ORP Iskra (1982)
Z Wikipedii
| ORP "Iskra" | |
| ORP "Iskra" pod pełnymi żaglami | |
| Opis | |
| Producent | Polska |
| Klasa | okręt szkolny (barkentyna bermudzka) |
| Projekt | B79/II |
| Typ | Iskra |
| Historia | |
| Stocznia | Stocznia Gdańska |
| Położenie stępki | 11 listopada 1981 |
| Wodowanie | 6 marca 1982 |
| Służba | |
| Użytkownik | Marynarka Wojenna |
| Podporządkowanie | dywizjon Okrętów Hydrograficznych |
| Numer burtowy | 253 |
| Port macierzysty | Gdynia |
| Wejście do służby | 11 sierpnia 1982 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | kpt. mar. Lech Soroka |
| Obecny | kmdr ppor. Jacek Miłowski |
ORP "Iskra" – okręt szkolny polskiej Marynarki Wojennej, trzymasztowa barkentyna projektu B79/II, druga w historii jednostka pływająca nosząca imię ORP "Iskra". Została wprowadzona do służby w 1982 roku i oznaczona numerem burtowym 253. Jest pierwszym okrętem pod banderą wojenną Polski, który opłynął dookoła kulę ziemską.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Marynarka Wojenna Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stanęła w końcu lat 70. XX wieku wobec problemu braku jednostki pływającej przeznaczonej do przeprowadzania praktyk marynarsko-żeglarskich oraz podstawowego szkolenia nawigacyjnego. Przyczyną takiej sytuacji było wycofanie w 1977 roku, ze względu na zużycie eksploatacyjne, 60-letniego szkunera trzymasztowego ORP "Iskra". W związku z tym Dowództwo Marynarki Wojennej i Wyższa Szkoła Marynarki Wojennej rozpoczęły starania o pozyskanie nowego okrętu żaglowego, który wypełniłby powstałą lukę.
W wyniku tych działań została podjęta decyzja o budowie w Stoczni Gdańskiej im. Włodzimierza Lenina trójmasztowej barkentyny gaflowo-bermudzkiej projektu B79, którego autorem był j. kpt. ż.w. inż. Zygmunt Choreń, projektant takich żaglowców jak STS "Dar Młodzieży" czy STS "Alexander von Humboldt". Wówczas trwały już prace nad pierwszą jednostką tej serii – STS "Pogorią", a później zbudowano jeszcze bliźniacze "Kaliakrę" dla Marynarki Wojennej Bułgarii, kanadyjską STS "Concordię" oraz doświadczalną RV "Oceanię" dla Polskiej Akademii Nauk.
Projekt polskiej Marynarki Wojennej oznaczono numerem B79/II. W 1981 roku przy grupie okrętów szkolnych Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni utworzono zespół organizacyjno-przygotowawczy, mający za zadanie sprawowanie nadzoru na budową, a następnie przejęcie nowego okrętu. Stępka została położona 11 listopada 1981 roku, a 6 marca 1982 roku miało miejsce wodowanie kadłuba. Uroczyste pierwsze podniesienie bandery odbyło się 11 sierpnia 1982 roku w obecności dowódcy Marynarki Wojennej adm. Ludwika Janczyszyna, który przekazał banderę wojenną wyznaczonemu na dowódcę okrętu kpt. mar. Lechowi Soroce, a proporzec Marynarki Wojennej zastępcy dowódcy okrętu por. mar. Czesławowi Dyrczowi. Matka chrzestna Barbara Zielińska nadała jednostce imię poprzednika – ORP "Iskra".
Żaglowiec wszedł w skład grupy szkolnej Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej, a po przekształceniach w 1987 roku Akademii Marynarki Wojennej. W wyniku zmian organizacyjnych w 1995 roku grupa okrętów szkolnych uległa rozformowaniu, natomiast "Iskrę" wcielono do nowo powstałej grupy okrętów szkolnych dywizjonu Okrętów Szkolno-Badawczych w 3 Flotylli Okrętów w Gdyni. W dniu 23 czerwca 2006 roku została podporządkowana dowódcy dywizjonu zabezpieczenia hydrograficznego w Gdyni, co związane było z przekształceniem dywizjonu Okrętów Szkolno-Badawczych w dywizjon Okrętów Wsparcia i zmianą charakteru tej jednostki wojskowej.
Załoga stała zwana jest szkieletową, ponieważ stanowi ją tylko kilkunastu żołnierzy obsadzających najważniejsze stanowiska, co ma związek z rodzajem okrętu. Każdorazowo podczas wyjścia w morze zaokrętowana jest kilkudziesięcioosobowa załoga szkolna, zazwyczaj złożona z podchorążych Akademii Marynarki Wojennej lub elewów Szkoły Podoficerskiej Marynarki Wojennej. Przed rozwiązaniem Szkoły Chorążych Marynarki Wojennej w 2002 roku praktykę morską zdobywali na "Iskrze" także kadeci. Czasem wykonując zadania wychowania i promocji obronności ORP "Iskra" odbywa rejsy szkolne z inicjatywy takich organizacji jak Liga Obrony Kraju czy Liga Morska i Rzeczna.
Pod koniec lat 80. XX wieku dowódca Marynarki Wojennej wiceadm. Piotr Kołodziejczyk podjął inicjatywę wysłania "Iskry" w rejs dookoła kuli ziemskiej. Przygotowania trwały kilka lat, a w ramach nich dowódca okrętu kpt. mar. Czesław Dyrcz odbył rejs dookoła świata na stanowisku II oficera "Daru Młodzieży". Decyzja o realizacji koncepcji przy okazji zlotu "Sail Indonezja '95", związanego z obchodami 50. rocznicy odzyskania niepodległości przez Indonezję, została podjęta przez kolejnego dowódcę Marynarki Wojennej wiceadm. Romualda Wagę. "Iskra" wyruszyła z Gdyni 18 kwietnia 1995 roku, w uroczystości pożegnania brał udział prezydent Lech Wałęsa, a do granicy wód terytorialnych asystowała korweta rakietowa ORP "Piorun" pod dowództwem kmdr ppor. Janusza Wyderskiego. W trakcie rejsu barkentyna odwiedziła Hiszpanię, Republikę Zielonego Przylądka, Brazylię, Republikę Południowej Afryki, Mauritius, Indonezję, Australię, Nową Zelandię, Argentynę, Falklandy, Portugalię i Wielką Brytanię. Do Polski ORP "Iskra" wróciła 10 lutego 1996 roku, od granicy Morza Bałtyckiego prowadzona wśród zamarzniętych wód przez okręt ratowniczy ORP "Lech", dowodzony przez kmdr ppor. Antoniego Potockiego. Tym samym stała się pierwszym w historii okrętem polskiej Marynarki Wojennej, który opłynął kulę ziemską dookoła. Obsadę oficerską załogi stałej stanowili: kmdr por. Czesław Dyrcz (dowódca okrętu), kpt. mar. Mariusz Mięsikowski (zastępca dowódcy okrętu), por. mar. Robert Sitek (dowódca działu nawigacyjnego), por. mar. Artur Pierzyński (dowódca działu łączności) i por. mar. Janusz Szeliga (dowódca działu elektromechanicznego). W rejsie wzięli udział również: kmdr ppor. Waldemar Skwarek, kmdr ppor. Lech Derlacz, kpt. mar. lek. Piotr Wejman i por. mar. Dariusz Żołnieruk. Załoga szkolna składała się ze słuchaczy I roku Wydziału Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego Akademii Marynarki Wojennej.W dniach 17 – 19 września 2008 roku żaglowiec szkolny ORP „ISKRA” i jego załoga uczestniczyli w zdjęciach do polskiego filmu pt. „Miasto z morza” oraz serialu o tym samym tytule. Sceny do filmu kręcono w porcie HEL oraz na wodach Zatoki Gdańskiej.
"Iskra" pięciokrotnie otrzymała miano Najlepszego Okrętu Marynarki Wojennej w grupie okrętów specjalnych, w 1984, 1988, 1989, 1992 i 1994 roku. W 1989 roku wygrała regaty "Cutty Sark Tall Ships' Races 1989", zdobywając nagrodę Cutty Sark Trophy. W 1990 roku decyzją sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych została wyróżniona Medalem W Służbie Pokoju (ang. In the Service of Peace Medal).Nagroda „Fair Play” przyznana przez komitet organizacyjny „The Cutty Sark Tall Ships Race” w 1999 roku. Z okazji 18. rocznicy pierwszego podniesienia bandery prezydent Gdyni Wojciech Szczurek 11 sierpnia 2000 roku wręczył dowódcy "Iskry" kpt. mar. Robertowi Sitkowi symboliczny dowód osobisty wystawiony przez Urząd Miasta Gdyni.[1]
[edytuj] Dowódcy okrętu
- kapitan marynarki Lech Soroka (1982-1984)
- komandor Czesław Dyrcz (1984-1997)
- komandor podporucznik Robert Sitek (1997-2002)
- komandor porucznik Robert Żywiec (2002-2007)
- komandor podporucznik Jacek Miłowski (od 2007)
[edytuj] Pierwszą załogę ORP Iskra stanowili:
- d.o. – kpt. mar. mgr inż. Lech Soroka
- z.d.o. – por. mar. mgr inż. Czesław Dyrcz
- d.dz. I-V - por. mar. mgr Andrzej Bacdorf
- k.m. – chor. mar. Zenon Płachta
- szef dz. IV – bsm. Wiesław Janczarek
- b.o. – st. chor. mar. Marian Keller
- podoficer gospodarcze – bsmt Marek Sosiński (od 06.12.1982 r.)
w lipcu przybyli pierwsi marynarze:
- st. mar. Ryszard Tomaszewski - motorzysta
- st. mar. Krzysztof Piwowarczyk - sygnalista
- st. mar. Andrzej Całun – elektryk okrętowy
- st. mar. Ryszard Gronowski - motorzysta
- mar. Adam Zieman - radiotelegrafista
- mar. Waldemar Matejczuk – elektryk nawigacyjny
- mar. Tadeusz Jasztal – kucharz
[edytuj] Rejsy szkolne
| Przedsięwzięcie | Okres | Porty |
|---|---|---|
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 15 czerwca – 18 lipca 1983 | Rostock |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 18 lipca – 11 sierpnia 1984 | Leningrad |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 18 czerwca – 14 lipca 1985 | Ryga |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 17 lipca – 11 sierpnia 1986 | Leningrad |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1987" | 20 czerwca – 25 lipca 1987 | Kilonia, Norrköping, Sztokholm, Rønne |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 29 lipca – 22 sierpnia 1987 | Narwik |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1988" | 29 czerwca – 7 sierpnia 1988 | Karlskrona, Helsinki, Maarianhamina, Kopenhaga |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 30 marca – 17 kwietnia 1989 | Portsmouth |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1989" | 27 czerwca – 3 sierpnia 1989 | Londyn, Hamburg, Cuxhaven, Malmö, Lubeka |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1990" | 25 czerwca – 4 listopada 1990 | Plymouth, A Coruña, Bordeaux, Zeebrugge, Rotterdam, Amsterdam, Saint-Malo, Funchal, Santa Cruz de Tenerife, Nowy Jork, Baltimore, Lerwick, Göteborg |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1991" | 25 czerwca – 23 sierpnia 1991 | Milford Haven, Cork, Belfast, Aberdeen, Delfzijl |
| "Grand Regatta - Columbus '92" | 31 marca – 22 sierpnia 1992 | Genewa, Kadyks, Santa Cruz de Tenerife, San Juan, Filadelfia, Nowy Jork, Boston, Liverpool |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1993" | 23 czerwca – 22 sierpnia 1993 | Bremerhaven, Den Helder, Newcastle, Bergen, Lerwick, Esbjerg, Antwerpia |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1994" | 27 czerwca – 27 sierpnia 1994 | Rouen, Porto, Saint-Malo |
| Rejs dookoła świata | 18 kwietnia 1995 – 10 lutego 1996 | Santa Cruz de Tenerife, Rio de Janeiro, Kapsztad, Port Louis, Dżakarta, Makasar, Fremantle, Melbourne, Hobart, Sydney, Wellington, Ushuaia, Stanley, Buenos Aires, Recife, Ponta Delgada, Portsmouth |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1996" | 26 kwietnia – 13 sierpnia 1996 | Rostock, Sankt Petersburg, Kotka, Turku, Kopenhaga |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1997" | 26 czerwca – 26 sierpnia 1997 | Den Helder, Aberdeen, Trondheim, Bergen, Stavanger, Göteborg |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1998" | 28 czerwca – 7 września 1998 | Delfzijl, Falmouth, Lizbona, Vigo, Dublin, Portsmouth |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 1999" | 26 czerwca – 25 sierpnia 1999 | Hawr, Saint-Malo, Greenock, Lerwick, Aalborg |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 9 – 27 czerwca 2000 | Wilhelmshaven |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 2000" | 4 lipca – 10 sierpnia 2000 | Helsinki, Sztokholm, Flensburg |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 2001" | 25 czerwca – 11 sierpnia 2001 | Antwerpia, Ålesund, Ørsta, Bergen, Esbjerg |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 16 sierpnia – 8 września 2001 | Portsmouth |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 16 maja – 7 czerwca 2001 | Emden, Ostenda |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 2002" | 29 czerwca – 30 sierpnia 2002 | Kopenhaga, Brest, A Coruña, Santander, Portsmouth, Zeebrugge |
| "L'Armada Rouen '03" | 20 czerwca – 18 lipca 2003 | Rouen, Portsmouth, Londyn |
| "Cutty Sark Tall Ships' Races 2003" | 22 lipca – 27 sierpnia 2003 | Turku, Ventspils, Ryga, Lubeka |
| "Tall Ships' Challenge 2004" | 19 maja – 11 września 2004 | Las Palmas, Hamilton, Newport, New London, Sydney, Dublin |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 16 czerwca – 16 lipca 2005 | Portsmouth, Zeebrugge |
| Rejs szkolno-nawigacyjny | 16 – 22 sierpnia 2005 | Visby |
| "Tall Ships' Race 2006" | 27 czerwca – 28 sierpnia 2006 | Saint-Malo, Lizbona, Kadyks, A Coruña, Antwerpia |
| "Ostend at Anchor 2007" | 17 maja – 4 czerwca 2007 | Ostenda |
| "Tall Ships' Race 2007" | 2 lipca – 27 sierpnia 2007 | Rostock, Turku, Sztokholm, Szczecin, Århus, Sztokholm, Kotka, Rostock |
[edytuj] Dane taktyczno-techniczne
- IMO 8225450
- Wyporność standardowa: 380 t
- Pojemność: 299 BRT
- Długość całkowita: 49 m
- Szerokość: 8 m
- Zanurzenie:
- średnie: 3,8 m
- dziobu: 3,6 m
- rufy: 4 m
- Wysokość maksymalna: 33,5 m
- Napęd pomocniczy:
- silnik wysokoprężny Wola 75H12 o mocy 310 KM (228 kW)
- jedna nastawna śruba napędowa o średnicy 1,5 m
- prędkość maksymalna: 9 w
- Załoga:
- stała: 5 oficerów, 4 podoficerów i 9 marynarzy
- szkolna: 2 oficerów-wykładowców, oficer-lekarz, 45 słuchaczy
[edytuj] Ożaglowanie (2004)
- Żagle podstawowe:
- latacz – 57,7 m2
- bomkliwer – 43,5 m2
- kliwer – 44,5 m2
- foksztaksel – 43,4 m2
- fok – 95 m2
- dolny marsel – 65 m2
- górny marsel – 58 m2
- bramsel – 47 m2
- bombramsel – 39 m2
- grotstensztaksel – 62,7 m2
- grotbramsztaksel – 38,5 m2
- grotbombramsztaksel – 34,1m2
- grot – 140 m2
- grottopsel – 36 m2
- bezan – 95 m2
- Żagle dodatkowe:
- Żagle sztormowe:
- foksztaksel sztormowy – 23 m2
- grotstensztaksel sztormowy – 23 m2
- grot sztormowy – 25 m2
- bezan sztormowy – 25 m2
[edytuj] Plany i modele
- Plany Modelarskie 2/1986 (nr 130)
- Mały Modelarz 4-5/1997
[edytuj] Bibliografia
- Jarosław Ciślak. "Polska Marynarka Wojenna 1995." Wydawnictwo Lampart. Warszawa 1995. ISBN 83-86776-08-0
- Kontradmirał Czesław Dyrcz. "Rejs ORP "Iskra" dookoła świata – wspomnienie po latach." Wspomnienia marynarzy Marynarki Wojennej. Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej, format: PDF, ilość stron: 24 [dostęp: 2007-06-08].
- Biuro Prasowe Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej. ORP "Iskra". Dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego Marynarki Wojennej [dostęp: 2007-06-08].
Przypisy
- ↑ Biuro Prasowe Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej. "Żaglowiec Marynarki Wojennej ORP "Iskra" obchodzi 18 lat." Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej, 2000-08-11 [dostęp: 2007-06-08].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Opis ORP "Iskra" w serwisie internetowym Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej [dostęp: 2007-06-08].
Fregaty typu Dar Młodzieży: Chersonez, Dar Młodzieży, Drużba, Mir, Nadieżda, Pałłada
Barkentyny typu Iskra: ORP Iskra, Kaisei, Kaliakra, Oceania, Pogoria
Pozostałe konstrukcje: Royal Clipper, Fryderyk Chopin, Estelle, Mephisto
| Dudek podjął decyzję - Polak odejdzie z Realu |
|
- Z Realu odejdę w czerwcu. Mógłbym w każdej chwili podpisać nowy kontrakt, ale chcę jeszcze grać - mówi rezerwowy bramkarz "Królewskich", Jerzy Dudek.
|
| Walczą o miliony i prezydenturę |
|
Oscar de la Hoya to bokserski król Midas - czego się dotknie, zamienia to w złoto. W sobotę stoczy chyba najtrudniejszą walkę bokserską w życiu. Czemu najtrudniejszą? Bo czego dotknie się Manny Pacquiao, zamienia to w miazgę. Ten pojedynek już przeszedł do historii boksu jako jeden z najdroższych.
|
| Prasa o meczu Lecha: mikołajkowy prezent, było tak blisko szczęścia |
|
Lech Poznań zremisował 1:1 (1:1) z Deportivo La Coruna, w spotkaniu 4. kolejki grupy H Pucharu UEFA. Spotkanie miało dramatyczny przebieg i do samego końca ważyły się jego losy.
|
| Pogrążył Bayern, teraz może zagrać w Krakowie |
|
Napastnik Mirosław Spiżak w styczniowym okienku transferowym prawdopodobnie podpisze kontrakt z Cracovią.
|
| Ostatnia tegoroczna eliminacja mistrzostw świata |
|
W piątek rozpoczyna się brytyjski Rajd Walii, ostatnia tegoroczna eliminacja mistrzostw świata. Na liście zgłoszeń wśród 99 załóg, nie ma żadnej polskiej ekipy. Walka o tytuł mistrza świata jest już zakończona, po raz piąty z rzędu zdobył go na początku listopada Francuz Sebastien Loeb (Citroen C4 WRC), zajmując w Rajdzie Japonii trzecie miejsce.
|