Z Wikipedii

Panthera
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	ssaki żyworodne
Szczep	łożyskowce
Rząd	drapieżne
Rodzina	kotowate
Rodzaj	Panthera
Nazwa systematyczna
Panthera
Oken, 1816
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Panthera - rodzaj ssaków z rodziny kotowatych zaliczanych - z powodu dużych rozmiarów - do grupy wielkich kotów (podrodzina Pantherinae). Obejmuje cztery gatunki: lwa, tygrysa, lamparta i jaguara.

Tygrys

Lew

Jaguar

Lampart

[edytuj] Cechy charakterystyczne

• Przedstawiciele rodzaju Panthera jako jedyne kotowate potrafią ryczeć, związane jest to z odpowiednią budową krtani
• Niepełne skostnienie kości gnykowej

[edytuj] Systematyka

Do rodzaju Panthera tradycyjnie zaliczane były cztery współcześnie żyjące gatunki z licznymi podgatunkami:

• Panthera leo - lew
• Panthera onca - jaguar
• Panthera pardus - lampart
• Panthera tigris - tygrys

oraz gatunki wymarłe:

• †Panthera atrox^[1] - lew amerykański
• †Panthera gombaszoegensis
• †Panthera palaeosinensis
• †Panthera pardoides
• †Panthera spelaea^[1] - lew jaskiniowy
• †Panthera youngi

zaliczana wcześniej pantera śnieżna została przeniesiona do rodzaju Uncia, a pantera mglista i pantera borneańska zaliczane są do rodzaju Neofelis.

Prace Luo i in. (2004) oraz Mazáka i Grovesa (2006) wykazały istotne różnice genetyczne pomiędzy podgatunkami tygrysa i na tej podstawie Mazák i Groves dokonali rewizji rodzaju i zaproponowali przesunięcie tygrysa sumatrzańskiego i wymarłego już tygrysa jawajskiego do rangi gatunków.^[2]

[edytuj] Ewolucja

Prawdopodobnie wspólny przodek gatunków zaliczanych do Panthera był morfologicznie najbardziej zbliżony do współczesnego lamparta. Żył około 5-4 mln lat temu. Wszystkie żyjące współcześnie gatunki są ze sobą bardzo blisko spokrewnione. Tygrys oddzielił się najwcześniej od linii ewolucyjnej pozostałych gatunków.^[3] Najmniej różnią się geny jaguara i tygrysa.^[4]

[edytuj] Hybrydy

Pokrewieństwa pomiędzy wielkimi kotami są na tyle bliskie, że ich gatunki mogą się łatwo krzyżować dając czasami płodne potomstwo w linii żeńskiej. Najczęściej spotykaną hybrydą jest potomek tygrysicy i lwa - nazywany lygrysem. Obecnie takie krzyżówki spotykane są jedynie w niewoli, ale nie można wykluczyć, że dawniej - kiedy obszary występowania obydwu gatunków pokrywały się w większym stopniu - występowały również w warunkach naturalnych.

	lew	tygrys	jaguar	lampart
lew	lew	lygrys	liguar*	liard*
tygrys	tigon	tygrys	tiguar*	tigard*
jaguar	jaglion*	jaguatiger*	jaguar	jagupard*
lampart	leopon	leotig*	leguar*	lampart

(*) nazwy angielskie

[edytuj] Interakcje z człowiekiem

Znany już z zapisów kopalnych konflikt pomiędzy przedstawicielami rodzajów Homo i Panthera istniał od początku ich współistnienia. Duże, drapieżne koty żywiły się ssakami kopytnymi i naczelnymi. Człowiekowate poruszające się wolniej od kopytnych stanowiły dla wielkich kotów alternatywne źródło mięsa, zwłaszcza dla osobników okaleczonych lub chorych - takich, które utraciły pełną sprawność łowiecką. ^[5]

Zobacz więcej w osobnym artykule: Ataki tygrysów na ludzi.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Lwy z Tsavo.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Pantera z Rudraprayag.

[edytuj] Przypisy

1. ↑ ^{1,0 1,1} Przez wielu autorów Panthera atrox i Panthera spelaea uważane są za podgatunki lwa (Panthera leo)
2. ↑ J.H. Mazák & C.P. Groves: A taxonomic revision of the tigers (Panthera tigris) of Southeast Asia. Mammalian Biology 71(5): 268-287 (2006).
3. ↑ Janczewski, D.W., Modi, W.S., Stephens, J.C., O’Brien, S.J., 1995. Molecular evolution of mitochondrial 12S RNA and cytochrome b sequences in the pantherine lineage of Felidae. Molecular Biology Evolution 12 (4), 690–707.
4. ↑ Mattern, M.Y., McLennan, D.A., 2000. Phylogeny and speciation of felids. Cladistics 16, 232–253.
5. ↑ Julian C. Kerbis Peterhans & Thomas Patrick Gnoske, The science of ‘Man-eating’* among lions (Panthera leo) with a reconstruction of the natural history of the “Man-eaters of Tsavo” (en)

[edytuj] Zobacz też

• Panther
• Pantera