Pentryt
Z Wikipedii
| Pentryt | ||||||||||
|
||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||
| Inne nazwy | PETN perazotan(V) pentaerytrytu tetraazotan(V) pentaerytrytu |
|||||||||
| Wzór sumaryczny | C5H8N4O12 | |||||||||
| SMILES | C(C(CO[N+](=O)[O-])(CO[N+](=O)[O-])CO[N+] (=O)[O-])O[N+](=O)[O-] |
|||||||||
| Masa molowa | 316,14 g/mol | |||||||||
| Wygląd | białe, bezwonne ciało stałe | |||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||
| Numer CAS | 78-11-5 | |||||||||
|
||||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||||
 |
||||||||||
| Klasyfikacja UE | Treść oznaczeń: E - wybuchowy |
|||||||||
| Temperatura samozapłonu | 190 °C (463,15 K, nie osiąga - rozkład) | |||||||||
| Numer RTECS | RZ2620000 | |||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
||||||||||
Pentryt (PETN, tetraazotan(V) tetrahydroksymetylometanu, azotan(V) pentaerytrytu, C(CH2ONO2)4, organiczny związek chemiczny z grupy nitroestrów.
Pentryt jest jednym z najsilniejszych kruszących materiałów wybuchowych, który był stosowany w czasie II wojny światowej. Współcześnie znajduje zastosowanie w produkcji materiałów wybuchowych:
- plastycznych - pentrinit (50% pentrytu, 46% nitrogliceryny i 4% koloksyliny),
- sypkich - pentrolitu (różnoprocentowe mieszaniny trotylu i pentrytu).
Ponadto, często wykorzystuje się go jako wtórny materiał pobudzający w detonatorach oraz materiał wybuchowy w lontach detonujących.
Otrzymywany jest przez estryfikację pentaerytrytu mieszaniną nitrujacą. Pentaerytryt otrzymać można w wyniku dysproporcjonowania produktu kondensacji aldolowej aldehydu octowego i mrówkowego w obecności wodorotlenku wapnia:
CH3CHO + 4 CH2O + 0,5 Ca(OH)2 → C(CH2OH)4 + 0,5 Ca(HCOO)2
Najbardziej rozpowszechniona metoda produkcji pentrytu polega na wsypaniu pentaerytrytu do stężonego kwasu azotowego o gęstości 1,51 kg/L i utrzymaniu temperatury 25°C.
PETN tworzy białe lub bezbarwne kryształy o gęstości 1,77 kg/dm³, nie rozpuszcza się w wodzie trudno rozpuszcza się w zimnym alkoholu etylowym, benzenie i toluenie. Dobrze rozpuszcza się w octanie metylu, a najlepiej w octanie etylu (z którego najczęściej jest krystalizowany).
Objętość właściwa gazowych produktów wybuchu wynosi 780 l/kg. Prędkość detonacji 8,3 km/s (przy gęstości 1,7 kg/l). wybucha przy spadku ciężarka o masie 10 kg z wysokości 25 cm. Aby go pobudzić do detonacji wystarczy 10 mg azydku ołowiu lub 5 mg azydku srebra. W stanie suchym łatwo się elektryzuje. Jest znacznie mniej toksyczny niż inne nitroestry.
W postaci flegmatyzowanej służy do wyrobu plastycznych mieszanin wybuchowych (np. PMW typu Semtex lub typu PBX) i do prasowania detonatorów lub niewielkich ładunków kumulacyjnych.
|
Uwaga: Opisane substraty lub produkty są wybuchowe, toksyczne lub łatwopalne, ich nielegalne posiadanie może być przyczyną konsekwencji prawnych z karą pozbawienia wolności włącznie, a eksperymenty z nimi mogą skończyć się poważnymi uszkodzeniami ciała lub nawet śmiercią! |  |
| Odreagowanie na Wall Street |
|
Po dwóch dniach gwałtownej przeceny, w środę na nowojorskiej giełdzie nastąpiło niewielkie odreagowanie, choć sesja charakteryzowała się znaczną zmiennością nastrojów.
|
| Bitwa pod Legnicą o węgiel brunatny |
|
Pokłady węgla brunatnego na Dolnym Śląsku to polisa na przyszłość polskiej energetyki - zalega tam 35 mld ton węgla brunatnego. To największe złoże w Europie. W Bełchatowie, gdzie jest największa elektrownia w Polsce, jest tylko 2 mld ton - pisze "Gazeta Wyborcza".
|
| Pozew za rekordowÄ… karÄ™ dla J&S |
|
Cypryjska firma Mercuria Energy Group Ltd. domaga się 700 mln dol. odszkodowania w związku karą nałożoną na jej spółkę córkę J&S Energy. Dziś Polska ma odpowiedzieć na wezwanie Mercurii na arbitraż przed Instytutem Arbitrażowym przy Sztokholmskiej Izbie Gospodarczej - pisze "Gazeta Wyborcza".
|
| W sieci CNN pojawią się reklamówki Polski |
|
Największa w historii kampania reklamowa promująca Polskę ruszy jesienią w amerykańskiej telewizji CNN - zapowiada "Dziennik".
|
| Rządowe Jaki-40 idą pod młotek |
|
Agencja Mienia Wojskowego pozbywa się starych samolotów VIP-owskich Jak-40. Dwa sprzedała ostatnio na Ukrainę - dowiedział się "Dziennik".
|