PESEL
Z Wikipedii
PESEL – skrót od nazwy "Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności". Jest on prowadzony od 1979 roku przez organy państwa na mocy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 z późn. zm.) [1]
Spis treści |
[edytuj] Elementy rejestru
Tworzony rejestr zawiera następujące dane:
- numer PESEL
- nazwisko i imiona aktualne
- nazwiska i imiona poprzednie
- imiona i nazwiska rodowe rodziców
- datÄ™ i miejsce urodzenia
- płeć
- obywatelstwo
- adres i datę zameldowania na pobyt stały
- adres zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące wraz z określeniem okresu zameldowania
- serię i numer dokumentu tożsamości (dowodu osobistego, karty stałego lub czasowego pobytu na terytorium RP) oraz oznaczenie organu, który go wydał
- datÄ™ zgonu
- datę sprzeciwu przeciwko udostępnianiu danych osobowych
[edytuj] Numer PESEL
Każdy wpis w rejestrze jest określany unikatowym symbolem jednoznacznie identyfikującym osobę fizyczną.
Numer PESEL jest to 11-cyfrowy, stały symbol numeryczny, jednoznacznie identyfikujący określoną osobę fizyczną.
Zbudowany jest z następujących elementów:
- daty urodzenia
- liczby porzÄ…dkowej
- płci
- liczby kontrolnej
Przykładowa postać:
| 440514 | 0145 | 8 |
- cyfry [1-6] - data urodzenia z określeniem stulecia urodzenia
- cyfry [7-10] - numer serii z oznaczeniem płci
- cyfra [10] - płeć
- cyfra [11] - liczba kontrolna
Numer PESEL nadaje minister właściwy do spraw administracji publicznej w formie czynności materialno-technicznej.
Nadanie numeru PESEL następuje za pośrednictwem urzędu gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania.
[edytuj] Data urodzenia
Numeryczny zapis daty urodzenia przedstawiony jest w następującym porządku: dwie ostatnie cyfry roku, miesiąc i dzień. Dla odróżnienia poszczególnych stuleci przyjęto następującą metodę kodowania:
- dla osób urodzonych w latach 1900 do 1999 - miesiąc zapisywany jest w sposób naturalny
- dla osób urodzonych w innych latach niż 1900 - 1999 dodawane są do numeru miesiąca następujące wielkości:
- dla lat 1800-1899 - 80
- dla lat 2000-2099 - 20
- dla lat 2100-2199 - 40
- dla lat 2200-2299 - 60
Przyjęta metoda kodowania miesiąca urodzenia pozwala na rozróżnienie co najmniej 5 stuleci. Kolejne miesiące w poszczególnych stuleciach posiadają następujące numery:
| MiesiÄ…c | Stulecie | ||||
| 1800 - 1899 | 1900 - 1999 | 2000 - 2099 | 2100 - 2199 | 2200 - 2299 | |
| Styczeń | 81 | 01 | 21 | 41 | 61 |
| Luty | 82 | 02 | 22 | 42 | 62 |
| Marzec | 83 | 03 | 23 | 43 | 63 |
| Kwiecień | 84 | 04 | 24 | 44 | 64 |
| Maj | 85 | 05 | 25 | 45 | 65 |
| Czerwiec | 86 | 06 | 26 | 46 | 66 |
| Lipiec | 87 | 07 | 27 | 47 | 67 |
| Sierpień | 88 | 08 | 28 | 48 | 68 |
| Wrzesień | 89 | 09 | 29 | 49 | 69 |
| Październik | 90 | 10 | 30 | 50 | 70 |
| Listopad | 91 | 11 | 31 | 51 | 71 |
| Grudzień | 92 | 12 | 32 | 52 | 72 |
Przykładowo osoba urodzona 14 lipca 2002 roku posiada następujący zapis w numerze ewidencyjnym: 022714
[edytuj] Płeć
Informacja o płci osoby, której zestaw informacji jest identyfikowany, zawarta jest na 10 (przedostatniej) pozycji numeru PESEL.
- cyfry parzyste (0, 2, 4, 6, 8) – oznaczają płeć żeńską
- cyfry nieparzyste (1, 3, 5, 7, 9) – oznaczają płeć męską
[edytuj] Liczba kontrolna i sprawdzanie poprawności numeru
Jedenasta cyfra to liczba kontrolna, służąca do wychwytywania przekłamań numeru. Jest ona obliczana na podstawie pierwszych dziesięciu cyfr. Aby sprawdzić czy dany PESEL jest prawidłowy należy wykonać następujące działania:
- Pierwszą cyfrę mnożymy przez 1,
- drugą cyfrę mnożymy przez 3,
- trzecią cyfrę mnożymy przez 7,
- czwartą cyfrę mnożymy przez 9,
- piątą cyfrę mnożymy przez 1,
- szóstą cyfrę mnożymy przez 3,
- siódmą cyfrę mnożymy przez 7,
- ósmą cyfrę mnożymy przez 9,
- dziewiątą cyfrę mnożymy przez 1,
- dziesiątą cyfrę mnożymy przez 3.
Tak uzyskane 10 iloczynów dodajemy do siebie, po czym do sumy dodajemy liczbę kontrolną. Jeżeli wynik tej operacji jest podzielny przez 10, to podany numer PESEL jest prawidłowy. Jeśli ostatnia cyfra wyniku jest różna od zera, numer PESEL jest błędny.
Przykład dla numeru PESEL 44051401458:
- 4*1 + 4*3 + 0*7 + 5*9 + 1*1 + 4*3 + 0*7 + 1*9 + 4*1 + 5*3 + 8 =
- 4 + 12 + 0 + 45 + 1 + 12 + 0 + 9 + 4 + 15 + 8 = 110
Liczba 110 jest podzielna przez 10 (ostatnia cyfra wyniku to zero), więc numer PESEL jest poprawny.
[edytuj] Cechy specyficzne algorytmu sprawdzania
Algorytm posiada pewną wadę w przydziale wag do poszczególnych elementów, która powoduje, że gdy zamienimy rok z dniem (zamieniając zapis z rr-mm-dd na dd-mm-rr) otrzymamy identyczną sumę kontrolną, jak w numerze z poprawnym zapisem.
W praktyce zdarzają się (a przynajmniej zdarzały i wciąż istnieją) numery PESEL z błędami. Błędy w dacie zwykle były zauważane i poprawiane od razu, lecz zdarzały się też powtórzenia numeru porządkowego, błędy w określeniu płci i błędne cyfry kontrolne, które zostały wychwycone po latach przy okazji wprowadzania PESEL do komputerowych baz danych. W związku z tym nie można zakładać, że wynik sprawdzania jednoznacznie określa istnienie bądź nieistnienie numeru i nie należy stosować algorytmu do generowania liczby kontrolnej na podstawie podanego przez kogoś numeru.
[edytuj] Przykładowe implementacje algorytmu sprawdzania
Implementacje komputerowe mogą korzystać ze specyfiki języka programowania użytego do realizacji algorytmu. Przykładowo reszta z dzielenia może być realizowana jako operacja modulo, a sprawdzanie parzystości jako sprawdzanie najmłodszego bitu cyfry w zapisie binarnym.
Sprawdzanie poprawności numeru PESEL w Pythonie:
def check(peselstr): """check(peselstr) -> bool""" MNOZNIKI = [1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3] # cyfry przez które będziemy mnożyć pesel = [int(p) for p in peselstr] # zamiana stringa na listę cyfr suma = 0 for p in range(len(pesel)-1): # lub: for p in range(10) suma += pesel[p]*MNOZNIKI[p] cyfra_kontrolna = (10 - (suma % 10)) % 10 # liczy suma mod 10, odejmuje wynik od 10 i wykonuje różnica mod 10 return True if (cyfra_kontrolna == pesel[10]) else False
Generowanie poprawnego numeru PESEL na podstawie jego pierwszych 10 cyfr w Haskellu:
pesel x = x ++ [intToDigit $ (10 - (sum $ zipWith (*) (map digitToInt x) mnozniki) `mod` 10) `mod` 10] where mnozniki = [1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3]
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| McCain na tak, Obama sceptyczny |
Kandydat Republikanów Johna McCaina i Demokratów Barack Obama nie mówi jednym głosem w sprawie tarczy antyrakietowej. Różnicy zdań między nimi nie zmieniło nawet podpisanie w Warszawie umowy o instalacji tarczy w Polsce.
|
| Rosja zrywa z NATO |
Rosja zdecydowała się zamrozić wszelką współpracę wojskową z NATO i jego sojusznikami - poinformowało na swoich stronach internetowych norweskie ministerstwo obrony.
|
| Polonusi apelujÄ… do Busha |
Prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej (KPA) Frank Spula zaapelował do prezydenta George'a W. Busha, aby Ameryka przyszła Polsce z pomocą w razie spełnienia przez Rosję pogróżek wobec Warszawy, związanych z tarczą antyrakietową.
|
| 153 osoby zginęły w katastrofie lotniczej |
Liczba ofiar katastrofy hiszpańskiego samolotu startującego z lotniska w Madrycie to 153 osoby - podał hiszpański rząd. Tylko 19 osób przeżyło katastrofę na lotnisku Barajas - powiedziała hiszpańska minister rozwoju Magdalena Alvarez. Na pokładzie piętnastoletniego samolotu było 166 pasażerów i 9 członków załogi. Samolot pasażerski linii Spanair podczas startu wypadł z pasa i stanął w płomieniach.
|
| Trzech polskich żołnierzy zginęło w Afganistanie |
Trzech polskich żołnierzy zginęło w Afganistanie. Jeden został ranny. Polski patrol, na drodze z Sharany do Ghazni, wjechał na zdalnie sterowany ładunek wybuchowy.
|
Kandydat Republikanów Johna McCaina i Demokratów Barack Obama nie mówi jednym głosem w sprawie tarczy antyrakietowej. Różnicy zdań między nimi nie zmieniło nawet podpisanie w Warszawie umowy o instalacji tarczy w Polsce.
Rosja zdecydowała się zamrozić wszelką współpracę wojskową z NATO i jego sojusznikami - poinformowało na swoich stronach internetowych norweskie ministerstwo obrony.
Prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej (KPA) Frank Spula zaapelował do prezydenta George'a W. Busha, aby Ameryka przyszła Polsce z pomocą w razie spełnienia przez Rosję pogróżek wobec Warszawy, związanych z tarczą antyrakietową.
Liczba ofiar katastrofy hiszpańskiego samolotu startującego z lotniska w Madrycie to 153 osoby - podał hiszpański rząd. Tylko 19 osób przeżyło katastrofę na lotnisku Barajas - powiedziała hiszpańska minister rozwoju Magdalena Alvarez. Na pokładzie piętnastoletniego samolotu było 166 pasażerów i 9 członków załogi. Samolot pasażerski linii Spanair podczas startu wypadł z pasa i stanął w płomieniach.
Trzech polskich żołnierzy zginęło w Afganistanie. Jeden został ranny. Polski patrol, na drodze z Sharany do Ghazni, wjechał na zdalnie sterowany ładunek wybuchowy.