Odra (choroba) - Google

Odra (choroba)

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Odra
Morbili
ICD-10
B05
B05.0 Odra powikłana przez zapalenie mózgu (G05.1*)
B05.1 Odra powikłana przez zapalenie opon mózgowych (G02.0*)
B05.2 Odra powikłana przez zapalenie płuc (J17.1*)
B05.3 Odra powikłana przez zapalenie ucha środkowego (H67.1*)
B05.4 Odra z powikłaniami jelitowymi
B05.8 Odra z innymi powikłaniami
B05.9 Odra bez powikłań
Wysypka w odrze
Wysypka w odrze

Odra (łacinie morbili, ang. measles, rubeola) - choroba zakaźna wieku dziecięcego wywoływana przez morbilliwirus z rodziny paramyksowirusów.

Spis treści

[edytuj] Historia

Przypuszcza się, że odrę i czarną ospę przynieśli Saraceni z Afryki do Europy. Następstwem były pandemie tych schorzeń w VII wieku.

Pierwszy opis odry znajduje się w dziełach lekarza arabskiego Rhazesa z Bagdadu, który jednak mieszał w opisach odrę z ospą.

Opisy z XVI wieku wyodrębniają już ospę, nie rozróżniają jednak odry i płonicy. Dopiero Thomas Sydenham wyodrębnił to schorzenie w 1675 na podstawie studiów ogromnych epidemii, które nawiedziły Londyn w latach 1660 i 1664.

Zaraźliwość odry udowodnił Szkot Home, który eksperymentował w tym kierunku w 1758.

Cenne spostrzeżenia na temat epidemiologii i kliniki odry zebrał Pannum podczas pandemii na Wyspach Owczych w 1846. Ponieważ mieszkańcy mieli do tej pory małą styczność z kontynentem, epidemia objęła 92,6% ludności wysp.

[edytuj] Zakażenie

Zakażenie przenosi się drogą kropelkową. Okres inkubacji około 2 tygodni. Zakaźność chorego pojawia się na 5 dni przed wystąpieniem wysypki.

[edytuj] Objawy

Plamki Koplika na błonie śluzowej policzka
Plamki Koplika na błonie śluzowej policzka

W okresie prodromalnym choroby dominuje ostry ból gardła, nieżyt błony śluzowej nosa i spojówek, stan zapalny górnych dróg oddechowych. Występuje często suchy kaszel. Charakterystycznym dla odry jest pojawienie się na błonie śluzowej policzków na wysokości dolnych zębów trzonowych, białawych przebarwień tzw. plamek Koplika. Pojawia się wysoka gorączka. Po kilku dniach (do 5) pojawia się wysypka o charakterze gruboplamistym, kolorze różowym, zlewająca się. Najpierw umiejscawia się na twarzy za uszami i na czole, postępuje w dół obejmując całą powierzchnię ciała. Towarzyszy jej kaszel i wysoka gorączka. Po kilku dniach (4-5) gorączka cofa się, ustępują również objawy zapalenia gardła, wysypka zmienia kolor na ceglasty, a naskórek łuszczy się "otrębiasto".

[edytuj] Powikłania

Histopatologiczny obraz odrowego zapalenia płuc.
Histopatologiczny obraz odrowego zapalenia płuc.

Dotyczą głównie dzieci z niedoborami odporności, niedożywionych, z wadami serca, niemowląt. Najczęściej spotyka się:

  • zapalenie płuc spowodowane nadkażeniem bakteryjnym
  • zapalenie ucha środkowego
  • zapalenie mięśnia sercowego
  • zapalenie mózgu (około 1 na 1000 zachorowań)
  • podostre stwardniejące zapalenie mózgu (LESS - łac. leukoencephalitis subacuta scleroticans) - pojawia się kilka lat po przebyciu choroby, związane jest z latentnym zakażeniem wirusem odry, charakterystyczne dla tego powikłania jest wybitnie wysokie stężenie przeciwciał przeciw wirusowi, objawy neurologiczne w postaci zaburzeń mowy, upośledzeniem psychicznym, niedowładami postępują doprowadzając do stanu odmóżdżeniowego - rokowanie złe
  • poronienie płodu

[edytuj] Leczenie

Stosuje się szczepienia dzieci atenuowanym wirusem odry. Można zastosować ludzką gammaglobulinę w kilka dni po zakażeniu jeszcze przed pojawieniem się wysypki celem złagodzenia/zapobiegania chorobie.

[edytuj] Zobacz też

Commons

[edytuj] Bibliografia

  • Odra. W: Maria Olszyńska-Krowicka: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, ss. 237-241. ISBN 83-200-2748-9. 
  • Pediatria. Podręcznik do Państwowego Egzaminu Lekarskiego i egzaminu specjalizacyjnego. Anna Dobrzańska, Józef Ryżko (red.). Wrocław: Urban&Partner, 2005, ss. 719-720. ISBN 83-89581-25-6. 




Soczewki kontaktowe z elektroniką
Opracowano prototyp nowoczesnych soczewek kontaktowych, w których wnętrzu zatopiony jest układ elektroniczny oraz diody LED. Jest to przysłowiowy "kamień milowy" dla dziedziny nauki, która zajmuje się miniaturyzacją układów scalonych, donosi "LaserFocusWorld".
Groźny detoks
Pewna Brytyjka doznała uszkodzeń mózgu po poddaniu się tzw. diecie "detoks", która wymagała picia dużych ilości płynów.
Pod lodami Arktyki 90 mld baryłek ropy
90 mld baryłek ropy i ilość gazu równa całym znanym jego zasobom w Rosji - na tyle oceniają amerykańscy eksperci rządowi zasoby Arktyki. Ich szacunki opisał w czwartek "Financial Times".
Twoje piersi tego nie lubią!
Kobiety, które noszą źle dobrane biustonosze, niszczą sobie piersi - alarmują naukowcy.
Odkryto "pogromcę plemników"
Mężczyźni, którzy codziennie spożywają produkty sojowe produkują mniej plemników, niż mężczyźni, którzy nie jedzą ich wcale - informuje pismo "Human Reproduction".
Linki: Strona gwna