Stanisław Moniuszko
Z Wikipedii
| Stanisław Moniuszko | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 5 maja 1819 Ubiel |
| Data i miejsce śmierci | 4 czerwca 1872 Warszawa |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | muzyka |
| Ważne dzieła | Halka Straszny Dwór |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Stanisław Moniuszko | |
 Krzywda |
|
| Rodzina | Moniuszko |
| Rodzice | Czesław Moniuszko Elżbieta Madżarska |
| Małżeństwo | Aleksandra Müller |
| Dzieci | Jan Moniuszko Zofia Moniuszko |
Stanisław Moniuszko herbu Krzywda (ur. 5 maja 1819 w Ubielu koło Mińska, zm. 4 czerwca 1872 w Warszawie) - polski kompozytor, dyrygent, pedagog; autor pieśni, operetek, baletów i oper przesyconych patriotyzmem i polskimi motywami ludowymi; twórca opery narodowej.
Gdy w 1827 rodzina przeszłego kompozytora przeniosła się do Warszawy, ośmioletni Moniuszko rozpoczął naukę muzyki u Augusta Freyera, organisty w miejscowym kościele Świętej Trójcy. Po trzech latach rodzina przeprowadziła się do Mińska, gdzie Stanisław kontynuował naukę u Czesława Stefanowicza. W 1837 wyjechał do Berlina, aby kształcić się muzycznie u Carla Friedricha Rungenhagena, u którego studia ukończył w 1840. Następnie zamieszkał w Wilnie, gdzie działał jako organista, kompozytor, pedagog i organizator życia muzycznego w mieście. W 1858 przeniósł się wraz z rodziną do Warszawy, gdzie objął stanowisko dyrygenta opery. Jednocześnie od 1864 był wykładowcą w Instytucie Muzycznym w Warszawie. Zmarł na atak serca w 1872. Pogrzeb artysty stał się manifestacją narodową.
Jednym z najlepiej znanych zbiorów jego utworów drobnych jest cykl dwunastu Śpiewników domowych, zawierających pieśni do słów różnych poetów polskich i obcych (w tłumaczeniu polskim) oraz do słów ludowych - w sumie 268 pieśni.
Większość pamiątek po kompozytorze przechowuje Warszawskie Towarzystwo Muzyczne im. Stanisława Moniuszki.
[edytuj] Wybrane dzieła
- Opery:
- Halka (premiera wersji 2-aktowej 1848, wersji 4-aktowej 1858)
- Sen Wieszcza (nieukończona, pisana w latach 1852-1853)
- Flis (premiera 1858)
- Rokiczana (nieukończona, pisana w latach 1858-1859)
- Hrabina (premiera 1860)
- Verbum nobile (premiera 1861)
- Straszny dwór (premiera 1865)
- Paria (premiera 1868)
- Trea (nieukończona, pisana w roku 1872)
- Sielanka (nieukończona)
- Cyganie
- Balety:
- Na kwaterunku
- Figle szatana
- Monte Christo
- Operetki:
- Beata
- Żółta szlafmyca
- Ballady:
- Dziad i Baba
- Czaty
- cztery Litanie Ostrobramskie
- Msze
- Uwertury:
- Bajka
- Pieśni:
- Dziad i baba
- Pieśń wieczorna
- Znaszli ten kraj
- Trzech budrysów
- Prząśniczka
- Złota rybka
- Krakowiaczek
- Kozak
- Świtezianka
Z jego pieśni zostało wydanych 12 Śpiewników domowych: 6 za życia kompozytora i 6 po jego śmierci.
[edytuj] Bibliografia
- Stanisław Moniuszko. Opracował Jan Prosnak. Kraków, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1968. Liczne ilustracje, dyskografia.
- Witold Rudziński, Moniuszko, Kraków 1972.
Kompozytorzy: Fryderyk Chopin • Ignacy Dobrzyński • Stanisław Moniuszko • Zygmunt Noskowski • Ignacy Jan Paderewski • Henryk Wieniawski • Juliusz Zarębski • Władysław Żeleński
Wirtuozi: fortepianu: Fryderyk Chopin • Maria Szymanowska • skrzypiec: Karol Lipiński • Henryk Wieniawski
Ważniejsze utwory: Halka • Straszny Dwór
Czasopisma muzyczne: Tygodnik Muzyczny (od 1820) • Ruch Muzyczny (od 1857) • Echo Muzyczne (od 1877)
Drukarnie: Gebethner & Wolff • Sennewald • Juliusz Wildt
Początki badań etnograficznych: Oskar Kolberg
Inne sztuki: Architektura: Historyzm • Literatura: Romantyzm • Pozytywizm
<<Muzyka klasycyzmu<< • >>Muzyka w I poł. XX wieku>>
| Medyka: "mrówki" znalazły nowe pole walki |
|
Około stu osób, tzw. mrówek, zebrało się w piątek przed Urzędem Miasta Przemyśla. Protestują przeciwko zmianom przepisów celnych, które pozwalają przenosić przez granicę tylko 40 sztuk papierosów.
|
| Lekarze protestują ws. zatrzymania ich koleżanki |
|
Okręgowa Izba Lekarska (OIL) w Łodzi zaprotestowała przeciwko działaniom policji w Piotrkowie Trybunalskim wobec lekarki piotrkowskiego szpitala.
|
| Olsztyn: spółdzielnia zaniżyła koszt budowy bloku? |
|
Biegła z zakresu budownictwa zeznała przed sądem, że spółdzielnia mieszkaniowa "Pojezierze" z Olsztyna zaniżyła koszty budowy bloku, w którym mieszkania dostali potem sędziowie i prokuratorzy.
|
| Podlaskie: dwóch mężczyzn odpowie za gwałt |
|
Prokuratura Rejonowa w Suwałkach skierowała w piątek do sądu akt oskarżenia przeciwko dwóm Romom za pozbawienie wolności dwóch nieletnich dziewczyn i zgwałcenie jednej z nich - poinformował PAP Ryszard Tomkiewicz, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Suwałkach.
|
| Kard. Dziwisz zasmucony śmiercią Aleksego II |
|
Wiadomość o śmierci Aleksego II, 15. prawosławnego patriarchy Moskwy i Wszechrusi głęboko poruszyła metropopolitę krakowskiego, kardynała Stanisława Dziwisza.
|