Muhammad Zahir Chan
Z Wikipedii
| Muhammad Zahir Chan Król Afganistanu |
|
| Mohammed Zahir Shah.jpg | |
| Król Afganistanu | |
| Okres urzędowania | od 1933 do 1973 |
| Poprzednik | Nadir Szah |
| Następca | Muhammad Daud Chan (prezydent Afganistanu) |
| Głowa afgańskiej rodziny królewskiej | |
| Okres urzędowania | od 1973 do 2007 |
| Następca | Ahmed Szah Chan |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Barakzai |
| Urodzony | 16 października 1914 |
| Zmarł | 23 lipca 2007 |
| Ojciec | Nadir Szach |
Muhammad Zahir Chan lub Zahir Szah (ur. 16 października 1914 w Kabulu, zm. 23 lipca 2007 w Kabulu) - król Afganistanu w latach 1933–1973 z Dynastii Barakzai.
W 1931 ukończył szkołę wojskową w Kabulu. Od 1932 pełnił funkcję zastępcy ministra obrony narodowej. We wrześniu 1933 objął tekę ministra oświaty. Po śmierci ojca Nadira Szaha, w listopadzie 1933 zasiadł na tronie afgańskim, ale przez pierwsze kilkadziesiąt lat faktyczną władzę (za zgodą króla) sprawowali jego wujowie, jako premierzy - regenci. W tym czasie monarcha bardziej interesował się sztuką europejską oraz romansami, niż polityką kraju.
W 1963 postanowił wreszcie przejąć ster rządów we własne ręce. W 1964 doprowadził do zatwierdzenia konstytucji, według której Afganistan miał być monarchią konstytucyjną. Król był jednak niezdecydowany - raz wprowadzał reformy, aby później je cofnąć, co w rezultacie doprowadziło do niezadowolenia zarówno środowisk reformatorskich jak i konserwatywnych. Susza i głód, które dotknęły Afganistan w 1970, zniweczyły wiele postępowych osiągnięć Zahir Szaha.
W lipcu 1973 król wyjechał na leczenie do Włoch i wówczas w Afganistanie doszło do bezkrwawego zamachu stanu, przeprowadzonego przez Mohammeda Dauda - wuja Zahir Szaha, zwanego "czerwonym księciem", którego król usunął ze stanowiska premiera w 1963. Zahir Szah nie podjął próby odzyskania tronu - miesiąc po proklamowaniu republiki afgańskiej formalnie abdykował i pozostał na emigracji, mieszkając w Rzymie.
Do kraju powrócił dopiero po obaleniu reżimu talibów, w kwietniu 2002.
Wśród proponowanych wariantów odbudowy i demokratyzacji zniszczonego kraju była także restytucja monarchii. Wysunęli ją niektórzy afgańscy politycy, nieufni wobec pro-amerykańskiego prezydenta Hamida Karzaja. Zahir Szah zaczął się wahać, co wzbudziło zaniepokojenie Amerykanów, posiadających ustalony "przebieg wydarzeń". Dobitnie przypomniał o tym amerykański ambasador w Kabulu, który jasno przekazał afgańskim politykom, że restytucja monarchii jest niemożliwa[1].
Muhammad Zahir Szah rozpoczął obrady Loja Dżirgi i jako symbol jedności Afgańczyków otrzymał tytuł Ojca Narodu, jednocześnie ostatecznie zrzekając się pretensji do korony. Zamieszkał na stałe w Kabulu, nie angażując się w politykę. Zmarł w wieku 92 lat. Pochowano go w królewskim mauzoleum na górze Marandżan w okolicach Kabulu.
| Poprzednik Nadir Szach |
 |
król Afganistanu 1933-1973 |
|
Następca republika |
| Poprzednik - |
|
głowa afgańskiej rodziny królewskiej 1973-2007 |
|
Następca Ahmed Szah Chan |
[edytuj] Przypisy
- ↑ W. Jagielski, Ostatni król afgański, "Gazeta Wyborcza" "Duży Format" Nr 30/741, s. 13.
| Spadek aktywnych kart SIM na rynku telefonii komórkowej |
|
Liczba aktywnych kart SIM na rynku telefonii komórkowej na koniec drugiego kwartału 2008 roku spadła o prawie 10 tys. do 41,729 mln z 41,739 mln na koniec pierwszego kwartału - poinformował Główny Urząd Statystyczny.
|
| DM BZ WBK podniósł rekomendację PGNiG |
|
Analitycy DM BZ WBK w raporcie z 24 lipca podwyższyli rekomendację dla PGNiG do "przeważaj", ale obniżyli jednocześnie cenę docelową dla papierów spółki do 4,80 zł.
|
| Liebscher z EBC: bank ma pole do dalszych podwyżek |
|
Europejski Bank Centralny (EBC) wciąż widzi możliwość dalszych podwyżek stóp procentowych, nawet wobec wystąpienia spowolnienia gospodarczego - poinformował członek rady EBC Klaus Liebscher.
|
| DJ: Euro-Zone Jun M3 +9.5% On Year Vs +10% In May |
|
Money supply growth in the euro zone eased in June reflecting slowing credit growth, but there is little sign corporate lending is being significantly squeezed.
|
| GUS szacuje, że zbiory zbóż będą o 7-9 proc. mniejsze |
|
GUS szacuje zbiory zbóż podstawowych z mieszankami na 23,1 - 23,6 mln t, tj. o 9-7 proc. mniej od zbiorów ubiegłorocznych i o 7-5 proc. mniej od średniej z lat 2001-2005 - podał Główny Urząd Statystyczny w komunikacie.
|