Nuż w bżuhu
Z Wikipedii
Nuż w bżuhu. 2 jednodniuwka futurystuw. Wydanie nadzwyczajne – druga jednodniówka futurystów polskich, opublikowana w formie plakatu 13 listopada 1921 roku w Krakowie, w Warszawie dwa tygodnie później[1]. Jej redaktorami byli: w Warszawie Anatol Stern, w Krakowie Bruno Jasieński. Cała treść zapisana była w sposób fonetyczny[2]. Jej nakład autorzy określili w jednodniówce na 30 000 egzemplarzy, najprawdopodobniej była to jednak liczba celowo zawyżona, w rzeczywistości nakład mógł szacunkowo wynosić od 3 do 5 tysięcy egzemplarzy[3].
Spis treści |
[edytuj] Zawartość
[edytuj] Wiersze
- Tytus Czyżewski, Transcendentalne panopticum, Mediumiczno-magnetyczna fotografia poety Brunona Jasieńskiego
- Bruno Jasieński, Mięso kobiet, Prolog do "Foot-Ballu wszystkich świętych", Psalm po wojenny
- Stanisław Młodożeniec, Bombaj, Hymn pokoju, Kino
- Anatol Stern, 1/2 godziny na zielonym brzegu, Kosmiczny nos, Rewolucja ciała, Płodzenie
[edytuj] Wybrane inne
- Malowane spodnie
- List otwarty do p. ministra spraw wewnętrznych
- Sprostowanie
- My i prasa
- Artykuł dotyczący wieczoru futurystów w Zakopanem
- Ogłoszenie redakcji o przyjmowaniu reklam do publikacji w jednodniówkach ("futuryzujmy reklamę")
[edytuj] Leon Chwistek O poezji
W jednodniówce przedrukowano fragment siódmego rozdziału książki Chwistka Wielość rzeczywistości wydanej w Krakowie w 1921 roku, która zawiera podział poezji na cztery różne rodzaje odpowiadające czterem rodzajom rzeczywistości: prymitywistyczną, realistyczną, impresjonistyczną i formistyczną. Wydrukowany fragment skupia się na poezji formistycznej, jako na takiej, która znajduje się w oddaleniu od naukowych opozycji prawdy-fałszu, ale też nie stanowi "muzyki szmerów", czyli zbioru zdań bez znaczenia. Poezja taka powstać może jedynie dzięki szczerości artysty, a jej zadaniem podstawowym (tak jak każdej nowej dziedziny sztuki) jest poszerzanie języka.
Publikacja w Nożu w bżuhu nastawiła środowisko naukowe Uniwersytetu Jagielońskiego nieprzychylnie do Chwistka, co poskutkowało trudnościami w uzyskaniu przez niego habilitacji[4].
[edytuj] Krytyka. Nieśmiertelny tom futuryz (o Sternie)
Recenzja wydanej przez Sterna i Wata jednodniówki Nieśmiertelny tom futuryz. Entuzjastyczny, a nawet reklamowy artykuł ('Stern jest genialnym poetą, (...) poezjami Nieśmiertelnego tomu Stern przeniósł się od razu do wielkiej literatury europejskiej[5]) został napisany prawdopodobnie przez samego Sterna. Recenzja mogła służyć obronie tomu, którego nakład został skonfiskowany przez cenzurę[1].
[edytuj] Ostatnie wieczory futurystów w Zakopanem (...)[6]
Utrzymana w prowokacyjnym tonie reakcja futurystów na wydarzenia, które miały miejsce 10 sierpnia 1921 roku w Zakopanem. W sali "Morskiego Oka" miał się wtedy odbyć wieczór poetycki futurystów. W czasie jego trwania Jan Lechoń wszedł na scenę i spoliczkował Sterna, wywiązała się awantura i bijatyka wśród publiczności, futuryści zostali obrzuceni jajkami[7]. W Nożu w bżuhu futuryści relacjonowali to wydarzenie jako "walkę dwóch odłamów publiczności na pięści i jajka!"[8], zapewniali też, że "kobiety masowo stanęły po stronie futurystów"[8]. Zapowiadali także dalsze wieczory futurystyczne w większych miastach Polski i zachęcali do używania jajek, które "są bronią jedynie godną człowieka cywilizowanego: przypominają ręczne granaty a nie są śmiertelne"[8].
[edytuj] Reakcja krytyki
Nuż w bżuhu wzbudził wielkie oburzenie krytyki. Szczególnie szokował utrzymany w konwencji czarnego humoru wiersz Jasieńskiego Mięso kobiet:
- Przechodząc przypadkowo przez cienisty pasaż,
- mimo palm kiwajÄ…cych siÄ™ jak senny palec
- zobaczyłem kobietę, którą rąbał masaż
- i układał na ladzie kawał po kawale. (...)
- Przez zapach ciał kobiecych ostrzejszy od dymu
- stuk rytmiczny tasaka jęczał i dolatał (...)
- Pożerajcie kobiety z octem i na sucho
- Przestańcie z nimi robić swoje nudne świństwa
- Kochankowie, noszÄ…cy swe kochanki w brzuchu
- Nadchodzi wasza era: nowe macierzyństwo.
Lwowska "Gazeta Wieczorna" nazwała futurystów fanatykami ludożerstwa i apostołami zboczeń[4]. Z kolei Maciej Wierzbiński, w swoim artykule Głupota i zbrodnia opublikowanym 13 grudnia 1921 w "Rzeczpospolitej" dopatrywał się w publikacji zamachu na pisownię i język polski, treść określał jako morze bezsensu i ohydy, i upatrywał w tym celowe, zorganizowane działanie mające na celu przygotowanie gruntu pod posiew bolszewizmu[4]. Wzywał władze do położenia kresu takim działaniom. Wezwanie to odniosło skutek - 14 grudnia 1921 roku cały nakład Noża w bżuhu został skonfiskowany przez cenzurę (mimo, że jednodniówka została jej wcześniej przedstawiona i zyskała akceptację cenzorów)[4]. W obronie wydawnictwa interweniowało bezskutecznie wielu publicystów.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Zbigniew Jarosiński Wstęp, [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Wrocław 1978, s. LVI.
- ↑ W niniejszym artykule zrezygnowano z zastosowanego przez futurystów zapisu fonetycznego.
- ↑ Helena Zaworska, przypis [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Wrocław 1978, s. 29.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Zbigniew Jarosiński Wstęp, [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Wrocław 1978, s. LVII.
- ↑ Nieśmiertelny tom futuryz [w:] Nuż w bżuhu, cyt za: Zbigniew Jarosiński Wstęp, [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Wrocław 1978, s. LVIII.
- ↑ Incipit
- ↑ Zbigniew Jarosiński Wstęp, [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Wrocław 1978, s. LIII.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Nuż w bżuhu, [w:] Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, Wrocław 1978, s. 30.
[edytuj] Bibliografia
- Antologia polskiego futuryzmu i Nowej Sztuki, oprac. Zbigniew Jarosiński. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wrocław 1978
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Nagroda Nobla dla naukowca z ideałami |
|
Tegoroczna noblistka w dziedzinie medycyny - Francuzka Francoise Barre-Sinoussi całą swoją karierę poświęciła badaniom nad wirusem HIV oraz działaniom na rzecz poprawy sytuacji chorych na AIDS w krajach Trzeciego Świata.
|
| Tajemnicze pigułki dla Jana Pawła II |
|
Luc Montagnier, jeden z laureatów tegorocznej nagrody Nobla w dziedzinie medycyny, sugerował swego czasu, że jego pigułki zażywał Jan Paweł II.
|
| Rzadkie choroby wymagają pomocy państwa |
|
Sytuacja pacjentów z rzadkimi chorobami jest w Polsce znacznie gorsza niż w innych krajach Unii Europejskiej, np. w Rumunii - wynika z danych przedstawionych na międzynarodowej konferencji poświęconej leczeniu rzadkich chorób w Europie Środkowej i Wschodniej, która odbywa się piątek i sobotę w Konstancinie pod Warszawą.
|
| Świętokrzyskie w programie Bursztynowy Szlak |
|
Porozumienia na rzecz rozwoju Bursztynowego Szlaku Greenways w regionie świętokrzyskim podpisali w Ostrowcu Św. przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego oraz fundacji "Partnerstwo Krzemienny Krąg" i Partnerstwo dla Środowiska.
|
| Dysydent "pewniakiem" do pokojowego Nobla |
|
W opinii skandynawskich bukmacherów największe szanse na tegoroczną Pokojową Nagrodę Nobla ma chiński dysydent Hu Jia. W wypadku otrzymania przez niego nagrody obstawiający mogą liczyć na pięciokrotność wpłaconej stawki.
|