Z Wikipedii

Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, i państwo – analogicznie - ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.

Spis treści 1 Prawa i obowiązki jednostki wynikające z obywatelstwa 2 Nabycie obywatelstwa 2.1 Pierwotne (poprzez urodzenie się) 2.2 Wtórne nabycie obywatelstwa 3 Utrata obywatelstwa 4 Etymologia 5 Przypisy 6 Zobacz też

[edytuj] Prawa i obowiązki jednostki wynikające z obywatelstwa

Będąc obywatelem określonego państwa jednostce przysługują prawa konstytucyjne, a także inne uprawnienia wynikające z ustawy. Część z nich należy do dziedziny praw człowieka, w związku z czym mogą przysługiwać nie tylko obywatelom państwa, ale także cudzoziemcom. Będąc poza granicami państwa, jednostka może liczyć na ochronę dyplomatyczną i opiekę konsularną ze strony swojego państwa (realizowaną głównie poprzez misje dyplomatyczne i urzędy konsularne).

Z więzi obywatelstwa wynika poddanie jednostki prawu państwa, którego jest obywatelem i obowiązek jego przestrzegania, a w związku z tym spełnianie powinności przez państwo określonych, np. służba wojskowa, płacenie podatków, itd.

[edytuj] Nabycie obywatelstwa

Obywatelstwo można nabyć poprzez zasadę krwi, albo poprzez zasadę ziemi.

[edytuj] Pierwotne (poprzez urodzenie się)

W poszczególnych krajach regulacje dotyczące nabywania obywatelstwa mogą być zróżnicowane. Do podstawowych sposobów nabywania obywatelstwa należy urodzenie – z samego faktu przyjścia na świat jednostka staje się obywatelem państwa. Sposób ten nazywany pierwotnym nabyciem obywatelstwa.

Praktyka państw doprowadziła w tym zakresie do wykształcenia się dwóch głównych trendów, zasad:

• zasady prawa ziemi (łac. ius soli) - dziecko nabywa obywatelstwo państwa, na terytorium którego następują narodziny;
• zasady prawa krwi (łac. ius sanguinis) - dziecko nabywa obywatelstwo, które posiadają jego rodzice, bądź jedno z nich

W Polsce obowiązuje zasada prawa krwi (Obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi - art. 34 ust. Konstytucji RP). Jednak posiłkowo stosowana jest także zasada ziemi (dziecko urodzone lub znalezione w Polsce nabywa obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice są nieznani bądź nieokreślone jest ich obywatelstwo lub nie posiadają żadnego obywatelstwa – art. 5 Ustawy z 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim)^[1]

[edytuj] Wtórne nabycie obywatelstwa

Sposoby nabycia obywatelstwa inne niż poprzez urodzenie się określane są jako wtórne. Należą do nich:

• naturalizacja – legalne zamieszkiwanie na terenie jakiegoś kraju przez określony czas może uprawniać do starania się o jego obywatelstwo. Dodatkowo mogą się pojawiać wymogi dotyczące znajomości języka, kultury, historii kraju, itp.
• urodzenie - w przypadku znalezienia dziecka gdy rodzice są nie znani lub nie określone jest ich obywatelstwo.
• reintegracja
• repatriacja
• opcja - art.6 i art.7 ust. O obywatelstwie

Przy wtórnym nabywaniu obywatelstwa, część państw wymaga zrzeczenia się poprzedniego obywatelstwa, ale niektóre dopuszczają podwójne obywatelstwo.

[edytuj] Utrata obywatelstwa

Część państw ustanawia także odrębne przepisy dotyczące utraty obywatelstwa. np. z powodu zdrady państwa, ucieczki za granicę przed odbywaniem służby wojskowej, itp. W Polsce Konstytucja RP jednoznacznie określa, że jedynym sposobem utraty polskiego obywatelstwa jest jego zrzeczenie się za zgodą Prezydenta RP. Państwo samo nie może odebrać obywatelstwa jednostce. W okresie PRL, prawo polskie przewidywało szereg powodów, z których można było utracić obywatelstwo^[2]

Osoba, która traciła jedyne posiadane obywatelstwo stawała się apatrydą (bezpaństwowcem).

[edytuj] Etymologia

Słowo obywatel pochodzi z czeskiego słowa obyvatel. Słowo nie uległo całkowitej polonizacji -- postać spolonizowana brzmiałaby obywaciel, analogicznie jak nauczyciel.

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Tekst jednolity opublikowano w Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353. Później był jeszcze parokrotnie zmieniany
2. ↑ Zobacz pierwotne brzmienie Ustawy o obywatelstwie polskim – art. 15 ust. 1 "Obywatel polski, który przebywa za granicą, może być pozbawiony obywatelstwa polskiego, jeżeli:
   1. naruszył obowiązek wierności wobec Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,
   2. działał na szkodę żywotnych interesów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,
   3. nielegalnie opuścił obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej po dniu 9 maja 1945 r.,
   4. odmówił powrotu do Polski na wezwanie właściwego organu państwowego,
   5. uchyla się od wykonania obowiązku wojskowego, przewidzianego przez prawo polskie,
   6. skazany został za granicą za przestępstwo stanowiące zbrodnię pospolitą również w rozumieniu prawa polskiego lub jest recydywistą." (Dz. U. z 1962 r. Nr 10, poz. 49)

[edytuj] Zobacz też

• narodowość
• naturalizacja
• obywatelstwo Unii Europejskiej

To jest tylko zalążek artykułu związanego z prawem. Jeśli potrafisz, rozbuduj go.

WTA w Rzymie: Jankovic lepsza od V. Williams

W ćwierćfinale turnieju tenisistek w Rzymie (suma nagród 1,34 mln dol.) rozstawiona z czwórką Serbka Jelena Jankovic pokonała Amerykankę Venus Williams 5:7, 6:2, 6:3.

PA Nova, Hurtap i Clearex medalistami futsalowej ekstraklasy

Clearex Chorzów pokonał w meczu ostatniej kolejki futsalowej ekstraklasy Akademię Słowa Poznań 4:0 (3:0) i wywalczył brązowy medal. Już wcześniej mistrzostwo Polski zapewniła sobie PA Nova Gliwice, a wicemistrzem został Hurtap Łęczyca.

ATP w Hamburgu: Federer w półfinale

W ćwierćfinale turnieju tenisistów Masters Series w Hamburgu (suma nagród 2,27 mln euro), rozstawiony z jedynką Szwajcar Roger Federer pokonał Hiszpana Fernando Verdasco 6:3, 6:3.

Bramkarz Cracovii przedłużył kontrakt

Sławomir Olszewski bramkarz Cracovii Kraków, przedłużył kontrakt z klubem o dwa lata - poinformowało w piątek biuro prasowe krakowskiego klubu.

Katarzyna Piter w półfinale Szczecin Open

17-letnia Katarzyna Piter awansowała do półfinału turnieju ITF Szczecin Open (korty ziemne, pula 25 tys. dolarów). Grająca z "dziką kartą" Polka w trzeciej rundzie turnieju pokonała w trzech setach urodzoną w Doniecku reprezentantkę Izraela Julię Glushko .

Linki: Strona g��wna