Pluton (pierwiastek)
Z Wikipedii
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Dane ogólne | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nazwa, symbol, l.a.* | Pluton, Pu, 94 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności metaliczne | aktynowiec | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupa, okres, blok | -, 7, f | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Gęstość, twardość | 19816 kg/m3, bd | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd |  |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Kolor | srebrzystobiały | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności atomowe | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomowa | 244,06 u | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień atomowy (obl.) | 175 (bd) pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień kowalencyjny | bd | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień van der Waalsa | bd | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Konfiguracja elektronowa | [Rn]5f67s² | ||||||||||||||||||||||||||||||
| e- na poziom energetyczny | 2, 8, 18, 32, 24, 8, 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Stopień utlenienia | 6, 5, 4, 3 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności kwasowe tlenków | amfoteryczne | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Struktura krystaliczna | jednoskośna | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności fizyczne | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Stan skupienia | stały | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura topnienia | 912 K (639 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura wrzenia | 3503 K (3230°C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Objętość molowa | 12,29×10-6 m³/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło parowania | 344 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło topnienia | 2,84 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciśnienie pary nasyconej | bd | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Prędkość dźwięku | 2260 m/s (293,15K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Pozostałe dane | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroujemność | 1,28 (Pauling) 1,22 (Allred) |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło właściwe | bd | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność właściwa | 0,666×106 S/m | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność cieplna | 6,74 W/(m*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| I Potencjał jonizacyjny | 584,7 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Najbardziej stabilne izotopy* | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| *Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Pluton (Pu, łac. plutonium) - pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Pluton.
Pluton to transuranowiec, radioaktywny metal, po raz pierwszy wytworzony i zbadany przez zespół kierowany przez amerykańskiego chemika Glenna T. Seaborga w 1941 roku. Uczeni wykorzystali uran, który bombardowali jądrami deuteru (izotop wodoru). Ze względu na tajność Projektu Manhattan pracę na temat pierwiastka opublikowano dopiero w 1946 roku.
Pluton jest stosunkowo reaktywny chemicznie. Wystawiony na działanie powietrza pokrywa się powoli warstwą żółtych tlenków. Występuje w sześciu odmianach krystalicznych i tworzy związki, w których występuje na czterech stopniach utlenienia. Jest bardzo radioaktywny, na tyle że proces rozpadu promieniotwórczego z emisją cząstek alfa powoduje wydzielenie dużych ilości ciepła: 0,567 W/g (w przypadku 238Pu). Izotop ten jest często wykorzystywany w izotopowych generatorach mocy do zasilania energią elektryczną (produkowaną z wydzielonego ciepła) urządzeń kosmicznych.
Znanych jest 15 izotopów plutonu o masach atomowych od 232 do 246. Ze względu na silną radioaktywność jest on zabójczy dla człowieka nawet w minimalnych ilościach (kumuluje się w tkance kostnej). Ze względu na mniejszą masę krytyczną niż w przypadku uranu bomby plutonowe mogą mieć mniejsze rozmiary. Kilogram plutonu-239 może wyzwolić taką energię jak wybuch 20 000 ton trotylu.
Występowanie: Otrzymywany jest sztucznie, aczkolwiek stwierdzono śladowe jego ilości w rudach uranu jako produktu reakcji jądrowych.
Pluton w środowisku: W wyniku atmosferycznych prób jądrowych, prowadzonych intensywnie w latach 60. ubiegłego wieku, a mniej intensywnie do lat 80. do środowiska wprowadzono spore ilości izotopów plutonu, rzędu 1016 Bq. Wprowadzone do stratosfery drobne cząstki zawierające pluton opadały systematycznie na powierzchnie Ziemi tworząc tzw. globalny opad promieniotwórczy. W chwili obecnej cały zawarty w atmosferze pluton znajduje się na powierzchni Ziemi, w powierzchniowej warstwie gleby (co jest wynikiem silnego wiązania przez substancje organiczne), gdzie podlega procesom migracji i resuspensji (unoszeniu do przypowierzchniowej warstwy atmosfery). Niewielkie w porównaniu z opadem globalnym ilości plutonu wprowadziła do środowiska katastrofa czarnobylska. W odróżnieniu od opadu globalnego, opad czarnobylski miał charakter bardzo niehomogeniczny, tzn. na pewnych obszarach (np. Polska północno-wschodnia) występowały niewielkie powierzchniowo tereny o szczególnie dużej zawartości plutonu. Było to związane z opadaniem cząstek zawierających pluton w wyniku wystąpienia np. miejscowych opadów atmosferycznych.
(Ac) aktyn · (Am) ameryk · (Sb) antymon · (Ar) argon · (As) arsen · (At) astat · (N) azot · (Ba) bar · (Bk) berkel · (Be) beryl · (Bi) bizmut · (Bh) bohr · (B) bor · (Br) brom · (Ce) cer · (Cs) cez · (Cl) chlor · (Cr) chrom · (Sn) cyna · (Zn) cynk · (Zr) cyrkon · (Ds) darmsztadt · (Db) dubn · (Dy) dysproz · (Es) einstein · (Er) erb · (Eu) europ · (Fm) ferm · (F) fluor · (P) fosfor · (Fr) frans · (Gd) gadolin · (Ga) gal · (Ge) german · (Al) glin · (Hf) hafn · (Hs) has · (He) hel · (Ho) holm · (In) ind · (Ir) iryd · (Yb) iterb · (Y) itr · (I) jod · (Cd) kadm · (Cf) kaliforn · (Cm) kiur · (Co) kobalt · (Kr) krypton · (Si) krzem · (Xe) ksenon · (La) lantan · (Li) lit · (Lr) lorens · (Lu) lutet · (Mg) magnez · (Mn) mangan · (Mt) meitner · (Md) mendelew · (Cu) miedź · (Mo) molibden · (Nd) neodym · (Ne) neon · (Np) neptun · (Ni) nikiel · (Nb) niob · (No) nobel · (Pb) ołów · (Os) osm · (Pd) pallad · (Pt) platyna · (Pu) pluton · (Po) polon · (K) potas · (Pr) prazeodym · (Pm) promet · (Pa) protaktyn · (Ra) rad · (Rn) radon · (Re) ren · (Rh) rod · (Rg) roentgen · (Hg) rtęć · (Rb) rubid · (Ru) ruten · (Rf) rutherford · (Sm) samar · (Sg) seaborg · (Se) selen · (S) siarka · (Sc) skand · (Na) sód · (Ag) srebro · (Sr) stront · (Tl) tal · (Ta) tantal · (Tc) technet · (Te) tellur · (Tb) terb · (O) tlen · (Th) tor · (Tm) tul · (Ti) tytan · (Uub) ununbium · (Uuh) ununhexium · (Uuo) ununoctium · (Uup) ununpentium · (Uuq) ununquadium · (Uut) ununtrium · (U) uran · (V) wanad · (Ca) wapń · (C) węgiel · (H) wodór · (W) wolfram · (Au) złoto · (Fe) żelazo
Pierwiastki niezsyntezowane: (Uus) ununseptium · (Uue) ununennium · (Ubn) unbinilium · (Ubu) unbiunium · (Ubb) unbibium · (Ubt) unbitrium
| W.Brytania: minister finansów ostrzega! |
|
Brytyjski minister finansów (kanclerz skarbu) Alistair Darling ostrzegł wywiadzie dla sobotniego "Timesa", że spowolnienie brytyjskiej gospodarki jest głębsze niż sądził wcześniej i potrwa lata, a nie miesiące; on sam nie wie, jak długo.
|
| W Hiszpanii alarm kryzysowy - rośnie bezrobocie |
|
W Hiszpanii po raz pierwszy od 1996 roku w czerwcu wzrosło bezrobocie, a premier Jose Luis Rodriguez Zapatero zwołał w sobotę na przyszły tydzień pilne posiedzenie grupy wybitnych ekonomistów, aby wypowiedzieli się na temat objawów kryzysu w gospodarce hiszpańskiej.
|
| Amerykanie nie mają na Coca-Colę |
|
Coca-Cola i inne napoje amerykańskiego giganta od września podrożeją. Coca-Cola Enterprises, dystrybuująca produkty koncernu w Stanach, zapowiedziała, że podniesie ceny - informuje "Rzeczpospolita".
|
| TV Puls zostanie sprzedany? |
|
Kontrolowany przez Ruperta Murdocha koncern medialny News Corp. może sprzedać stacje telewizyjne w Europie Środkowej - informuje "Gazeta Wyborcza".
|
| Najnowsze trendy w PR prosto z europejskiego rynku |
|
W dniach 18-19 września w Hotelu Holiday Inn w Warszawie odbędzie się IV Kongres Public Relations Trendy 2009. Jest to już jego czwarta edycja, skupiająca co roku ponad 150 uczestników z polskiego środowiska PR.
|