Z Wikipedii

Meszkowate
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	muchówki
Rodzina	meszkowate
Nazwa systematyczna
Simuliidae
Newman, 1834
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Meszkowate (Simuliidae) - rodzina małych owadów zaliczanych do Nematocera (długoczułkie), popularnie meszki, błędnie^[1] nazywane mustykowate, mustyki (Melusinidae Grünberg, 1910). Nazwa meszka lub mustyk stosowana jest również ogólnie dla przedstawicieli rodzaju Simulium. Znanych jest ok. 1750 gatunków występujących we wszystkich strefach klimatycznych, z czego w Polsce rozpoznano ok. 50.

[edytuj] Charakterystyka

Meszki należą do owadów małych, osiągających 1,5-10 (zwykle 3-6) mm długości, zwykle ciemno ubarwionych (stąd angielska nazwa black fly). Mają krępe ciało z garbem, krótkie i szerokie, opalizujące skrzydła daszkowato ułożone w pozycji spoczynkowej, masywne, 11-członowe czułki i krótkie, grube odnóża.

Dorosłe owady zasiedlają tereny o dużym nasyceniu wilgocią, w pobliżu zbiorników wodnych. Często występują masowo. Wczesne stadia rozwojowe związane są z wodą bieżącą od małych cieków wodnych po duże rzeki.

Simulium yahense

Stadia preimaginalne (larwy i poczwarki) żywią się detrytusem, dorosłe samice są hematofagami, a samce zjadają nektar kwiatów. Aparat gębowy meszek jest przystosowany do rozcinania skóry i rozrywania tkanki. Z tak powstałej ranki samice wysysają sączącą się krew. Ślina tych hematofagów zawiera apyrazy i czynniki anty-trombinowe. U Simulium vittatum wykryto simulidynę. Białka śliny tego gatunku meszki blokują jednocześnie dwa ważne czynniki w uczynnianiu trombiny.^[2]

Samica składa w czystych, płytkich wodach 200-500 jaj. Wylęgające się po 2-3 tygodniach larwy żyją i przepoczwarczają się w szybko płynących wodach. Przepoczwarczenie następuje po kolejnych 6-8 tygodniach. Dorosłe owady wypływają na powierzchnię w pęcherzyku powietrza i odlatują.

[edytuj] Znaczenie w przyrodzie i dla człowieka

Meszkowate pełnią ważną rolę w ekosystemie jako filtratorzy przywracający detrytus do łańcucha troficznego. Są również bioindykatorami - larwy i poczwarki meszkowatych wykazują dużą wrażliwość na zmiany składu chemicznego wody.

Samice - same będąc pasożytami - przenoszą pasożyty krwi i skóry pomiędzy zwierzętami ciepłokrwistymi. Przyczyniają się do poważnych strat wśród zwierząt dziko żyjących i hodowlanych.^[3] Niektóre gatunki meszek przenoszą organizmy chorobotwórcze, np. nicienie z rodzaju Filaria powodującece filariozy, czy z rodzaju Onchocerca wywołujące w Afryce onchoerkozę (tzw. ślepotę rzeczną). Żyjący w pobliżu Missisipi Cnephia pecuarum pasożytuje na stadach zwierząt domowych; powoduje zgony koni i mułów, zarówno przez wysysanie dużej ilości krwi, jak i uduszenie wskutek zblokowania przewodów nosowych.W okresach masowego wylęgu stają się utrapieniem mieszkańców pobliskich terenów. W wielu regionach podejmowane są zorganizowane akcje opryskiwania terenów występowania meszek w celu zmniejszenia ich dokuczliwości. W naszej strefie klimatycznej nie stwierdzono przenoszenia chorób przez meszkowate.^{[potrzebne źródło]}

Przedstawiciel meszkowatych

Przedstawiciel meszkowatych

[edytuj] Ochrona przed meszkami

• unikanie przebywania na otwartych przestrzeniach w miejscach wylęgu
• okrycie ciała
• środki chemiczne odstraszające owady
• przemywanie miejsc ukąszeń - meszki pozostawiają otwarte ranki, co umożliwia wnikanie zarazków do krwiobiegu

[edytuj] Systematyka

Systematyka rodziny Simuliidae jest niestabilna. Wśród opisanych ok. 1750 gatunków wiele błędnie sklasyfikowano, a w wielu regionach świata pozostały dotychczas słabo rozpoznane. Pomiędzy meszkowatymi występują znaczne różnice morfologiczne i żywieniowe w obrębie spokrewnionych populacji, co dodatkowo utrudnia ich poprawne sklasyfikowanie. Obecnie wielu systematyków opiera się na klasyfikacji, którą zaproponowali Crosskey & Howard (2004), ale proponowane są dalsze zmiany.

W Europie wykazano 249 gatunków (wg danych Wick 1978). Poźniej wykazano kolejne, jednak całkowita liczba nie przekracza 300. W Polsce występuje 48 gatunków meszek (Zwolski w 1974 wymienił 54 gatunki, ale od tego czasu kilka gatunków zsynonimizowa).

Lista gatunków, stwierdzonych w Polsce: zobacz meszki Polski

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

1. Natural History Museum, London Blackflies.info - Taxonomy and Systematics of Simuliidae (en)
2. Die aktuelle taxonomische Situation der Simuliidae (Diptera) in Deutschland mit einem kurzen geschichtlichen Abriß des Beginns der Simuliidenforschung in Europa (de)

[edytuj] Literatura przedmiotu

• Stefan Niesiołowski, Ewa Bokłak, Meszki (Simuliidae, Diptera), Uniwersytet Łódzki, 2001, ISBN 83-7171-528-5