Język nahuatl
Z Wikipedii
| nāhuatl, mexìcatlàtōlli | |
| Obszar | Meksyk (stany Puebla, Guerrero, Hidalgo, Veracruz i Meksyk) |
| Liczba mówiących | ok. 1,5 miliona |
| Klasyfikacja genetyczna | języki uto-azteckie *języki uto-azteckie południowe **języki azteckie ***język nahuatl |
| Pismo | łaciński |
| Status oficjalny | |
| Język urzędowy | - |
| Regulowany przez | Instituto Nacional de Lenguas Indígenas |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | - |
| ISO 639-2 | nah |
| ISO 639-3 | nah |
| SIL | NAI |
| Występowanie | |
 Liczba użytkowników języka nahuatl w poszczególnych stanach Meksyku |
|
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata | |
Język nahuatl ['naːwatɬ] (również język meksykański lub aztecki; nazwa własna nāhuatlàtōlli, "prosty język") - najbardziej rozpowszechniony język z grupy uto-azteckiej. Do czasów konkwisty stanowił lingua franca na obszarze Meksyku i główny język Azteków. Obecnie posługuje się nim około 1,5 miliona mieszkańców Meksyku, głównie w stanach Puebla, Guerrero, Hidalgo, Veracruz i Meksyk).
Historycznie Aztekowie do zapisu swojego języka używali pisma piktograficznego z elementami logograficznymi. Obecnie stosowany jest alfabet łaciński w dwóch wersjach transkrypcyjnych.
Nahuatl jest językiem aglutynacyjnym i polisyntetycznym. Posiada liczne formy grzecznościowe.
Zapożyczenia w polszczyźnie to wyrazy takie jak awokado, kakao, chilli, czekolada, kopal, kojot, guacamole, mezcal, ocelot, pulque, quetzal oraz niezliczona ilość toponimów, m.in. Meksyk.
Spis treści |
[edytuj] Fonetyka
Klasyczny nahuatl posiada 13 spółgłosek, 2 półsamogłoski i 4 samogłoski. Charakterystyczny jest brak spółgłoski [r]. Akcent jest paroksytoniczny (pada na drugą sylabę od końca).
[edytuj] Spółgłoski
| wargowe | dziąsłowe | podniebienne | miękko- podniebienne |
krtaniowe | |
| zwarte | p | t | k / kʷ | ʔ | |
| szczelinowe | s | ʃ | |||
| zwarto- szczelinowe |
tɬ / ʦ | ʧ | |||
| półotwarte | w | l | j | ||
| nosowe | m | n |
[edytuj] Samogłoski
| przednie | centralne | tylne | ||||
| długie | krótkie | długie | krótkie | długie | krótkie | |
| wysokie | iː | i | ||||
| środkowe | eː | e | oː | o | ||
| niskie | aː | a | ||||
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Słownik języka nahuatl (en)
- Samouczek języka nahuatl (es)
- Wikipedia w nahuatl
- Gramatyka klasycznego języka nahuatl (1645) (es)
- Strona poświęcona językom prekolumbijskiej Ameryki Środkowej duża ilość materiałów - słowniki, teksty źródłowe, (es) (fr)
- Kurs nahuatl (en)
- Zarys gramatyki (en)
| Związkowcy planują masowe strajki |
|
"Dziennik": Na przełomie sierpnia i września do Warszawy przyjadą górnicy, stoczniowcy i nauczyciele protestować w obronie praw pracowniczych. 29 sierpnia demonstrować będzie "Solidarność", a 1 września Związek Nauczycielstwa Polskiego.
|
| "Kryzysu w Afganistanie nie rozwiąże wojsko" |
|
Kryzys w Afganistanie wymaga rozwiązań gospodarczych i finansowych; społeczność międzynarodowa nie może koncentrować się wyłącznie na działaniach wojskowych - uważa były wiceminister obrony narodowej, strateg, gen. Stanisław Koziej.
|
| "Polska przestała być członkiem NATO drugiej kategorii" |
|
Rzecznik prasowy Prawa i Sprawiedliwości Adam Bielan uważa, że dzięki zawarciu porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi nasz kraj przestał być członkiem NATO drugiej kategorii.
|
| Weekend: świetne wieści dla turystów |
|
W całym paśmie Bieszczad są bardzo dobre warunki turystyczne - poinformowała Elżbieta Skoczypiec z bieszczadzkiej grupy GOPR.
|
| "To milowy krok w historii Polski" |
|
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski powiedział, że podpisana wczoraj z Amerykanami umowa w sprawie tarczy antyrakietowej jest milowym krokiem w historii Polski. Radosław Sikorski, który był gościem Sygnałów Dnia w Polskim Radiu, dodał, że porozumienie ze Stanami Zjednoczonymi znacząco wzmacnia naszą pozycję w NATO.
|