Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: kwiecień 2008.

Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Do weryfikacji: Duże rozbieżności z enwiki

Paleolit (starsza epoka kamienna, zob. paleo, lit) - jedna z epok prehistorii, najstarszy i najdłuższy etap w dziejach rozwoju społeczności ludzkiej, zwany też jako starsza epoka kamienna. Rozpoczyna się z chwilą pojawienia form przedludzkich zdolnych do wytwarzania prymitywnych narzędzi (otoczaki, pięściaki i rozłupce). Termin paleolit wprowadził w roku 1865 angielski uczony John Lubbock^[1].

Paleolit dzieli siÄ™ na:

• paleolit dolny - (ok. 2-2,5 mln lat - ok. 120 tys. lat p.n.e.)
• paleolit Å›rodkowy - (ok. 120 tys. - ok. 40 tys. lat p.n.e.)
• paleolit górny - (ok. 40 tys. - ok. 14 tys. lat p.n.e.)
• paleolit późny - (ok. 14 tys. lat p.n.e. - 8 tys. lat p.n.e.)

Spis treści 1 Paleolit dolny (ok. 3 mln lat - ok. 120 tys. lat p.n.e.) 1.1 Ekspansja Homo 1.2 Zdobycze ewolucyjne 2 Paleolit środkowy (ok. 300 tys. - ok. 40 tys. lat p.n.e.) 3 Paleolit górny (ok. 40 tys. - ok. 12 tys. lat p.n.e.) 4 Paleolit późny (ok. 12 tys. lat p.n.e. do 8 tys. lat p.n.e.) 5 Zobacz też 6 Linki zewnętrzne 7 Przypisy

[edytuj] Paleolit dolny (ok. 3 mln lat - ok. 120 tys. lat p.n.e.)

Paleolit dolny to okres trwający ok. 3 mln lat. W tym czasie, ok. 2,5 mln lat temu, przedstawiciele form przedludzkich zaczynają wytwarzać prymitywne narzędzia kamienne (narzędzia otoczakowe). Najstarsza znana kultura to kultura Olduvai rozwijająca się w północno-zachodniej Tanzanii; tam otoczaki i rozłupce znaleziono obok szczątków Homo habilis.

W Etiopii znaleziono narzędzia otoczakowe wyprodukowane prawdopodobnie ok. 2,5 mln lat temu przez Australopithecus afarensis. Świadczyłoby to o tym, że obok gatunków Homo także australopiteki posiadały umiejętność wytwarzania narzędzi. Prawdopodobnie już 1,6 mln lat temu człowiek posiadł umiejętność wykorzystywania ognia. Kultura Olduvai przetrwała ok. 2-1,5 mln lat i została zastąpiona przez kulturę aszelską. Z kulturą aszelską wiąże się umiejętność wznoszenia pierwszych schronień mieszkalnych. Ok. 1 mln lat temu znikają z powierzchni Ziemi ostatnie australopiteki, od tego momentu Ziemię zamieszkuje szybko rozprzestrzeniający się rodzaj Homo.

[edytuj] Ekspansja Homo

Około 1,8 mln lat temu rozpoczyna się wielka migracja gatunku Homo z Afryki, początkowo do Azji i Europy, później na pozostałe kontynenty. Najstarsze znaleziska z tego okresu pochodzą z Gruzji (1,7 mln lat), Chin (1,9 mln lat), Hiszpanii (1,2 mln lat) i z Izraela (900 tys. lat temu). Prawdopodobnie już 1,6 mln lat temu człowiek posiadł umiejętność wykorzystywania ognia. W Europie kultura ta pojawia się dopiero ok. 500 tys. lat temu. Około 200 tys. lat temu pojawiła się kultura mustierska i trwa do ok. 40 tys. lat temu.

[edytuj] Zdobycze ewolucyjne

• australopiteki zdobywajÄ… umiejÄ™tność posÅ‚ugiwania siÄ™ najprostszymi narzÄ™dziami (narzÄ™dzia otoczakowe)
• formy przedludzkie ewoluujÄ…, co prowadzi do powstania rodzaju Homo
• czÅ‚owiek paleolitu rozwija umiejÄ™tność posÅ‚ugiwania siÄ™ narzÄ™dziami, powstaje pierwszy przemysÅ‚ otoczakowy (kultura Olduvai)
• czÅ‚owiek zaczyna siÄ™ rozprzestrzeniać na inne kontynenty
• czÅ‚owiek zaczyna szukać schronienia przed niesprzyjajÄ…cymi warunkami zewnÄ™trznymi - wykorzystuje jaskinie i zaczyna budować pierwsze schronienia
• czÅ‚owiek poznaje przydatność ognia

[edytuj] Paleolit środkowy (ok. 300 tys. - ok. 40 tys. lat p.n.e.)

W paleolicie środkowym paleoantropy (Homo neanderthalensis) udoskonaliły techniki obróbki kamienia, używały broni miotanej (dzidy, oszczepy) i stworzyły zalążki kultury duchowej, obrządek pogrzebowy, przechowywanie czaszek przodków, rytualny kanibalizm.

Według najnowszych badań datowany jest na 500 tys. lat (patrz Paul G. Bahn)

[edytuj] Paleolit górny (ok. 40 tys. - ok. 12 tys. lat p.n.e.)

W paleolicie górnym pojawiły się neoantropy (Homo sapiens fossilis) odpowiadające zarówno pod względem budowy fizycznej, jak i potencjalnych możliwości umysłowych człowiekowi współczesnemu.

Nastąpił wówczas gwałtowny rozwój technik krzemieniarskich, rozkwitł przemysł rogowy i kościany, rozpoczęto stosowanie wyszukanych strategii myśliwskich i nowych form budownictwa mieszkalnego. Powstała sztuka, plastyka figuralna, zdobnictwo i ornamentacja na narzędziach.

[edytuj] Paleolit późny (ok. 12 tys. lat p.n.e. do 8 tys. lat p.n.e.)

Ostatni etap paleolitu, ograniczony do Niżu Środkowoeuropejskiego i sąsiadującego z nim pasma wyżyn. Cofnięcie się lądolodu skandynawskiego pobudziło wówczas żyjące na tym obszarze grupu ludzi do ekspansji na obszary położone na nizinach. Doszło do wykształcenia nowych kultur:

• magdaleÅ„skiej
• kultura z tylczakami Å‚ukowymi
• kultura hamburska
• kultura z liÅ›ciakami

Około 12 tys. lat temu dochodzi do udomowienia psa, 10 tys. lat temu zaczyna się rozwijać rolnictwo i hodowla zwierząt, a 8 tys. lat temu powstają pierwsze miasta, dając początek wielkim cywilizacjom, a tym samym kończąc prehistoryczny etap rozwoju ludzkości.

[edytuj] Zobacz też

• paleolit w Europie
• kultury paleolitu
• prehistoria
• archeologia
• czÅ‚owiekowate
• epipaleolit
• mezolit
• neolit

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Paleolit i Mezolit Jury Krakowskiej

Przypisy

Facebook blokuje Friend Connect

Serwis społecznościowy Facebook zablokował zaprezentowaną niedawno przez Google usługę Friend Connect. Jak informuje serwis InfoWorld, naruszała ona postanowienia regulaminu.

Miliarder doprowadzi do sprzedaży Yahoo?

Jeden z udziałowców Yahoo!, miliarder Carl Icahn, przygotowuje się to walki z zarządem internetowego giganta na spotkaniu akcjonariuszy, które odbędzie się trzeciego lipca. Poinformował on, że będzie prowadził swoje działania dopóki firma nie rozpocznie nowych negocjacji z Microsoftem.

Samsung i LG pracujÄ… nad standardem mobilnej DTV

Firmy Samsung i LG rozpoczynają współpracę nad nowym standardem mobilnej telewizji cyfrowej, planując połączenie ze sobą technologii MPH oraz A-VSB.

Odtwarzacz MP3 do kÄ…pieli

Firma Ubanana zaprezentowała odtwarzacz MP3 uCan, wykonany z nieprzemakalnych materiałów, dzięki któremu można cieszyć się ulubioną muzyką podczas pływania, lub nurkowania.

Kolorowy cooler dla precesora

Firma Thermaltake wprowadzi na rynek chłodzenie procesora, będące częścią serii Orb. System składa się z aluminiowego radiatora z 140-ma żebrami oraz 112-milimetrowego wentylatora.

Linki: Strona g³ówna