Mordechaj Gebirtig
Z Wikipedii
Mordechaj Gebirtig (ur. 4 kwietnia 1877 w Krakowie - zm. 4 czerwca 1942 w getcie krakowskim) – ludowy poeta i pieśniarz żydowski, z zawodu stolarz.
Przez całe życie mieszkał na krakowskim Kazimierzu. Odebrał tradycyjne żydowskie wykształcenie w chederze, terminując później u stolarza. W czasie I wojny światowej nie walczył na froncie z uwagi na chorobę serca, pracował za to jako sanitariusz w szpitalu wojskowym w Krakowie. W dwudziestoleciu międzywojennym związany był jako twórca głównie ze scenami kabaretowymi oraz kołem literackim Bundu.
W czasie okupacji hitlerowskiej, gdy Żydzi musieli w 1940 r. opuścić Kazimierz, zamieszkał w Łagiewnikach, a potem w getcie krakowskim przy ul. Janowa Wola. Napisał ponad 100 pieśni i wierszy. W jednym ze swych wierszy żegnał się z Krakowem przed wywózką do getta:
- "Krakowie, bądź mi pozdrowiony
- - przed domem czeka zaprzężony wóz,
- jak psa mnie gnają stąd,
- ostatni raz widzę może
- miejsce tak bliskie i znajome,
- na grobie matki wypłakałem serce,
- ostatnią łzą zwilżyłem kamień ojca,
- święta ta ziemia..."
4 czerwca 1942 został wraz z żoną i dwiema córkami zamordowany przez Niemców podczas prowadzonej przez nich akcji wysiedleńczej. Na domu przy ul. Berka Joselewicza 5, gdzie niegdyś mieszkał, umieszczono w 1992 r. tablicę pamiątkową z napisem: "Bądź zdrów mój Krakowie. Mordechaj Gebirtig (1877-1942) – stolarz, poeta, pieśniarz".
Postać Gebirtiga spopularyzowali w Polsce: Gołda Tencer, która w 1991 r. wystawiła na deskach Państwowego Teatru Żydowskiego w Warszawie przedstawienie Der trubadur fun Galicje (Trubadur z Galicji); Przemysław Gintrowski, komponując i wykonując (z Joanną Trzepiecińską) monumentalny utwór do własnej muzyki z tekstem Anny Kamieńskiej Stół Mordechaja Gebirtiga, a także żydowski pieśniarz, André Ochodlo, mający w swoim repertuarze wiele pieśni Gebirtiga i jego wierszy w tłumaczeniu Agnieszki Osieckiej z muzyką autorstwa czołowych polskich kompozytorów.
Książkę biograficzną pt. Żydowski bard. Gawęda o życiu i twórczości Mordechaja Gebirtiga poświęcił Gebirtigowi Natan Gross.
[edytuj] Linki zewnętrzne
| 840 osób biegiem uczciło 64.rocznicę Powstania Warszawskiego |
|
Dominika Stawczyk (KB Entre.pl Warszawa) i Bogusław Andrzejuk (Podlasie Białystok) zwyciężyli w XVIII Nocnym Biegu Powstania Warszawskiego, który miał rekordową obsadę. Dystans 10 km na terenie Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego pokonało aż 840 osób.
|
| Polskie koszykarki przegrały z Francją |
|
Reprezentacja Polski koszykarek przegrała z Francją 61:77 w drugim dniu międzynarodowego turnieju w Strasbourgu. W niedzielę, w ostatnim spotkaniu turnieju, Polki zmierzą się z Kanadą.
|
| Heidfeld: w tym Robert jest ode mnie lepszy |
|
- Obecny sezon jest dla nas niezwykle udany - mamy na koncie trzy znaczące osiągnięcia: pierwsze najszybsze okrążenie, pierwsze pole position i pierwsze zwycięstwo - powiedział w wywiadzie dla jednej z niemieckich gazet Nick Heidfeld, kierowca BMW Sauber.
|
| ME w klasie 29-er: Polacy nie obronili tytułu |
|
Brytyjczycy triumfowali w zakończonych w holenderskim Medemblik żeglarskich mistrzostwach Europy w klasie 29-er. Polska załoga Łukasz Przybytek (DKŻ Dobrzyń), Krzysztof Mongird (YK Stal Gdynia) zajęła ósme miejsce.
|
| Lubelskie szczypiornistki mistrzyniami Europy szkół wyższych |
|
Słuchaczki Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej im. Wincentego Pola w Lublinie zostały mistrzyniami Europy szkół wyższych w piłce ręcznej.
|