Odolanów - Google

Odolanów

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: miejscowość Odolanów w woj. zachodniopomorskim.

Współrzędne: 51°34' N 17°40' EGeografia

Odolanów
Herb
Herb Odolanowa Flaga Odolanowa
Województwo wielkopolskie
Powiat ostrowski (wielkopolski)
Gmina
 - rodzaj		 Odolanów
miejsko-wiejska
Burmistrz Józef Włodzimierz Wajs
Powierzchnia 4,76 km²
Położenie 51° 34' N
17° 40' E
Liczba mieszkańców (2004)
 - liczba ludności
 - gęstość
4924
1034,5 os./km²
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 62
Kod pocztowy 63-430
Tablice rejestracyjne POS
Położenie na mapie Polski
Odolanów
Odolanów
Odolanów
TERC10
(TERYT)		 4304017034
SIMC10 0937110
Miasta partnerskie Heringen Niemcy Niemcy
Saulkrasti Łotwa Łotwa
Nieśwież Białoruś Białoruś
La Mézière Francja Francja
Urząd miejski3
Rynek 1
63-430 Odolanów
tel. 62 733-15-81; faks 62 733-38-92
Strona internetowa miasta

Odolanów (niem. Adelnau) - miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Odolanów.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 4924 mieszkańców.

Spis treści

[edytuj] Geografia

Miasto leży około 10 km na południowy zachód od Ostrowa, na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich:

oraz przy linii kolejowej Ostrów-Odolanów-Oleśnica-Wrocław. Umiejscowione jest w dolinie nad rzekami Barycz i Kuroch oraz kanałem Świeca.

Części miasta: Śródmieście, Biadaszki, Górka, Harych, osiedle Wojska Polskiego, Przedmieście Zamkowe, Opłotki, Bloki, Olesiny (niezamieszkane), Borki (niezamieszkane), Golina (niezamieszkana).

[edytuj] Historia

Nazwę miasta wyprowadza się od imienia legendarnego założyciela - Odolana. Przypuszcza się, że w XII wieku istniał w miejscu Odolanowa gród. W 1301 w Odelnove istniał już zamek. Między 1370, a 1372 stał się siedzibą możnowładcy Bartosza Wezenborga z rodu Nałęczów, który prawdopodobnie w 1373 roku samowolnie lokował miasto. Wojska Ludwika Węgierskiego dwukrotnie próbowały zdobyć gród - bez powodzenia. W latach 1381-1382 toczyła się tu wojna między Nałęczami, a Grzymalitami, podczas której Odolanów był ponownie oblegany jako siedziba Bartosza z Nałęczów. Król Władysław II Jagiełło uznał możnowładcę winnym spustoszenia Wielkopolski i skazał na wygnanie. Bartosz wrócił do króla i uznał jego zwierzchnictwo dopiero po 1384 roku, Odolanów został wówczas starostwem niegrodowym, a w 1386 prawdopodobnie wcielono go do dóbr królewskich. Bartosz został później (1387), dzięki sprytowi politycznemu, wojewodą poznańskim. Odolanów lokowano ponownie przed rokiem 1400 z przywileju Władysława Jagiełły. W roku 1403 jest (już bez wątpienia) odnotowany jako miasto królewskie.

W 1832 roku rozebrano mury obronne. W XVIII i XIX wieku kilkarotnie okolice miasta były miejscami bitew i potyczek. Mieszkańcy aktywnie uczestniczyli w Wiośnie Ludów 1848 roku. Mimo prowadzonej przez państwo niemieckie 1871 r. polityki germanizacyjnej, powiat odolanowski zachował wybitnie polski charakter. Z 91,2% ludności polskojęzycznej stanowił on w 1912 r. najbardziej polski powiat w całej Rzeszy Niemieckiej.

Zakończenie okupacji hitlerowskiej w Odolanowie nastąpiło 22 stycznia 1945 roku. Odkrycie, po wojnie, złóż gazu ziemnego pozwoliło na przyspieszenie rozwoju miasta (w latach 1973-2003 liczba mieszkańców wzrosła o 38%).

Do 1793 r. Odolanów znajdował się w powiecie kaliskim. W roku 1793, po przyłączeniu części ziem Polski do Prus, utworzono osobny powiat odolanowski. W 1815 r. siedziba powiatu została przeniesiona do Ostrowa. Wróciła ona do Odolanowa w roku 1887 po wydzieleniu powiatu ostrowskiego. Oba powiatu połączono w powiat ostrowski w roku 1932. W latach 1975-1998 administracyjnie należało do woj. kaliskiego, natomiast od r. 1999 ponownie do powiatu ostrowskiego.

[edytuj] Osoby związane z Odolanowem

[edytuj] Gospodarka

Ważny, lokalny ośrodek przemysłowy, handlowy i usługowy, jeden z ważniejszych w Kalisko-Ostrowskim Okręgu Przemysłowym

  • Zakład Odazotowywania Gazu Ziemnego "Krio" - produkcja ciekłych azotu, helu, tlenu, oraz gazu wysokometanowego, Instytut Niskich Temperatur
  • odwierty gazu ziemnego - Tarchały Wielkie, Garki, Bogdaj - Uciechów
  • palarnia kawy "Woseba"

[edytuj] Zabytki

Fragment krzyża Pawła Brylińskiego przeniesiony z Gliśnicy do kościoła św. Marcina
Fragment krzyża Pawła Brylińskiego przeniesiony z Gliśnicy do kościoła św. Marcina
  • ratusz z 1898 roku, neogotycki, z wieżą zegarową wbudowaną w pierzeję, siedziba Urzędu Gminy i Miasta
    • tablica ku czci powstanców z czasów Wiosny Ludów, umieszczona na elewacji
  • kościół farny św. Marcina z 1794 roku, barokowy, fundacji starościny Eleonory z Cetnerów-Sułkowskiej, rozbudowany w latach 1912-1913 w stylu neobarokowym (projekt - Roger Sławski), nad portalem znajduje się kartusz z herbem Sułkowskich i datą 1794
    • obrazy św. Jadwiga i Matka Boska Pocieszenia z końca XVIII wieku
    • w kaplicy ołtarz z końca XVIII wieku z rzeźbami św. Piotr i św. Paweł autorstwa Ignacego Schulza z Rawicza oraz piaskowcowe epitafium naddzierżawcy odolanowskiego Jana Lizaka z początku XIX wieku
    • ołtarze boczne z około 1800 roku
    • fragmenty krzyża Pawła Brylińskiego, przeniesione z Gliśnicy
    • wieża, dwukondygnacyjna, z pilastrami, zwieńczona barokowym hełmem
  • dawna synagoga z 1835 roku
  • figura ludowa świętego Floriana, przy kościele farnym, z 1875 roku
  • figura świętego Jana Nepomucena z 1736 roku
  • ludowy krzyż przydrożny z rzeźbą Pawła Brylińskiego z 1846 roku
  • szkoła, we frontowej ścianie fragment murów dawnego zamku z przełomu XIII i XIV wieku
  • dawny kościół ewangelicki z końca XVII wieku
  • dawna pastorówka z końca XIX wieku
  • poczta z 1906 roku
  • budynek Muzeum Regionalnego z 1909 roku
  • zespół kamienic z XIX wieku, jedno- lub dwukondygnacyjnych z dwuspadowymi dachami, głównie klasycyzujące

[edytuj] Górka

Powstała w 1629 roku jako miasto Konstancja (od imienia drugiej żony Zygmunta III), dla polskich luteran ze Śląska

  • kaplica z figurą świętej Barbary z 1784 roku
  • kościół św. Barbary z 1784 roku, drewniany, oszalowany, wzmocniony lisicami, po II wojnie światowej otynkowany, wewnątrz bogato polichromowany, z dachem krytym gontem i wieżą na słup z 1928 roku
    • ołtarz główny z obrazem św. Barbara malowanym na desce w roku 1618 oraz rzeźbami z XVIII wieku
    • dwa ołtarze boczne z XVII wieku
    • wyposażenie z XVIII wieku
    • krużganek z dwiema rzeźbami w tym jedną (św. Barbara) wykonaną przez Pawła Brylińskiego w 1876 roku
    • portal z dwiema drewnianymi rzeźbami ludowymi apostołów

[edytuj] Przyroda

Pomnik świętego Marcina w Odolanowie
Pomnik świętego Marcina w Odolanowie

[edytuj] Linki zewnętrzne


p • d • e
Powiat ostrowski

Miasta: Nowe Skalmierzyce • Odolanów • Ostrów Wielkopolski • Raszków
Gminy miejskie: Ostrów Wielkopolski
Gminy miejsko-wiejskie: Nowe Skalmierzyce • Odolanów • Raszków
Gminy wiejskie: Ostrów Wielkopolski • Przygodzice • Sieroszewice • Sośnie

 
p • d • e
Miasta województwa wielkopolskiego

Miasta powiatowe:
Chodzież • Czarnków • Gniezno • Gostyń • Grodzisk Wielkopolski • Jarocin • Kalisz • Kępno • Koło • Konin • Kościan • Krotoszyn • Leszno • Międzychód • Nowy Tomyśl • Oborniki • Ostrów Wielkopolski • Ostrzeszów • Piła • Pleszew • Poznań • Rawicz • Słupca • Szamotuły • Śrem • Środa Wielkopolska • Turek • Wągrowiec • Wolsztyn • Września • Złotów

Miasta gminne:
Bojanowo • Borek Wielkopolski • Buk • Czempiń • Czerniejewo • Dąbie • Dobra • Dolsk • Golina • Gołańcz • Grabów nad Prosną • Jastrowie • Jutrosin • Kleczew • Kłecko • Kłodawa • Kobylin • Kostrzyn • Koźmin Wielkopolski • Kórnik • Krajenka • Krobia • Krzywiń • Krzyż Wielkopolski • Książ Wielkopolski • Luboń • Lwówek • Łobżenica • Margonin • Miejska Górka • Miłosław • Mikstat • Mosina • Murowana Goślina • Nowe Skalmierzyce • Nekla • Obrzycko • Odolanów • Okonek • Opalenica • Osieczna • Ostroróg • Pniewy • Pobiedziska • Pogorzela • Poniec • Przedecz • Puszczykowo • Pyzdry • Rakoniewice • Raszków • Rogoźno • Rydzyna • Rychwał • Sieraków • Skoki • Sompolno • Stawiszyn • Stęszew • Sulmierzyce • Swarzędz • Szamocin • Ślesin • Śmigiel • Trzcianka • Trzemeszno • Tuliszków • Ujście • Wieleń • Wielichowo • Wronki • Wyrzysk • Wysoka • Zagórów • Zbąszyń • Zduny • Żerków

 

KP: L. Kaczyński poskramiał kraje nadbałtyckie
- To prezydent łagodził ostre stanowisko Litwy, Łotwy i Estonii - mówi dziennikowi.pl Piotr Kownacki, szef Kancelarii Prezydenta. Wcześniej informowano, że to przywódcy państw nadbałtyckich jak i prezydent USA hamowali zapędy prezydenta Polski.
"Gruzini to byli zawsze najwięksi kumple Rosjan"
- Gruzini to byli zawsze najwięksi kumple Rosjan. Zawsze mieli najwięcej pieniędzy, autorytetu i panienek - uważa Aleksander Gudzowaty. O rosyjsko-gruzińskim konflikcie, problemach polskiej energetyki i próbach zniszczenia jego firmy jeden z najbogatszych Polaków opowiadał w programie Konrada Piaseckiego "Piaskiem po oczach" w TVN24.
Do Polski przyjeżdża prezydent Portugalii
W poniedziałek późnym popołudniem do Warszawy przyjedzie prezydent Portugalii Anibal Cavaco Silva z małżonką. Oficjalna część trzydniowej wizyty rozpocznie się jednak we wtorek. Prezydencka para odwiedzi Warszawę i Kraków.
Szef UKIE: rola UE nie może się ograniczyć do roli widza
Szef UKIE Mikołaj Dowgielewicz uważa, że rola Unii Europejskiej w międzynarodowym kryzysie nie może ograniczać się do roli widza. Jak ocenił, UE powinna przedstawić "dojrzałą odpowiedź" na sytuację, która powstała w wyniku konfliktu w Gruzji.
"To była bardzo potrzebna pikieta"
Flagi NSZZ "Solidarność", ogłuszające gwizdy, okrzyki i transparenty nawołujące do reformy oświaty i spełnienia obietnic - tak manifestowali przed siedzibą MEN nauczyciele w ramach ogólnopolskiego protestu "Solidarności".
Linki: Strona gwna