Z Wikipedii

Murray Rothbard

Murray Newton Rothbard (2 marca 1926 w Nowym Jorku – 7 stycznia 1995 tamże) ekonomista należący do tzw. Szkoły Austriackiej. Rothbard przyczynił się do zdefiniowania współczesnego libertarianizmu i anarchokapitalizmu. Zwolennik wolnego rynku, radykalny przeciwnik państwa oraz krytyk wszelakich zwolenników państwa i ich koncepcji (tzw. propaństwowców - etatystów, protekcjonistów, interwencjonistów, socjalistów, komunistów, narodowych socjalistów - nazistów, faszystów, socjaldemokratów, demokratów, demoliberałów, koliberałów, rojalistów, konserwatystów i klasycznych liberałów uznających istnienie państwa np. John Locke) z pozycji etyki i moralności. Przeciwnik utylitaryzmu i hedonizmu. Tolerancyjny ateista i racjonalista.

Urodził się w rodzinie żydowskiej (pochodzącej z Polski) jako syn Davida i Rae Rothbardów. 16 stycznia 1953 ożenił się z Joan Schumacher.

Na przestrzeni swojego życia Rothbard był związany z wieloma myślicielami i ruchami politycznymi. We wczesnych latach 50. studiował u słynnego austriackiego ekonomisty Ludwiga von Misesa i rozpoczął pracę dla fundacji Williama Volkera. Pod koniec lat 50. Rothbard był przez krótki czas blisko związany z Ayn Rand i Natanielem Brandenem, których później ostro krytykował. Pod koniec lat 60. Rothbard nawoływał do połączenia sił z antywojennym ruchem New Left (Nowa Lewica). Jego główny argument stanowił fakt, że ruch konserwatywny w Stanach Zjednoczonych został całkowicie opanowany przez establishment propaństwowy. W tym okresie Rothbard związał się z Karlem Hessem i założył pismo Left and Right: A Journal of Libertarian Thought (Lewica i Prawica: Dziennik myśli libertariańskiej) z Leonem Liggio i Georgiem Reschem.

W latach 70. i 80. Rothbard aktywnie działał w amerykańskiej Partii Libertariańskiej (Libertarian Party). Często angażował się w wewnętrzną politykę partii, działając wraz z Justinem Raimondo, Billem Eversem i Ronem Paulem oraz spierając się z Edem Crane’em i zwolennikami Russela Meansa. W roku 1989 Rothbard opuścił Partię Libertariańską i rozpoczął odbudowę stosunków z prawicą okresu post-zimnowojennego. Był prezesem założycielem konserwatywno-libertariańskiego Klubu Johna Randolpha (John Randolph Club) i wspierał kampanię prezydencką Patricka Buchanana w 1992 roku. Jednak tuż przed śmiercią Rothbard rozczarował się co do ruchu Buchanana.

Rothbard był wiceprezesem Instytutu Ludwiga von Misesa oraz Centrum Studiów Libertariańskich. Był także profesorem Universytetu w Nevadzie, Las Vegas, oraz współtwórcą Raportu Rothbarda-Rockwella wraz z Lwem Rockwellem.

[edytuj] Zobacz też

• libertarianizm
• anarchokapitalizm
• Ludwig von Mises
• Friedrich Hayek
• SzkoÅ‚a austriacka

[edytuj] Bibliografia

Oprócz teorii ekonomicznej i politycznej w swoich pracach Rothbard zajmował się także tematyką historii ekonomii. Jako jeden z niewielu autorów badał i opisywał szkoły ekonomiczne z epok poprzedzających Adama Smitha, między innymi scholastyków i fizjokratów:

• America's Great Depression (Wielki Kryzys w Ameryce)
• An Austrian Perspective on the History of Economic Thought (Historia myÅ›li ekonomicznej z perspektywy SzkoÅ‚y Austriackiej) - niedokoÅ„czene wielotomowe dzieÅ‚o poÅ›wiÄ™cone ekonomicznej Szkole Austriackiej
• Ethics of Liberty (Etyka wolnoÅ›ci)
• Man, Economy, and State (CzÅ‚owiek, gospodarka i paÅ„stwo)
• Power and Market (WÅ‚adza i rynek)
• Sociology of the Ayn Rand Cult (Socjologia kultu Ayn Rand), esej

Wydania polskie:

• O nowÄ… wolność. Manifest libertariaÅ„ski (For a New Liberty: The Libertarian Manifesto), Fundacja Odpowiedzialność Obywatelska
• ZÅ‚oto, banki, ludzie – krótka historia pieniÄ…dza (What Has Government Done to Our Money), Fijorr Publishing
• Ekonomia wolnego rynku - tom 1, 2 i 3 (Man, Economy, and State), Fijorr Publishing
• Tajniki BankowoÅ›ci, Fijorr Publishing

[edytuj] Zasoby

• PeÅ‚na bibliografia (pdf) (en)
• America’s Great Depression (pdf) (en)
• For a New Liberty: The Libertarian Manifesto (pdf) (en)
• Man, Economy, and State (pdf) (en)
• The Ethics of Liberty (pdf) (en)
• What Has Government Done to Our Money? (pdf) (en)

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Murraya Rothbarda

• Biografia Rothbarda
• Niepowstrzymany Rothbard - Mises.pl
• Wywiad Murraya Rothbarda dla New Banner z 1972 roku - polskie tÅ‚umaczenie wywiadu
• TÅ‚umaczenia artykułów Murraya Rothbarda na liberalis.pl
• Remembering Rothbard: Antiwar Archive
• Darmowe artykuÅ‚y, książki, nagrania (en) - dostÄ™pne z serwisu LewRockwell.com

p â€¢ d â€¢ e

To hasło powiązane jest z serią Libertarianizm

Nurty: minarchizm • anarchokapitalizm • neolibertarianizm • paleolibertarianizm • geolibertarianizm • agoryzm

Libertarianie: Murray Rothbard • Karl Hess • Ludwig von Mises • Friedrich Hayek • Samuel Edward Konkin • Jay Albert Nock • Robert Nozick • Ayn Rand • Lew Rockwell • Hans-Hermann Hoppe • Jacek Sierpiński

Tematy powiązane: kapitalizm • liberalizm • wolność • wolny rynek • leseferyzm • szkoła austriacka • anarchoindywidualizm