Pirat - Google

Pirat

Z Wikipedii

(Przekierowano z Piraci)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy historii. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Pirat - osoba, która napada w celu rabunkowym używając statku lub łodzi. Piraci atakują zwykle inne statki, ale mogą również napadać cele nabrzeżne.

W przenośni termin "pirat" stosowany jest również wobec szeregu innych osób, np. kopiujących i sprzedających nielegalnie nośniki z utworami artystycznymi, szczególnie z muzyką, w podobny sposób wzbogacających się na handlu nielegalnym oprogramowaniem komputerowym lub korzystających z takiego oprogramowania, nielegalnie nadających na falach radiowych, drastycznie łamiących niektóre przepisy ruchu drogowego (szczególnie dotyczące ograniczenia prędkości oraz prawa pierwszeństwa), podpinających się pod cudze linie telefoniczne (phreaker) itd. (zobacz: cracker, hacker).

Spis treści

[edytuj] Historia

Piractwo istniało od początków komunikacji morskiej. Najbardziej znanymi piratami byli piraci berberyjscy, również japońscy atakujący wybrzeża Chin. Rozkwit piractwa przypadł na XVI-XVII w., kiedy różni awanturnicy atakowali hiszpańskie statki przewożące złoto i srebro do ojczyzny.

Epoka nabrała specyficznego, romantycznego klimatu dzięki książkom, hollywoodzkim filmom oraz m.in. grze firmy LucasArts o nazwie The Secret of Monkey Island. Opowieści o piratach charakteryzują się specyficzną atmosferą, z powtarzającymi się wątkami hiszpańskich galeonów, ukrytych skarbów, do których prowadzi tajemnicza mapa, rafy koralowe, dzikie dżungle Karaibów, czarna flaga z namalowaną białą czaszką i piszczelami.

Oprócz piractwa o charakterze typowo bandyckim, nastawionego na zyski prywatne piratów, rozwinęła się również oficjalna, zinstytucjonalizowana forma piractwa, dotowana i chroniona przez władców państw, a często i przez konkretne miasta nadmorskie. Więcej informacji na ten temat znajduje się pod hasłami bukanier, kaper oraz korsarz.

Obecnie wody Atlantyku są wolne od piractwa. Jednak na niektórych akwenach (gł. Azja Południowo-Wschodnia) ciągle jeszcze żegluga nie jest w pełni bezpieczna.

Do pirackich statków, na jakich pływano na terenie Morza Karaibskiego w XVI, XVII i w XVIII w. zaliczyć należy (w kolejności od najmniejszego do największego): pinasę (mały okręcik, zwykle wykorzystywany jako eskorta), slup (większy, bardzo zwrotny, z chęcią eksploatowany przez piratów), bryg (statek średniej wielkości, najczęściej kupiecki), bark (większy statek kupiecki), fregatę i galeon (wielki statek handlowo-wojskowy).

Za piratów władze wzięły się na początku XVIII w. Wieszano ich na szubienicy publicznie. Kapitan William Kidd zawisł na stryczku w 1701. Sznur się zerwał, wiec został powieszony po raz drugi. Zaś inny pirat po zdjęciu z szubienicy nagle się ocknął. Władze musiały go wypuścić, bo w świetle prawa wyrok został wykonany, tj. nie można karać dwa razy za to samo przestępstwo.

[edytuj] Piractwo w XXI wieku

Przez ostatnich kilkadziesiąt lat oficjalnie doszło do 3,5 tysiąca pirackich napadów. Za najbardziej niebezpieczne rejony uchodzą: Karaiby, zatoka Adeńska, Cieśnina Malakka[1].

  • W maju 2000 roku odnaleziono wrak polskiego jachtu Sadyba u wybrzeży Somalii. Nigdy nie odnaleziono Krzysztofa ZabÅ‚ockiego, samotnego podróżnika. Wg źródeÅ‚ Somalijskich byÅ‚ ofiarÄ… piratów.[2]
  • W 2003 roku u wybrzeży Chile okrÄ™t wojenny pojmaÅ‚ piratów. Kapitan przeprowadziÅ‚ sÄ…d wojenny na morzu, a nastÄ™pnie powiesiÅ‚ piratów na rejach[3].
  • W 2007 roku zgÅ‚oszono okoÅ‚o 31 pirackich napadów.
  • W 2008 roku odnotowano już 26 pirackich napadów, głównie w okolicach Somalii, miÄ™dzy innymi:
  • luty 2008: piraci porwali holownik duÅ„ski Svitzer korsakov z zaÅ‚ogÄ… brytyjsko-rosyjskÄ…. Za statek zostaÅ‚ zapÅ‚acony okup w wysokoÅ›ci 700 tysiÄ™cy dolarów[4]
  • 4 kwietnia 2008 zostaÅ‚ porwany luksusowy jacht francuski Le Ponant przez somalijskich piratów wyposażonych w nawigacjÄ™ GPS i telefony satelitarne.

Porwanie to zostało dokonane dla okupu. 9 kwietnia z wojskowej bazy Francji wypłynął wojenny statek d'Arc i przy pomocy sił powietrznych zakładników 11 kwietnia 2008 udało się odbić.

  • 20 kwietnia 2008 roku:piraci zdobyli abordażem i nastÄ™pnie uprowadzili trawler hiszpaÅ„ski Playa de Bakio. Okup wyniósÅ‚ 1,2 mln dolarów.[5]
  • 27 maja 2008: porwano statek Amiya Scan z zaÅ‚ogÄ… rosyjsko-filipiÅ„skÄ….
  • 2 czerwca 2008 roku Rada BezpieczeÅ„stwa ONZ uchwaliÅ‚a rezolucjÄ™ nr 1816 zezwalajÄ…cÄ… na Å›ciganie piratów na wodach terytorialnych Somalii (za zgodÄ… rzÄ…du somalijskiego). Rezolucja jest ważna przez 6 miesiÄ™cy[6]

W ściganie piratów w okolicach Somalii prawdopodobnie zaangażują się tzw. Połączone siły 150, czyli związek sił morskich flot wojennych kilku państw działających w pobliżu Somalii (m.in. V flota US Navy).

  • w czerwcu 2008 Stany Zjednoczone zaproponowaÅ‚y pomoc swojej floty w Å›ciganiu piratów Tajlandii oraz Malezji . Oba paÅ„stwa nie zgodziÅ‚y siÄ™ na dziaÅ‚ania na ich wodach terytorialnych[7].


[edytuj] Znani piraci

Karykatura pirata
Karykatura pirata

[edytuj] Książki o piratach

[edytuj] Filmy

[edytuj] Gry komputerowe

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Baranowski, Krzysztof. Gdzie napadają?. Jachting. 2005, nr 7/2005.
  2. ↑ Leman, Helena. Porwany przez piratów. Przegląd. 2002, nr 4/2002, s..
  3. ↑ Szymowski, Leszek. Pod piracką banderą. Gazeta Polska. 9 czerca 2008, nr 23, s.16.
  4. ↑ Firmy płacące okup nie przyznają się oficjalnie do wysokości okupu, takie sumy natomiast podawane są w informacjach prasowych
  5. ↑ Firma hiszpańska nie przyznaje się oficjalnie do zapłacenia okupu, prasa światowa powołuje się na źródła somalijskie
  6. ↑ Wojsko ścignie piratów w Somalii. Gazeta Wyborcza. 4 czerwca 2008, nr 129.5739, s.12.
  7. ↑ Szymowski, Leszek. Pod piracką banderą. Gazeta Polska. 9 czerca 2008, nr 23, s.16.

[edytuj] Strony zewnętrzne


Kolejki tirów na Lubelszczyźnie
Przed przejściami granicznymi z Ukrainą w Dorohusku i Hrebennem na Lubelszczyźnie stoją setki tirów. Czas oczekiwania na odprawę na obu przejściach wynosi 35 godzin.
Tragiczny poranek w łódzkim - trzy osoby zginęły
Trzy osoby zginęły w dwóch wypadkach, do jakich doszło rano na drogach województwa łódzkiego - poinformowali dyżurni policji i straży pożarnej.
Premier na Podhalu: ważniejszy zerwany most niż ustawa medialna
Premier Donald Tusk i wicepremier, minister spraw wewnętrznych i administracji Grzegorz Schetyna przyjechali rano na Podhale, gdzie oceniają straty po gwałtownych opadach deszczu. - Najważniejsze, że nie zawiedli ludzie - mówił premier do dziennikarzy.
Stabilizuje siÄ™ sytuacja po ulewach
Sytuacja na podkarpackich rzekach powoli się stabilizuje. Nie sprawdziły się prognozy pogody, przewidujące intensywne opady deszczu w nocy. Spokojniej jest też na Śląsku.
Rodzice chorych na hemofilię będą protestować?
"Gazeta Wyborcza": dzieci chore na hemofilię dostaną leki droższe i mniej bezpieczne.
Linki: Strona g³ówna