978 1504 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	52
Kod pocztowy	88-300
Tablice rejestracyjne	CMG
Położenie na mapie Polski Mogilno
TERC10 (TERYT)	6040509034
Urząd miejski3 ul. Narutowicza 1 88-300 Mogilno tel. 52 318-55-00; faks 52 315-26-93
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Klasztor w Mogilnie do wschodu

Widok miasta z zachodniego brzegu Jeziora Mogileńskiego

Mogilno – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Mogilno. Położone nad Jeziorem Mogileńskim. Leży 60 km na południe od Bydgoszczy oraz 80 km na północny wschód od Poznania. Połączenia komunikacyjne zapewnia linia kolejowa Poznań-Toruń i droga krajowa nr 254 Mogilno-Barcin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

Według danych z 31 grudnia 2007, miasto miało 12 506 mieszkańców.

[edytuj] Historia

Należy do najstarszych osad na pograniczu Wielkopolski i Kujaw, jednym z terenów, na których kształtowało się państwo polskie. Na cyplu otoczonym wodami jeziora Mogileńskiego i bagnami od przełomu VIII i IX wieku do X wieku istniała osada wczesnośredniowieczna z palisadą i zasiekami. Od X wieku do przełomu XII i XIII wieku na tym samym miejscu znajdował się gród obronny połączony z lądem dwoma mostami. W XI w. powstał klasztor benedyktynów, który zajął część grodu. Benedyktyni, jak się uważa, zostali sprowadzeni z Tyńca przez Bolesława Śmiałego. Na północ od klasztoru rozwijała się osada, która w roku 1398 uzyskała od Władysława Jagiełły prawa miejskie. W 1772 r. miasto włączono do zaboru pruskiego, w latach 1807-1815 należało do Księstwa Warszawskiego. W czasie pożaru w 1808 r. spłonęły prawie wszystkie domy mieszkalne. Od przełomu XVIII i XIX wieku Mogilno przeżywało zastój gospodarczy, przełamany dopiero po wybudowaniu linii kolejowych łączących z Poznaniem i Bydgoszczą (1872) oraz Strzelnem (1892). Od 1889 do śmierci w 1910 r. proboszczem w Mogilnie był ks. Piotr Wawrzyniak, wybitny działacz społeczny i gospodarczy. Tu również urodził się w 1890 r. wybitny psycholog - Kurt Lewin.

[edytuj] Zabytki

• Klasztor i kościół pobenedyktyński, fundowany nie przez Bolesława Śmiałego w 1065 roku, jak do niedawna uważano, ale prawdopodobnie przez Kazimierza Odnowiciela (dokument fundacyjny Śmiałego okazał się falsyfikatem). Mnisi przybyli do Mogilna z Bawarii.
  • Kościół zbudowany w połowie XI wieku, wielokrotnie przebudowywany (m.in. XIII, sklepienia XV-XVI, koniec XVIII wieku). Z kościoła romańskiego zachowane mury prezbiterium wraz z apsydą, części murów bocznych, dwa filary oraz krypta zachodnia, przekryta sklepieniem krzyżowym wspartym na jednym filarze. Krypta ta ma charakter relikwiarzowy, posiada wnękę na relikwiarz, mimo niezaistnienia w Mogilnie żadnego kultu relikwii wczesnośredniowiecznych. Stanowi to zagadkę historyczną dotyczącą założeń fundacyjnych pierwszego benedyktyńskiego klasztoru.
    Z okresu późnogotyckiego pochodzą sklepienia naw, w tym kryształowe w nawach bocznych. Dwuwieżowa fasada zachodnia uzyskała w końcu XVIII wieku charakter późnobarokowy. Wyposażenie wnętrza głównie rokokowe.
  • Budynek klasztorny, przylegający do kościoła od południa pochodzi częściowo z okresu gotyku i został przebudowany w XVIII wieku. Składa się z trzech skrzydeł otaczających wirydarz.
  • na dziedzińcu klasztoru benedyktynów studnia z XI wieku - najstarsza w Polsce
• Późnogotycki kościół farny św. Jakuba Starszego z ok. 1511 roku, przebudowany w 1839 i 1937
• ratusz neogotycki z XIX w.
• Kamienice z XIX wieku
• Synagoga z 1801 r., przebudowana w 1902 r.
• Cmentarz komunalny na przeciwległym do klasztoru brzegu Jeziora Mogileńskiego, założony w 1816 roku. Na jego terenie znajduje się wzniesienie z mauzoleum wybudowanym po II wojnie światowej na miejscu wcześniejszego XVII-wiecznego kościoła drewnianego. Przy głównej alei znajduje się pomnik ku czci ks. Piotra Wawrzyniaka oraz kaplice grobowe z XIX i początku XX wieku.

[edytuj] Edukacja

• Gimnazjum im. ks. Piotra Wawrzyniaka, ul. Powstańców Wielkopolskich 33
• Gimnazjum Specjalne OSW, Szerzawy
• LO - Zespół Szkół, ul. Dworcowa 9
• Szkoła Podstawowa nr 2 im. Marii Konopnickiej, ul. Sądowa
• Szkoła Podstawowa nr 3 im. Mikołaja Kopernika, ul. J.Piłsudskiego

[edytuj] Sport

• Klub sportowy Pogoń Mogilno
• LKSS Sokół Mogilno
• Klub sportowy Pogoń II Mogilno

[edytuj] Literatura

• Czesław Łuczak, Dzieje Mogilna, Poznań 1998, ISBN 83-87073-08-3
• Grzegorz Ratajski, Mogilno, Poznań 1998, ISBN 83-85811-55-9

[edytuj] Zobacz też

• falsyfikat mogileński

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna witryna Mogilna
  
• iMogilno.pl - Interaktywne Mogilno (Foto i wideorelacje z Mogilna)

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e

Gmina Mogilno

Siedziba gminy:
Mogilno

Wsie sołeckie:
Chabsko • Czarnotul • Dąbrówka • Dzierzążno • Gębice • Goryszewo • Gozdanin • Huta Palędzka • Józefowo • Kamionek • Kunowo • Kwieciszewo • Marcinkowo • Niestronno • Olsza • Padniewko • Padniewo • Palędzie Dolne • Procyń • Ratowo • Strzelce • Świerkówiec • Wasielewko • Wiecanowo • Wieniec • Wszedzień • Wylatowo • Wyrobki • Zbytowo • Żabno

Miejscowości niesołeckie:
Baba • Bąbowo • Białotul • Bielice • Bystrzyca • Bzówiec • Chałupska • Czaganiec • Czerniak • Dębno • Głęboczek • Gozdawa • Góra • Huta Padniewska • Iskra • Izdby • Kątno • Kołodziejewko • Kopce • Kopczyn • Krzyżanna • Krzyżownica • Leśnik • Lubieszewo • Łosośniki • Mielenko • Mielno • Palędzie Kościelne • Płaczkówko • Przyjma • Sadowiec • Skrzeszewo • Stawiska • Szczeglin • Szerzawy • Szydłówko • Targownica • Twierdziń • Wymysłowo Szlacheckie • Żabienko

 

p • d • e

Powiat mogileński

Miasta: Mogilno • Strzelno
Gminy miejsko-wiejskie: Mogilno • Strzelno
Gminy wiejskie: Dąbrowa • Jeziora Wielkie