Z Wikipedii

Monoteizm (z gr. μόνος monos – "jedyny" + θεός theos – "bóg"; jedynobóstwo) – wiara w istnienie jedynego Boga i w przeciwieństwie do henoteizmu wykluczający istnienie jakichkolwiek innych istot boskich. Przeciwieństwem monoteizmu jest politeizm. Monoteiści zazwyczaj przypisują Bogu cechy doskonałości takie jak omnipotencja, omniscjencja, omniprezencja i najwyższą dobroć w rozumieniu etycznym.

Wyznaniami monoteistycznymi są trzy religie określane jako abrahamiczne: judaizm, chrześcijaństwo i islam, a także nowe religie powstałe na ich gruncie, takie jak sikhizm, rastafari, babizm i bahaizm. Idea jedynego Boga znana jest też w zaratusztrianizmie (Ahura Mazda) i w większości odłamów hinduizmu (Brahman, Iśwara).

Spis treści 1 Monoteizm w religiach abrahamowych 1.1 Monoteizm w judaizmie 1.2 Monoteizm chrześcijański 1.2.1 Koncepcja trynitarna 1.2.2 Koncepcja antytrynitarna 1.3 Monoteizm islamski 2 Monoteizm w religiach dharmicznych 2.1 Monoteizm hinduistyczny 2.2 Monoteizm w sikhizmie 3 Ciekawostka 4 Przypisy

[edytuj] Monoteizm w religiach abrahamowych

[edytuj] Monoteizm w judaizmie

Starożytna religia Izraelitów, wprowadzona przez Mojżesza, była najprawdopodobniej henoteistyczna. Jahwe był jedynym bogiem Żydów, ale inne ludy miały swoich bogów, np. Baal był uważany za boga Kananejczyków. Stąd pierwsze przykazanie dekalogu Mojżesza brzmi "Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną".

Religia Mojżesza stanowiła duży krok naprzód w rozwoju duchowym i etycznym ludzkości. W przeciwieństwie do religii wielkich cywilizacji tamtej epoki, takich jak Egipt, Babilon i Grecja, wiara mojżeszowa była wolna od niemoralnych mitów i okrutnych rytuałów. Jahwe stawiał swoim wyznawcom wysokie wymagania etyczne. W późniejszym okresie judaistyczna koncepcja Boga ewoluowała. Nie był on już bóstwem plemiennym, lecz najwyższym władcą całego wszechświata, który wybrał Żydów spośród innych narodów, by przygotować grunt pod nadejście Mesjasza.

Judaizm zabrania oddawania czci obrazom, by podkreślić nieskończony majestat Boga i odróżnić go od bogów pogańskich. Wyznawcy judaizmu uważają za obowiązek kochać Boga, choć ważniejszy jest strach przed jego gniewem. Imię Boga (zapisywane tetragramem JHWH) uznawane jest za zbyt święte, by człowiek miał prawo je wypowiadać.

[edytuj] Monoteizm chrześcijański

[edytuj] Koncepcja trynitarna

Zdecydowana większość wyznań chrześcijańskich jest monoteistyczna i uznaje koncepcję Trójcy Świętej (z wyjątkiem heterodoksyjnych odłamów antytrynitarnych i tryteistycznych). Monoteizm chrześcijański kształtował się w otoczeniu judaistycznym i w znacznej mierze w opozycji do pełnego rytuałów judaizmu faryzeuszy. W późniejszym czasie wywarła na niego wpływ również filozofia grecka.

Nauki Jezusa Chrystusa zawierają monoteistyczną koncepcję uniwersalnego Boga – kochającego Ojca całej ludzkości. Człowiek winien jest Bogu zaufanie, miłość i wdzięczność. Zobowiązany jest również okazywać miłość innym ludziom jako dzieciom Boga. Jezus jest według trynitarian wiecznym i jedynym Bogiem (w tym Synem Bożym), który przyjął naturę ludzką zachowując w pełni boską, by zbawić ludzkość od grzechu. Osobiste oddanie i zawierzenie Jezusowi jest motywem dobrego postępowania chrześcijanina. W dziele zbawienia człowieka współpracuje Duch Święty, określany jako Duch prawdy i życia, utwierdzający ludzi w wierze, nadziei i miłości. Te trzy osoby boskie są równe, nierozdzielne i tożsame w swej istocie, choć są różnymi osobami, dlatego też są określane jako Bóg w Trójcy jedyny.

[edytuj] Koncepcja antytrynitarna

Antytrynitaryzm odrzuca naukę o Trójcy Świętej uznając, iż nie ma ona wystarczającego uzasadnienia w Piśmie Świętym oraz nie jest konieczna do pełnego zrozumienia Bożego Objawienia, w szczególności Nowego Testamentu. Antytrynitarze w dużej części podzielają żydowską koncepcję Boga w jednej osobie, który zsyła Jezusa Chrystusa czyniąc go swoim ziemskim namiestnikiem. Zgodnie z żydowską tradycją szaliachu ^[1] Mesjasz może przemawiać oraz być opisywany tak jakby był samym Bogiem, mimo iż jest tylko Boga reprezentantem. Współcześni antytrynitarze wyrażają różne poglądy na temat natury Boga i Jezusa. Mając na uwadze szerszą interpretację biblijnego zakazu sporządzania wizerunków Boga, część z nich nie podejmuje się prób zdefiniowania Boga poza ogólnie przyjętym stwierdzeniem, iż jest to byt transcendentny, ponadczasowy, pozamaterialny i obecny w każdym człowieku. Dla nich Bóg pozostaje zagadką, której nie da się opisać w żadnej sformalizowanej formie, a Jego charakter szczegółowo można poznać poprzez Boże Objawienie, m.in. Biblię.

[edytuj] Monoteizm islamski

Muzułmanie uważają Boga za najwyższego władcę wszechświata, jedyną istotę doskonałą i godną czci. Allah w Koranie jest praktycznie tym samym bogiem co Jahwe w Starym Testamencie, a koncepcja Trójcy jest uznawana przez muzułmanów za absurdalną, ze względu na jej niezrozumienie. Sama nazwa islam oznacza podporządkowanie się woli Boga, która przejawia się we wszystkich wydarzeniach. Allah jest "wszechmocnym, wszechwiedzącym, sprawiedliwym panem świata, stwórcą nieba i ziemi, życia i śmierci." ^[2].

Podobnie jak w chrześcijaństwie, dużą wagę przykłada się do miłosierdzia Boga. Według islamu, najcięższym z grzechów i jedynym którego Bóg nie przebacza jest oddawanie czci innym bogom (szirk), co obejmuje nie tylko kult świętych (niemniej szyizm i sufizm akceptuje kult świętych) czy bóstw innych niż Allah, ale też nadmierne przywiązanie do dóbr materialnych czy ukochanej osoby.^[3]

[edytuj] Monoteizm w religiach dharmicznych

[edytuj] Monoteizm hinduistyczny

Większość praktykujących hinduistów wierzy w Boga zwanego najczęściej Brahmanem lub Iśwarą.

Sformułowania monoteistyczne pojawiają się już w Wedach (w tym w najstarszej Wedzie – w Rygwedzie oraz w późniejszych tekstach wedyjskich – np. w Upaniszadach) – istnieje tam, obok antropomorficznych dewów porównywanych czasem z bóstwami greckimi czy germańskimi, doktryna jedynego bezpostaciowego Boga zwanego Brahmanem. Monoteizm hinduistyczny był już silnie rozwinięty w okresie Mahabharaty i tam potwierdzony. Powszechny w hinduizmie był pogląd, że Boga można czcić pod dowolną postacią (Sagun Brahman), która jest tylko symbolem bezpostaciowego Boga (Nirgun Brahman) – wierzenie to znajduje potwierdzenie w Bhagawad Gicie.

Później gdy ukształtowały się śiwaizm i wisznuizm, członkowie tych sampradaja uważali czczone przez nich bóstwo za Iśwara, a pozostała albo za bóstwa niższe lub tylko za emanację Boga jedynego i nie przywiązywali do nich wagi. Dla wisznuitów Bogiem jedynym jest Wisznu, a dla śiwaitów Śiwa. Śaktowie natomiast czcili i czczą w ten sposób Dewi i różne jej postacie.

Ściśle monoteistyczne koncepcje hinduistyczne stworzyli też przedstawiciele szkół filozofii indyjskiej także w okresie klasycznym (zwł. wedanta, jednak nie wszyscy np. niektórzy uczeni sankhji byli ateistami).

Jedyność Boga jest też charakterystyczna dla współczesnego hinduizmu i filozofii indyjskiej w okresie poklasycznym.

[edytuj] Monoteizm w sikhizmie

Sikhizm kładzie podobnie jak wisznuizm, śiwaizm i religie abrahamowe nacisk na jedyność Boga i uznaje, że można go czcić pod dowolnym imieniem i postacią (hinduistyczną, muzułmańską, chrześcijańską), a sami sikhowie zwą go Akal Purakh lub Waheguru.

[edytuj] Ciekawostka

W zasadzie wszystkie religie są politeistyczne ponieważ posiadają kilku bogów. Tak na przykład chrześcijaństwo posiada 4 bogów: Jezusa, boga, ducha świętego oraz szatana. Także wszystkie religie politeistyczne są monoteistycznymi jako, że w każdej z nich można zastać jakiegoś najwyższego boga, któremu należy się najwyższa forma czci.

[edytuj] Przypisy

1. ↑ http://www.jeszua.pl/index.php?mode=szaliach
2. ↑ "Islam", Ameer Ali Syed
3. ↑ http://www.harunyahya.com/romanticism8.php

L. Kaczyński: Nie udała się próba destabilizacji Gruzji

Prezydenci Polski, Litwy, Łotwy i Estonii, którzy spotkali się w Rydze, przyjęli Deklarację Ryską, w której pogratulowali Gruzji demokratycznych wyborów.

Znaleziono zwłoki Polaka, policja szuka rodziny

Australijska policja poszukuje rodziny polskiego imigranta Jacka Ch., którego zwłoki znaleziono na zachodzie kraju. Rodzina prawdopodobnie przebywa w Polsce.

Niemcy wydadzą fortunę na mandaty?

Ostrzejszy kurs wobec niebezpiecznych kierowców przyjmie prawdopodobnie niemiecki rząd. Nawet trzy tysiące euro będzie trzeba zapłacić za przekroczenie prędkości lub przejechanie na czerwonym świetle. To o 60 proc. więcej niż dotychczas.

Dożywocie za zabójstwo Polki

17-letni Brytyjczyk winny jest śmierci 26-letniej Polki Magdaleny P. - uznała ławę przysięgłych londyńskiego sądu. Zbrodnia wydarzyła się w październiku 2007 r.

Miedwiediew o tarczy: sytuacja nie jest beznadziejna

Rosja jest gotowa na kontynuowanie z Amerykanami rozmów w sprawie tarczy antyrakietowej, powiedział prezydent Rosji Dimitrij Miedwiediew. Dodał, że z punktu widzenia Moskwy jest jeszcze szansa na modyfikację amerykańskich planów.

Linki: Strona g��wna