Z Wikipedii

Współrzędne: 50°48'18" N 21°25'29" E50.805 21.4247222 (Opatów)

Opatów
Herb Opatowa
Województwo	świętokrzyskie
Powiat	opatowski
Gmina  - rodzaj	Opatów (powiat opatowski) miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1282
Burmistrz	Krystyna Kielisz (e-mail)
Powierzchnia	9,36 km²
Położenie	50° 48'18'' N 21° 25'29'' E
Liczba mieszkaÅ„ców (2006)  - liczba ludnoÅ›ci  - gÄ™stość	7093 740,6 os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	15
Kod pocztowy	27-500
Tablice rejestracyjne	TOP
Położenie na mapie Polski Opatów
TERC10 (TERYT)	3263406044
Urząd miejski3 Plac Obrońców Pokoju 34 27-500 Opatów tel. (15) 868-13-00; faks (15) 868-46-47 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Opatów – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie opatowskim. Jest siedzibą powiatu, jak również miejsko-wiejskiej gminy Opatów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnobrzeskiego.

Spis treści 1 Położenie 2 Historia 3 Zabytki 4 Turystyka 5 Ciekawostki 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Położenie

Opatów położony jest na Wyżynie Sandomierskiej, na wzgórzach o wysokości od 200 do 300 m n.p.m. Nieopodal rozciągają się pasma Jeleniowskie i Iwaniskie Gór Świętokrzyskich. Przez miasto przepływa rzeka Opatówka, rozdzielając je na dwie części i przecinając głęboką, malowniczą doliną. Opatów położony jest na skrzyżowaniu tras nr 9 (E371) Radom – Barwinek (granica państwa) i nr 74 Piotrków Trybunalski – Hrubieszów. W Opatowie początek ma droga wojewódzka nr 757 Opatów - Stopnica.

[edytuj] Historia

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1189 r., pierwotnie własność książęca. Istnieją przesłanki (m.in. wzmianka w kronice Jana Długosza), że w Opatowie była pierwsza polska komandoria templariuszy założona za czasów Henryka Sandomierskiego, który uczestniczył w krucjatach do Ziemi Świętej u boku rycerzy-zakonników. Pozostałością klasztoru templariuszy ma być rzekomo kolegiata św. Marcina.

Przyjmuje się, że ok. 1237 r. z nadania książęcego Henryka Brodatego Opatów wraz z kilkunastoma wsiami przeszedł na własność biskupów lubuskich. W 1282 r. biskupi uzyskali od księcia Leszka Czarnego przywilej umożliwiający nadanie wsiom i miastom prawa niemieckiego – dokument ten uznawany jest za akt tożsamy (choć zasadniczo różny od podobnych aktów z tego okresu) z nadaniem dla Opatowa prawa magdeburskiego – była to pierwsza lokacja na terenie grodziska (Żmigrodu), druga lokacja miała miejsce ok. 1328 r. i wiązała się z translacją na przeciwległy brzeg rzeki Opatówki.

Od XV w. do utraty niepodległości Opatów był miejscem sejmików województwa sandomierskiego.

Podczas najazdu Tatarów w 1502 r. został niemal całkowicie zniszczony. W 1514 r. dobra opatowskie kupił kanclerz wielki koronny Krzysztof Szydłowiecki. W tym czasie miasto zostało ufortyfikowane (z tego okresu zachowały się do dziś pozostałości murów miejskich z jedyną zachowaną bramą – Warszawską). Po śmierci Szydłowieckiego miasto było własnością kolejno: Tarnowskich, Ostrogskich, Lubomirskich, Potockich i Karskich i do 1864 r. pozostawało własnością prywatną.

W okresie powstania styczniowego, miasto było miejscem bitwy pomiędzy oddziałami II korpusu generała Józefa Hauke-Bosaka a Rosjanami. Opatów w czasie powstania styczniowego wielokrotnie przechodził z rąk do rąk. Oddziały gen. Bosaka zdobyły Opatów 25 listopada 1863 r. Poległ wtedy jedynie por. Tyszkiewicz. Zdobyto broń i amunicję. Drugie uderzenie 21 lutego 1864 r. nie było udane. Bitwa opatowska przeszła do historii jako największa, a zarazem ostatnia bitwa powstańcza.

W międzywojniu Opatów odwiedził Jarosław Iwaszkiewicz i opisał go w swoich "Podróżach po Polsce". W wiosce Zochcin dwa kilometry od Opatowa urodził się pisarz Stanisław Czernik, którego imieniem nazwana jest biblioteka powiatowa. W innej pobliskiej wsi, Małoszycach urodził się Witold Gombrowicz, autor "Ferdydurke". Popiersie pisarza znajduje się na skwerze w środku miasta.

W czasie II wojny światowej Opatów był terenem aktywnej działalności podziemnej. W nocy z 12 na 13 marca 1943 odział "Jędrusiów" przy współudziale miejscowej partyzantki AK dokonał udanej akcji odbicia 82 więźniów z tutejszego więzienia.

Po wojnie w mieście rozwinął się przemysł przetwórczy – spożywczy i włókienniczy. Wybudowano nowe osiedle mieszkaniowe im. Mikołaja Kopernika, Miejski Dom Kultury. Obecnie miasto straciło na znaczeniu, ale swoje szanse upatruje w rozwoju turystyki.

[edytuj] Zabytki

W mieście znajduje się wiele obiektów historycznych wpisanych na listę zabytków:

• Kolegiata Å›w. Marcina, Å›wiÄ…tynia w stylu romaÅ„skim pochodzÄ…ca z II poÅ‚. XII w., w 2006 r. obchodzÄ…ca 800-lecie nadania statusu kolegiaty; znajduje siÄ™ w niej szereg unikatowych zabytków, np. odlany z brÄ…zu Lament Opatowski, przedstawiajÄ…cy rozpacz 41 mieszkaÅ„ców Opatowa po Å›mierci Krzysztofa SzydÅ‚owieckiego, obok nagrobka kanclerza znajduje siÄ™ także nagrobek jego córki, a także pÅ‚yty nagrobne dwóch jego synów. Ponadto w na Å›cianach kolegiaty znajdujÄ… siÄ™ malowidÅ‚a przedstawiajÄ…ce sceny sÅ‚ynnych bitew - odsiecz wiedeÅ„skÄ…, Psie Pole i Grunwald. Cenne sÄ… również XVIII-wieczne Å‚awki i stalle, a także organy, dzieÅ‚o sztuki organowej.
• PozostaÅ‚oÅ›ci murów miejskich wzniesionych przez kanclerza Krzysztofa SzydÅ‚owieckiego z jedynÄ… zachowanÄ… bramÄ… – WarszawskÄ…;
• Barokowy klasztor oo. Bernardynów wzniesiony w XIV-XV w. na miejscu osady Å»migród. WsÅ‚awiÅ‚ siÄ™ bohaterskÄ… obronÄ… podczas wspomnianego najazdu Tatarów w XVI w. WewnÄ…trz szczególnie interesujÄ…cy jest rokokowy oÅ‚tarz i odnowione malowidÅ‚a Å›cienne.
• Podziemia – system dawnych piwnic kupieckich wydrążonych w lessie pod rynkiem starego miasta (Placem ObroÅ„ców Pokoju).
• Dawna synagoga przy ul. Szerokiej, niedaleko rynku (obecnie nie istnieje).
• Dom z podcieniami na Rynku z XVI w., zniszczony w czasie II wojny Å›wiatowej i odbudowany po wojnie, obecnie urzÄ…d miasta (ratusz)
• Kapliczka Å›w. Jana Nepomucena z przeÅ‚omu XVIII i XIX w. – drewniana, z krytym gontem namiotowym daszkiem, pod którym znajduje siÄ™ figura Å›wiÄ™tego. Odnowiona w latach 90. XX w.

[edytuj] Turystyka

Przez Opatów przechodzi niebieski szlak turystyczny z Gołoszyc do wsi Dwikozy.

Opatów jest punktem początkowym szlaków rowerowych:

• czerwonego
• zielonego
• niebieskiego
• żółtego do Sandomierza
• czarnego do Nowej SÅ‚upi

[edytuj] Ciekawostki

W XVIII w. Opatów stał sie przystanią dla wielu Greków, którzy na ziemiach Królestwa Polskiego szukali schronienia przed prześladowaniami tureckimi. Uzyskali oni pozwolenie na zakładanie światyń i odprawianie nabożeństw w obrządku bizantyjskim. Już w 1778 r. w mieście powstała prawosławna parafia pw. św. Mikołaja, która w 1837 r. została przeniesiona do Radomia.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona miasta i gminy Opatów

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• ZdjÄ™cia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Kujawy: zawalony hangar przygniótł szybowce

Silny wiatr doprowadził do zawalenia hangaru na lotnisku sportowym w Inowrocławiu (woj. kujawsko-pomorskie). Stalowa konstrukcja zmiażdżyła większość szybowców przechowywanych w budynku.

Trzy czwarte Polaków pozytywnie ocenia Wałęsę

Zdecydowana wiÄ™kszość Polaków jest przekonana o doniosÅ‚ej roli Lecha WaÅ‚Ä™sy w najnowszej historii naszego kraju. Blisko trzy czwarte (73 procent) pozytywnie ocenia znaczenie byÅ‚ego przywódcy "SolidarnoÅ›ci" dla upadku komunizmu w Polsce i wprowadzenia ustroju demokratycznego, w tym jedna czwarta (25 procent) – zdecydowanie. Takie sÄ… wyniki najnowszego sondażu CBOS.

Podkarpacie: fala przemieszcza się na południe

Fala wezbraniowa na Sanie, Wisłoku i Wisłoce przemieszcza się z południa regionu w dół nurtu i powoli traci na głębokości. W dalszym ciągu jednak w wielu miejscach przekroczone są stany alarmowe.

Gwałtowne burze w Świętokrzyskiem

Ponad 70 razy interweniowali świętokrzyscy strażacy usuwając skutki burzy, ulewy i silnego wiatru, które przeszły po południu nad regionem.

"Liberalizm PO jest genetyczny, u nas to tylko infekcja, da się leczyć"

Trwa burzliwa debata w Sejmie nad wnioskiem o odwołanie minister zdrowia Ewy Kopacz. Politycy bronią osiągnięć swojej minister, a posłowie Prawa i Sprawiedliwości punktują jej błędy i krytykują pomysły PO w sprawie prywatyzacji szpitali. - To będzie dramat - mówi o planach Platformy Tadeusz Cymański z PiS.

Linki: Strona g³ówna