Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Azji
Z Wikipedii
|
Hala Najwyższej Harmonii w Zakazanym Mieście
|
|
Chazne w Petrze
|
|
Ruiny Pałacu Dariusza I w Persepolis
|
|
Świątynia Pulguksa
|
Poniżej przedstawiono listę obiektów wpisanych na lista światowego dziedzictwa UNESCO, położonych w Azji. Listę uporządkowano alfabetycznie według krajów.
[edytuj] Afganistan
- 2002 - Minaret i zabytki archeologiczne miasta Dżam (K, zagrożone)
- 2003 - Krajobraz kulturowy i zabytki archeologiczne w dolinie rzeki Bamian (K, zagrożone)
[edytuj] Arabia Saudyjska
- 2008 - Stanowisko archeologiczne w Madain Salih (K)
[edytuj] Armenia
- 1996 - Zespoły klasztorne w Haghpat i w Sanahin (wpis rozszerzony w 2000) (K)
- 2000 - Klasztor w Geghard i Dolina Górnego Azatu (K)
- 2000 - Katedra i kościoły w Eczmiadzynie i zespół archeologiczny w Zwartnoc (K)
[edytuj] Azerbejdżan
- 2000 - Twierdza w Baku, Pałac szachów Szyrwanu i Baszta Dziewicza (K, zagrożone)
- 2007 - Malowidła naskalne w Qobustanie (K)
[edytuj] Bahrajn
- 2005 - Wykopaliska archeologiczne w Kalat al-Bahrajn (K)
[edytuj] Bangladesz
- 1985 - Zabytkowe miasto meczetów Bagherhat (K)
- 1985 - Ruiny buddyjskiej wihary w Paharpur (K)
- 1997 - Lasy namorzynowe w delcie Gangesu, Brahmaputry i Meghny (Region Sundarban) (P)
[edytuj] Chiny
- 1987 - Góra Taishan (K, P)
- 1987 - Wielki Mur Chiński (K)
- 1987 - Pałac cesarski dynastii Ming i Qing w Zakazanym Mieście (K)
- 1987 - Groty Mogao (Groty Tysiąca Buddów) (K)
- 1987 - Terakotowa Armia (Mauzoleum pierwszego cesarza Qin Shi Huang Di w Xi'an) (K)
- 1987 - Stanowisko archeologiczne szczątków człowieka pekińskiego w Zhoukoudian (K)
- 1990 - Góry Huang Shan (K, P)
- 1992 - Dolina Jiuzhaigou - region krajobrazu naturalnego (P)
- 1992 - Huanglong - region krajobrazu naturalnego (P)
- 1992 - Wulingyuan - region krajobrazu naturalnego (P)
- 1994 - Rezydencja górska z przyległymi świątyniami w Chengde (K)
- 1994 - Zespół zabytkowy pałacu Potala w Lhasie (K, wpis rozszerzany w latach 2000 i 2001)
- 1994 - Świątynia i cmentarz Konfucjusza oraz rezydencja rodziny Kong w Qufu (K)
- 1994 - Zespół zabytkowych budowli w górach Wudang (K)
- 1996 - Park Narodowy Lushan (K)
- 1996 - Krajobraz góry Emei i Wielki Budda z Leshan (P, K)
- 1997 - Stare miasto Pingyao (K)
- 1997 - Klasyczne ogrody w Suzhou (K)
- 1997 - Stare Miasto w Lijiang (K)
- 1998 - Pałac Letni i Ogród Cesarski w Pekinie (K)
- 1998 - Świątynia Nieba, Cesarski Ołtarz Ofiarny w Pekinie (K)
- 1999 - Góra Wuyi (P, K)
- 1999 - Rzeźby skalne w Dazu (K)
- 2000 - Dawne wioski na południu prowincji Anhui - Xidi i Hongcun (K)
- 2000 - Grobowce cesarskie z dynastii Ming i Qing we wschodnich Chinach (K, wpis rozszerzany w latach 2003 i 2004)
- 2000 - Jaskinie Longmen (K)
- 2000 - Góra Qingcheng i system nawadniający w Dujiangyan (K)
- 2001 - Groty Yungang (K)
- 2003 - Strefy chronione trzech równoległych rzek (Jangcy, Mekong i Saluin) w prowincji Junnan (P)
- 2004 – Stolice i groby władców państwa Koguryŏ (K) (wspólnie z Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną)
- 2005 - Zabytkowe centrum Makau (K)
- 2006 - Stanowisko archeologiczne Yin Xu (K)
- 2006 - Rezerwaty pandy wielkiej w prowincji Syczuan (P)
- 2007 - Kras południowochiński (P)
- 2007 - Kaiping Diaolou i okoliczne wioski (K)
- 2008 - Fujian Tulou (K)
- 2008 - Park Narodowy Sanqingshan w prowincji Jiangxi (P)
[edytuj] Cypr
- 1980 - Zabytki archeologiczne w regionie Pafos (K)
- 1985 - Malowane kościoły w regionie Troodos (wpis rozszerzony w 2001) (K)
- 1998 - Stanowisko neolityczne Chirokitia (K)
[edytuj] Egipt (część azjatycka)
Zob. Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Afryce - Egipt
[edytuj] Filipiny
- 1993 - Park Morski Rafy Tubbataha (P)
- 1993 - Kościoły barokowe w Manili, Santa Marii, Paoay i Miag (K)
- 1995 - Ryżowe tarasy Kordylier Filipińskich (K, zagrożone)
- 1999 - Park Narodowy Rzeki Podziemnej Puerto Princesa (P)
- 1999 - Dzielnica kolonialna w Vigan (K)
[edytuj] Gruzja
- 1994 - Katedra Bagrata i Monastyr Gelati (K)
- 1994 - Miasto-muzeum Mccheta (K)
- 1996 - Górna Swanetia (K)
[edytuj] Indie
- 1983 - Groty w Adżancie (K)
- 1983 - Groty w Elurze (K)
- 1983 - Czerwony Fort w Agrze (K)
- 1983 - Tadź Mahal w Agrze(K)
- 1984 - Świątynia Słońca w Konaraku (K)
- 1984 - Zabytkowy zespół w Mahabalipuram (K)
- 1985 - Park Narodowy Kaziranga (P)
- 1985 - Park Narodowy Manas (P, zagrożone)
- 1985 - Park Narodowy Keoladeo (P)
- 1986 - Kościoły i klasztory Goa (K)
- 1986 - Zespół zabytkowy w Khajuraho (K)
- 1986 - Zespół zabytkowy w Hampi (K)
- 1986 - Fatehpur Sikri (K)
- 1987 - Zespół zabytkowy w Pattadakalu (K)
- 1987 - Groty w Elefancie (K)
- 1987 - Świątynia Bryhadiśwara w Tańdźawurze (K)
- 1987 - Lasy namorzynowe Sundarbany (razem z Bangladeszem) (P)
- 1988 - Park Narodowy Nanda Devi i Park Narodowy Dolina Kwiatów (P, wpis rozszerzony w 2005)
- 1989 - Zabytki buddyjskie w Sańći (K)
- 1993 - Grobowiec Humajuna w Delhi (K)
- 1993 - Kutb Minar i zespół zabytkowy w pobliżu Delhi (K)
- 1999 - Górskie linie kolejowe w Indiach: linie kolejowe w Dardżylingu i w Górach Nilgiri w Stanie Tamil Nadu (K, wpis rozszerzony w 2005 i 2008)
- 2002 - Zespół świątyni Mahabodhi w Bodh Gaya (K)
- 2003 - Schroniska skalne Bhimbetka (K)
- 2004 - Park Archeologiczny Champaner-Pavagadh (K)
- 2004 - Stacja kolejowa Chhatrapati Shivaji Terminus (dawniej Victoria Terminus) w Bombaju (K)
- 2007 - Kompleks Czerwonego Fortu w Delhi (K)
[edytuj] Indonezja
- 1991 - Zespół świątynny Borobudur (K)
- 1991 - Park Narodowy Ujung Kulon (P)
- 1991 - Park Narodowy Komodo (P)
- 1991 - Zespół świątynny Prambanan (K)
- 1996 - Sangiran - stanowisko antropologiczne praczłowieka (K)
- 1999 - Park Narodowy Lorentz (P)
- 2004 - Zasoby lasów deszczowych na Sumatrze (P)
[edytuj] Irak
- 1985 - Ruiny miasta Hatra (K)
- 2003 - Starożytne miasto Aszur (Kalaat Szirkat) (K, zagrożone)
- 2007 - Archeologiczne miasto Samarra (K, zagrożone)
[edytuj] Iran
- 1979 - Ruiny miasta Persepolis (K)
- 1979 - Zespół zabytkowy Majdan-e Imam w Isfahanie (K)
- 1979 - Ruiny stolicy królestwa Elam w Czoga Zanbil (K)
- 2003 - Stanowisko archeologiczne w Takht-e Soleyman (K)
- 2004 - Krajobraz kulturowy miasta Bam (K, zagrożone)
- 2004 - Ruiny stolicy imperium Achemenidów w Pasargadach (K)
- 2005 - Sultanije (K)
- 2006 - Bisotun (K)
- 2008 - Ormiańskie zespoły klasztorne w Iranie (Klasztor św. Tadeusza, Klasztor św. Stefana, Kaplica Dzordzora) (K)
[edytuj] Izrael
- 1981 - Zespół zabytkowy w Jerozolimie wraz z murami obronnymi - zobacz: Stare Miasto - (wpis zaproponowany przez Jordanię) (K, zagrożone)
- 2001 - Pałac-twierdza Masada (K)
- 2001 - Zespół zabytkowy Akko (K)
- 2003 - Białe Miasto Tel-Awiw - styl międzynarodowy (K)
- 2005 - Telle biblijne w Megiddo, Hazor i Beer Szebie (K)
- 2005 - Szlak kadzidlany i miasta na pustyni Negew (K)
- 2008 - Święte miejsca bahaistów w Hajfie i Zachodniej Galilei (K)
[edytuj] Japonia
- 1993 - Zabytki buddyjskie zespołu świątynnego Horyu-ji (K)
- 1993 - Zamek Himeji (K)
- 1993 - Yakushima (P)
- 1993 - Shirakami-Sanchi (Honsiu) (P)
- 1994 - Zespół zabytkowy dawnego Kioto (miasta Kioto, Uji i Otsu) (K)
- 1995 - Zabytkowe wioski Shirakawa-go i Gokayama (K)
- 1996 - Pomnik Pokoju w Hiroszimie (Katedra Genbaku) (K)
- 1996 - Sanktuarium shintō w Itsukushima (K)
- 1998 - Zespół zabytkowy miasta Nara (K)
- 1999 - Świątynie i sanktuaria w Nikkō (K)
- 2000 - Region Gusuku oraz pokrewne zabytki Królestwa Riukiu (K)
- 2004 - Święte miejsca (Yoshino, Omine, Kumano) i Kōya-san) i drogi pielgrzymkowe w regionie góry Kii (K)
- 2005 – Półwysep Shiretoko (P)
- 2007 - Kopalnia srebra Iwami Ginzan i jej krajobraz kulturalny (K)
[edytuj] Jemen
- 1986 - Zespół zabytkowy w Sanie (K)
- 1982 - Dawne miasto Szibam wraz z murami obronnymi (K)
- 1993 - Zabytkowe miasto Zabid (K, zagrożone)
- 2008 - Archipelag Sokotra (K)
[edytuj] Jordania
[edytuj] Kambodża
- 1992 - Ruiny dawnej stolicy Khmerów w Angkor (K)
- 2008 - Ruiny świątyni Preah Vihear (K)
[edytuj] Kazachstan
- 2003 - Mauzoleum Ahmeda Chodży Jesewi (K)
- 2004 - Petroglify w krajobrazie archeologicznym Tanbały Tas (K)
- 2008 - Step i jeziora północnego Kazachstanu (P)
[edytuj] Korea Południowa
- 1995 - Grota Sokkuram i świątynia Pulguk-sa (K)
- 1995 - Świątynia Haein-sa, Chaggyong P'ango, archiwum matryc Goryeo Tripitaka (Tripitaka Koreana) (K)
- 1995 - Sanktuarium Chongmyo (K)
- 1997 - Zespół pałacowy Ch'angdokkung (K)
- 1997 - Forteca Hwasong (K)
- 2000 - Zespoły dolmenów Koch'ang, Hwasun i Kanghwa (K)
- 2000 - Dzielnice zabytkowe Kyŏngju (K)
- 2007 - Wulkaniczna wyspa Jeju (P)
[edytuj] Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna
[edytuj] Laos
- 1995 - Miasto Luang Prabang (K)
- 2001 - Wat Phou oraz pokrewne dawne osadnictwo krajobrazu kulturowego Champassak (K)
[edytuj] Liban
- 1984 - Ruiny miasta Andżar (K)
- 1984 - Baalbek (K)
- 1984 - Byblos (K)
- 1984 - Tyr (Sur) (K)
- 1998 - Święta Dolina (Wadi Kadisza) i Las Bożych Cedrów (Hursz Arz ar-Rab) (K)
[edytuj] Malezja
- 2000 - Park Narodowy Gunung Mulu (P)
- 2000 - Park Narodowy Kinabalu (P)
- 2008 - Historyczne miasta cieśniny Malakka (Malakka i George Town) (K)
[edytuj] Mongolia
[edytuj] Nepal
- 1979 - Park Narodowy Sagarmatha (P)
- 1979 - Dolina Katmandu (K)
- 1984 - Park Narodowy Czitwan (P)
- 1997 - Lumbini - miejsce narodzin Buddy (K)
[edytuj] Oman
- 1987 - Fort Bahla (K)
- 1988 - Stanowiska archeologiczne Bat, Al-Chutm i Al-Ajn (K)
1994 - Rezerwat antylopy arabskiej oryks (P)(skreślone w 2007)- 2000 - Szlak kadzidła (K)
- 2006 - Systemy nawadniania typu afladż (K)
[edytuj] Pakistan
- 1980 - Stanowisko archeologiczne Mohendżo Daro (K)
- 1980 - Taksila (K)
- 1980 - Ruiny buddyjskie Takht-i Bahi oraz pozostałości miasta Szahr-i Bahlol (K)
- 1981 - Zespół zabytkowy Thatta (K)
- 1981 - Fort i ogrody Szalimar w Lahaur (K, zagrożone)
- 1997 - Fort Rohtas (K)
[edytuj] Rosja (część azjatycka)
- 1996 - Wulkany Kamczatki (P, wpis rozszerzony w 2001)
- 1996 - Jezioro Bajkał (P)
- 1998 - Złote góry Ałtaju (P)
- 1999 - Zachodni Kaukaz (P)
- 2001 - Środkowa część gór Sichote Aliń (P)
- 2003 - Cytadela, zabytkowy zespół miejski oraz zabudowania twierdzy w Derbencie (K)
- 2003 - Basen Uws Nuur (P) - wspólnie z Mongolią
- 2004 - Wyspa Wrangla (P)
[edytuj] Sri Lanka
- 1982 - Święte miasto Anuradhapura (K)
- 1982 - Zabytkowe miasto Polonnaruwa (K)
- 1982 - Dawne miasto Sigirija (K)
- 1988 - Rezerwat leśny Sinharaja (P)
- 1988 - Święte miasto Kandy (K)
- 1988 - Zespół zabytkowy w Galle wraz z fortyfikacjami (K)
- 1991 - Złota Świątynia Dambulla (K)
[edytuj] Syria
- 1979 - Stare miasto Damaszku (K)
- 1980 - Stare miasto Bosry (K)
- 1980 - Ruiny Palmyry (K)
- 1986 - Stare miasto Aleppo (Halab) (K)
- 2006 - Zamek krzyżowców Krak des Chevaliers i twierdza Kalat Salah ad-Din (K)
[edytuj] Tajlandia
- 1991 - Dawne miasto Sukhotai i związane z nim zespoły zabytkowe (K)
- 1991 - Dawne miasto w Ajutthaja i związane z nim zespoły zabytkowe (K)
- 1991 - Rezerwat dzikiej przyrody Thung Yai-Huai Kha Kheng (P)
- 1992 - Stanowisko archeologiczne Ban Chiang (K)
- 2005 - Kompleks leśny Dong Phayayen-Khao Yai (P)
[edytuj] Turcja
- 1985 - Zabytkowe dzielnice Stambułu (K)
- 1985 - Park Narodowy Göreme i zabytki sztuki naskalnej w Kapadocji (K, P)
- 1985 - Wielki meczet i szpital w Divriği (K)
- 1986 - Stanowisko archeologiczne Hattusas (K)
- 1987 - Nemrut Dağı (K)
- 1988 - Ksantos-Letoön (K)
- 1988 - Hierapolis-Pamukkale (K, P)
- 1994 - Miasto Safranbolu (K)
- 1998 - Troja - stanowisko archeologiczne (K)
[edytuj] Turkmenistan
- 1999 - Państwowy Park Historyczny i Kulturowy "Starożytne Merw" (K)
- 2005 - Kunia-Urgencz (K)
- 2007 - Fortece Partów w Nisie (K)
[edytuj] Uzbekistan
- 1990 - Miasto Itchan Kala w Chiwie (K)
- 1993 - Zespół zabytkowy w Bucharze (K)
- 2000 - Zespół zabytkowy w Shahrisabz (K)
- 2001 - Samarkanda - skrzyżowanie kultur (K)
[edytuj] Wietnam
- 1993 - Zespół zabytkowy Hue (K)
- 1994 - Zatoka Ha-Long (P)
- 1999 - Dawne miasto Hoi An (K)
- 1999 - Sanktuarium Mi-Son (K)
- 2003 - Park Narodowy Phong Nha-Ke Bang (P)
[edytuj] Obiekty usunięte z listy
[edytuj] Zobacz też
- obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Afryce
- obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Ameryce Południowej
- obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Ameryce Północnej i Środkowej
- obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Australii i Oceanii
- obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Europie
| Krajobraz po huraganie |
Trzy tygodnie minęły od przejścia huraganu Ike nad Stanami Zjednoczonymi. Skala zniszczeń, jaką pozostawił jest tak wielka, że wielu Amerykanów nadal nie ma światła ani wody. Niektóre miasta trzeba będzie zbudować od nowa.
|
| Masakra w Los Angeles |
Krach finansowy w USA przyniósł rodzinną tragedię. Sfrustrowany swoją sytuacją finansową 45-latek zastrzelił żonę, trzech synów oraz teściową, a następnie popełnił samobójstwo - powiadomiła policja z Los Angeles, gdzie doszło do tragedii.
|
| Film Obamy o grzechach McCaina |
Jeszcze kilka dni temu razem zastanawiali się jak uratować amerykańskie finanse. Teraz Barack Obama wali na odlew w Johna McCaina. Sztab wyborczy demokraty właśnie "wypuścił" film, w którym obarcza odpowiedzialnością za obecny kryzys Republikanina i przypomina, że ten był zamieszany w głośną aferę finansową.
|
| Rak szyjki macicy zabija co dwie minuty |
Co roku z powodu raka szyjki macicy umiera ponad 270 tys. kobiet na świecie, większość z nich to mieszkanki krajów rozwijających się i biednych - wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia. Oznacza to, że rak zabija jedną kobietę co dwie minuty, chociaż przeciwko wirusowi powodującemu chorobę można się zaszczepić - do czego wybitnie przyczynił się tegoroczny noblista Harald zur Hausen.
|
| 16-latkowie będą wybierać europosłów? |
Rewolucja w Parlamencie Europejskim? Wiele na to wskazuje - w Brukseli powstaje projekt zmiany ordynacji wyborczej. Ta ma być jednolita we wszystkich państwach, a do urn będą mogli iść już 16-letni obywatele państw członkowskich.
|
Trzy tygodnie minęły od przejścia huraganu Ike nad Stanami Zjednoczonymi. Skala zniszczeń, jaką pozostawił jest tak wielka, że wielu Amerykanów nadal nie ma światła ani wody. Niektóre miasta trzeba będzie zbudować od nowa.
Krach finansowy w USA przyniósł rodzinną tragedię. Sfrustrowany swoją sytuacją finansową 45-latek zastrzelił żonę, trzech synów oraz teściową, a następnie popełnił samobójstwo - powiadomiła policja z Los Angeles, gdzie doszło do tragedii.
Jeszcze kilka dni temu razem zastanawiali się jak uratować amerykańskie finanse. Teraz Barack Obama wali na odlew w Johna McCaina. Sztab wyborczy demokraty właśnie "wypuścił" film, w którym obarcza odpowiedzialnością za obecny kryzys Republikanina i przypomina, że ten był zamieszany w głośną aferę finansową.
Co roku z powodu raka szyjki macicy umiera ponad 270 tys. kobiet na świecie, większość z nich to mieszkanki krajów rozwijających się i biednych - wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia. Oznacza to, że rak zabija jedną kobietę co dwie minuty, chociaż przeciwko wirusowi powodującemu chorobę można się zaszczepić - do czego wybitnie przyczynił się tegoroczny noblista Harald zur Hausen.
Rewolucja w Parlamencie Europejskim? Wiele na to wskazuje - w Brukseli powstaje projekt zmiany ordynacji wyborczej. Ta ma być jednolita we wszystkich państwach, a do urn będą mogli iść już 16-letni obywatele państw członkowskich.