Nawahowie
Z Wikipedii
 |
Artykuł wymaga poszerzenia. |
Nawahowie, Nawaho (ang. Navajo Nation, w języku navajo Naabeehó Dine'é) - największe plemię indiańskie Ameryki Północnej liczące blisko 300 tys. osób (2000 r.). Większość z nich (około 173 tys.) zamieszkuje rezerwat położony na pograniczu stanów Arizona, Nowy Meksyk oraz Utah. Rezerwat (ang. The Navajo Indian Reservation) ma powierzchnię ponad 70 tys km², czyli równą powierzchni np. Czech. Diné Bikéyah, czyli Kraj Nawahów jest większy niż 10 z 50 stanów USA.
[edytuj] Historia
W 1923 roku (jeszcze przed przyznaniem wszystkim tubylczym Amerykanom w 1924 roku obywatelstwa USA i przed uchwaleniem w 1934 roku obowiązującej do dziś ustawy o reorganizacji Indian), Nawahowie powołali za zgodą Komisarza do spraw Indian i BIA władze samorządowe (radę plemienną), które odpowiadają za wszystkie sprawy na terenie rezerwatu. Było to konieczne m.in. w związku ze zmianami tradycyjnego stylu życia (opartego m.in. na hodowli owiec) oraz odkryciem na pustynnych indiańskich terenach Południowego Zachodu złóż ropy naftowej, węgla i innych surowców naturalnych - za ich eksploatację Nawahowie pobierają odtąd od koncernów górniczych opłaty z tytułu dzierżawy, finansując własne inwestycje i rozwój plemienia. Od 1991 roku rząd Nawahów zachowuje trójpodział władzy i jest największym oraz najbardziej złożonym tubylczym samorządem w Stanach Zjednoczonych.
Podczas II wojny światowej meldunki kodowane przez nawajskich szyfrantów (a także Indian z kilku innych plemion) przy pomocy nieznanego Japończykom własnego języka nawaho pozwoliły Amerykanom na zachowanie tajności kluczowych operacji wojskowych na Pacyfiku. W 1987 roku prezydent Ronald Reagan ustanowił z tego powodu 14 sierpnia Dniem Nawajskiego Szyfranta, a w 2001 roku George W. Bush przyznał złote i srebrne Medale Kongresu grupie kilkudziesięciu tubylczych weteranów-szyfrantów (głównie Nawahów).
Liczebność w roku 2000: Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 269 202 obywateli USA zadeklarowało, że ma pochodzenie wyłącznie Navajo, zaś 298 197 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Navajo.
[edytuj] Link zewnętrzny
| W Australii zostanie wybitych 400 kangurów |
|
Rząd Australii zapowiedział, że wznowi wybijanie 400 kangurów szarych, zawieszone w kwietniu po protestach grup ekologicznych, do których przyłączył się Paul McCartney.
|
| Noc Muzeów w całej Polsce |
|
Ponad 120 galerii i muzeów otwartych będzie w stolicy z soboty na niedzielę - w tegoroczną Noc Muzeów; swoje drzwi dla zwiedzających otworzą także muzea m.in. w Krakowie, Zakopanem, Trójmieście, Słupsku, Sandomierzu, Łodzi i Kazimierzu Dolnym.
|
| Geny mogą odpowiadać za naszą skłonność do słodkości |
|
Wariant genu odpowiedzialnego za transport glukozy do wnętrza komórek wpływa na preferencje ludzi do jedzenia słodyczy - zaobserwowali naukowcy z Kanady. Artykuł na ten temat zamieściło pismo "Physiological Genomics".
|
| Zwierzęta "ostrzegały" przed trzęsieniem w Chinach |
|
Najpierw w niewytłumaczalny sposób spadał poziom wody w stawie i na ulice wyległy tysiące ropuch. Na kilka godzin przed trzęsieniem ziemi zwierzęta w zoo zachowywały się dziwnie.
|
| Nanokable w kształcie drzewa |
|
Nanokable utworzone z siarki oraz chlorku ołowiu samoczynnie przybierają trójwymiarową formę, która do złudzenia przypomina drzewa iglaste (np. znane wszystkim sosny).
|