Z Wikipedii

Okres 1848-1862 na ziemiach polskich. Wszędzie na terenach b. I Rzeczypospolitej postępował rozwój gospodarczy, a to za przyczyną pierwszej rewolucji przemysłowej, która powoli wkraczała na terytoria polskie z Zachodu. Największe uprzemysłowienie dokonało się na Górnym Śląsku w zaborze pruskim. Rozbudowały się tam głównie hutnictwo żelaza i cynku oraz górnictwo węgla kamiennego, którego wydobycie z 37 tys. ton w 1800 r. wzrosło do 4,6 mln ton w 1864 r. Na wielką skalę rozwinął się przemysł włókienniczy i tekstylny w Łodzi i Pabianicach w Królestwie Polskim. W Poznaniu duże zakłady metalurgiczne założył Hipolit Cegielski, a w Krakowie Ludwik Zieleniewski. W 1853 r. we Lwowie aptekarz Ignacy Łukasiewicz dokonał jednego z największych wynalazków stulecia, konstruując lampę naftową. Konsekwencją tego było rozpoczęcie eksploatacji złóż ropy naftowej w rejonie Jasła.

Powstawaniu przemysłu towarzyszył rozwój komunikacji przez wprowadzenie kolei żelaznych. Jedną z pierwszych linii kolejowych na ziemiach polskich był szlak łączący Warszawę z Krakowem i Wiedniem, wybudowany w latach 1840-48. We wszystkich trzech zaborach trwała koniunktura w handlu, upowszechniała się oświata, rozwijało czytelnictwo i piśmiennictwo.

Znaczny postęp nastąpił również w rolnictwie, zwłaszcza w zaborze pruskim, przez zapoczątkowanie melioracji gruntów oraz stosowanie nawozów sztucznych i mechanizacji prac rolnych (siewniki, młockarnie, sieczkarnie, młyny do zbóż). Gorzej przedstawiała się sytuacja w rolnictwie zaboru rosyjskiego, gdzie dłużej utrzymywały się feudalno-pańszczyźniane struktury, oraz w Galicji, na skutek wielkiego rozdrobnienia tamtejszych gospodarstw rolnych. Wszędzie umocniły się folwarczne majątki obszarnicze, korzystające z pracy najemnej, świadczonej głównie przez bezrolną ludność wiejską. Wzrosła znacznie powierzchnia gruntów ornych, przeznaczanych zwłaszcza pod uprawy buraków cukrowych i roślin pastewnych, w związku z dużym rozwojem hodowli zwierzęcej.

Po klęsce „sprawy polskiej” w okresie Wiosny Ludów we wszystkich trzech zaborach miały miejsce represje w stosunku do wszelkich polskich organizacji niepodległościowych. Wywoływało to wszakże często skutek odwrotny od zamierzonego, przyczyniając się do wzrostu poczucia jedności i świadomości narodowej. W tej mierze szczególne znaczenie miało spopularyzowanie dzieł współczesnych trzech romantycznych wieszczów narodowych Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego oraz utworów muzycznych Fryderyka Chopina, a także licznych książek o tematyce historycznej Józefa Ignacego Kraszewskiego, twórcy polskiej powieści masowej. Polacy nie przestawali więc marzyć o odzyskaniu niepodległości narodowej, a swe nadzieje upatrywali w przewidywanych konfliktach zbrojnych między państwami zaborczymi i pomocy zewnętrznej, przede wszystkim ze strony Francji.

Pewne nadzieje stworzyło też wstąpienie na tron rosyjski Aleksandra II, zwłaszcza gdy przeprowadził częściową liberalizację stosunków politycznych, jakby odtwarzając Królestwo Polskie. Nastąpiła mianowicie amnestia dla więźniów politycznych, złagodzono cenzurę prasową, utworzone zostało Towarzystwo Rolnicze, które było zapowiedzią reform agrarnych. Aleksander II przygotowując je, starał się o przychylność do swych planów polskiej szlachty i ziemiaństwa.

W kwestii sposobów wprowadzenia uwłaszczenia na wsi istniały jednak zasadnicze różnice wśród polskiej społeczności. Ziemianie chcieli jak największych odszkodowań, bogate kręgi mieszczaństwa i burżuazja widziały w nim szansę na umocnienie rynku wewnętrznego. Natomiast polskie organizacje na emigracji, a także liczne radykalne grupy, zwłaszcza młodej inteligencji i studentów wiązały uwłaszczenie dodatkowo z postulatami niepodległości narodowej i demokratyzacji władzy. W tym też duchu prowadzona była szeroka akcja propagandowa po przez tajne pisma, ulotki, odezwy i manifestacje publiczne.

Władze rosyjskie próbowały się przeciwstawić tym niepodległościowym nastrojom i zdecydowały się na częściowe ustępstwa wobec narodowych żądań polskich. Przywrócono Komisję Wyznań i Oświecenia Publicznego, na której czele stanął margrabia Aleksander Wielopolski, powołano Radę Stanu i wprowadzono wybory do samorządów lokalnych. Manifestacje jednakże nie ustały, a zastosowane krwawe represje policyjno-wojskowe przekreśliły szansę na współpracę ludności polskiej z rządem rosyjskim i Wielopolskim. W Królestwie rozszerzył się wówczas szeroko ruch biernego oporu, polegający głównie na gromadzeniu się wiernych w kościołach, gdzie śpiewano pieśni patriotyczne i prowadzono agitację antycarską.

[edytuj] Zobacz też

• Polska pod zaborami

Ekipa TVP noc spędzi w rękach rosyjskich żołnierzy

Polskim konsulom nie udało się ustalić, gdzie przebywają zatrzymani przez osetyjską milicję polscy dziennikarze. Co więcej, prowadzone rozmowy w rosyjskim punkcie kontrolnym zostały przerwane. - Rozmowy w sprawie uwolnienia ekipy TVP, zatrzymanej w poniedziałek w Osetii Południowej, zostały zawieszone do wtorkowego poranka - poinformowała rzeczniczka TVP Aneta Wrona.

Największa tajemnica Rosji zdradzona

Skrywana od wielu lat największa tajemnica byłego prezydenta, a obecnie premiera Rosji Władimira Putina ujrzała światło dzienne. Nie chodzi o żadne rządowe tajemnice, ale o ukrywany wygląd córki Putina.

Miedwiediew: powstały dwa nowe państwa i koniec

Dwa nowe państwa (Osetia Płd. i Abchazja) powstały - powiedział po spotkaniu z przedstawicielami Unii Europejskiej Dimitrij Miedwiediew i dodał, że decyzja Rosji o uznaniu ich niepodległości jest nieodwołalna. Co więc ustalono? W ciągu miesiąca ma dojść jednak do wycofania wojsk rosyjskich z Gruzji, ale nie z Osetii Południowej i Abchazji.

Łukaszenka: NATO bezczelnie nas szpieguje

Aleksandr Łukaszenka powiedział w poniedziałek, że zachodnia granica Białorusi jest "naszpikowana środkami kontroli i wywiadu". - NATO-wskie samoloty obecnie bezczelnie kontrolują przylegające terytorium, co jakiś czas wlatując na terytorium państwa związkowego (czyli Związku Białorusi i Rosji) - oświadczył na konferencji prasowej.

Piękna Julia uśmiecha się do Juszczenki

Julia Tymoszenko oświadczyła, że jeśli dojdzie do odnowienia prozachodniej koalicji na Ukrainie, będzie gotowa poprzeć kandydaturę Wiktora Juszczenki w wyborach prezydenckich w 2010 roku.