Pogórze Przemyskie
Z Wikipedii
| Pogórze Przemyskie | |
| Megaregion | Region Karpacki |
| Prowincja | Karpaty Zachodnie |
| Podprowincja | Zewnętrzne Karpaty Zachodnie |
| Makroregion | Pogórze Środkowobeskidzkie |
| Mezoregion | Pogórze Przemyskie |
| Zajmowane jednostki administracyjne |
Polska: – woj. podkarpackie |
Pogórze Przemyskie (513.65) jest położonym najdalej na wschód w Polsce mezoregionem pasma pogórzy i jednocześnie Zewnętrznych Karpat Zachodnich. Jego północną i zachodnią granicę wyznacza rzeka San. Na zachodzie Pogórze Przemyskie graniczy z Pogórzem Dynowskim, na południu z Górami Sanocko-Turczańskimi, na północnym wschodzie z Płaskowyżem Sańsko-Dniestrzańskim. Na wschodzie jego granicę stanowi umownie granica z Ukrainą.
Główne rzeki: Wiar, Stupnica, Jawornik, Olszanka, Jamninka.
Występują tu głównie lasy mieszane. W niższych terenach Pogórza Przemyskiego rośnie grab, dąb, brzoza i sosna, w wyższych partiach: jodła, świerk i buk. Na całym Pogórzu przeważają lasy jodłowo-bukowe.
Dużą część Pogórza obejmuje Park Krajobrazowy Pogórza Przemyskiego. Od wielu lat planowane jest utworzenie Turnickiego Parku Narodowego.
[edytuj] Geografia Pogórza Przemyskiego
Najbardziej okazały jest masyw Suchego Obycza (617 m n.p.m.) ze szczytami Wielkiej Pasieki (593 m n.p.m.) i Małej Pasieki (539 m n.p.m.), Bukowiny (603 m n.p.m.) i Kiczery Wysokiej (575 m n.p.m.) oraz Połoninek Arłamowskich (587 m n.p.m.) i Ralców (596 m n.p.m.). Na szczególna uwagę zasługują Połoninki Arłamowskie z doskonałymi widokami w kierunku Bieszczadów.
Przez Przełęcz pod Suchym Obyczem (572 m n.p.m.) masyw Suchego Obycza łączy się z rusztowym pasmem Działu, którego kulminacją jest zalesiony szczyt Turnica (598 m n.p.m.). Najbardziej znane w tym paśmie jest wzgórze Arłamów (590 m n.p.m.), na szczycie którego znajduje się Ośrodek Wypoczynkowy "Arłamów" (niegdyś obiekt Urzędu Rady Ministrów).
Równolegle do pasma Działu biegnie na południowym zachodzie pasmo Jamnej (598 m n.p.m.), a dalej pasmo Braniowa (582 m n.p.m.).
Na północ od Suchego Obycza znajduje się Pasmo Kalwaryjskie, oddzielone od masywu Suchego Obycza Przełęczą pod Kiczerą (445 m n.p.m.). Pasmo ma przebieg niemal południkowy i stanowi próg Karpat. Najwyższe wzniesienie (511 m n.p.m.) znajduje się już po stronie ukraińskiej, a na granicy leży niewiele niższa Wysoka Góra (509 m n.p.m.). Po polskiej stronie granicy wyróżniają się widokowe Połoninki Kalwaryjskie o dwóch szczytach – Żytne (505 m n.p.m.) oraz Mandżocha (471 m n.p.m.).
Charakter podobny do Pasma Kalwaryjskiego ma będące przedłużeniem Wielkiej Pasieki (w masywie Suchego Obycza), ale znacznie od niej niższe pasmo Leszczyńskiej Góry (461 m n.p.m.), leżące między dolinami potoków Turnica i Sopotnik.
Z Połoninek Kalwaryjskich widoczne jest w niewielkiej odległości, już po ukraińskiej stronie granicy, wyspowe pasmo góry Radycz (519 m n.p.m.) oraz fragmenty masywu Wilczej Jamy (614 m n.p.m.) ze wzgórzem Herburt (554 m n.p.m.) koło Dobromila, na którego zalesionym szczycie znajdują się ruiny zamku Herburtów.
Na północnym wschodzie Pogórza ciągnie się długie pasmo górskie, sięgające od Przemyśla przez Helichę (416 m n.p.m.), Szybenicę (495 m n.p.m.), Kopystańkę (541 m n.p.m.), Grunową (509 m n.p.m.), Panieński Czub (508 m n.p.m.), Maciejówkę (469 m n.p.m.) i Prymiatyń (417 m n.p.m.) po zakole Sanu między Bachowem a Chyrzyną.
Pomiędzy Birczą a Kuźminą leży pasmo Kiczerki nad Łomną (483 m n.p.m.), zakończone bezleśnym wzniesieniem Bziany (578 m n.p.m.).
W północno-zachodniej części Pogórza Przemyskiego najdłuższe (27 km) pasmo biegnie od Iskani przez Górę Iskańską (379 m n.p.m.), Łubienkę (453 m n.p.m.). Jawornik (457 m n.p.m.), Bodnarów (481 m n.p.m.) i Hroszówkę (496 m n.p.m.) do Jabłonicy Ruskiej. Od Iskani do Starej Birczy prowadzi inne pasmo przez Moczary (439 m n.p.m.), Bosaczkę (459 m n.p.m.) i Morochów (449 m n.p.m.).
W okolicach Ulucza wznosi się pasmo ze wzniesieniami Krztów (533 m n.p.m.) i Gródek (585 m n.p.m.), opadające na południowy zachód od Kuźminy.
Paweł Wład w publikacji Województwo przemyskie. Zarys geograficzny, Przemyśl 1996, tereny znajdujące się na prawym brzegu Wiaru określa się jako Pogórze Dobromilskie - osobną jednostkę nie należącą ani do Pogórza Przemyskiego, ani do Gór Sanocko-Turczańskich.
Przed II wojną światową Pogórze Przemyskie było gęsto zaludnione. Wskutek wojny, jak również powojennych walk i wysiedleń utraciło około 70 % ludności[potrzebne źródło].
[edytuj] Linki zewnętrzne
Pogórze Rożnowskie • Pogórze Ciężkowickie • Pogórze Strzyżowskie • Pogórze Dynowskie • Pogórze Przemyskie • Obniżenie Gorlickie • Kotlina Jasielsko-Krośnieńska • Pogórze Jasielskie • Pogórze Bukowskie
| Sonda Mars Express przelatuje koło księżyca Marsa |
|
Europejska sonda krążąca wokół Marsa - Mars Express, dokona w lipcu i sierpniu kilku zbliżeń do jednego z dwóch księżyców tej planety - Fobosa (Phobosa). Najmniejszy dystans między sondą, a księżycem wyniesie 100 kilometrów.
|
| Panda mała karmiona przez kotkę nie przeżyła |
|
Martwą pandę znaleziono rano. Autopsja wykazała, że zwierzę prawdopodobnie udusiło się mlekiem, które dostało się do tchawicy.
|
| Lek na padaczkę łagodzi ból neuropatyczny u cukrzyków |
|
Lek na drgawki o nazwie pregabalina bezpiecznie i skutecznie łagodzi ból neuropatyczny w stopach i dłoniach, których często doświadczają cukrzycy - wynika a najnowszej analizy, o której informuje pismo "Diabetes Care".
|
| Radziecki lek na Alzheimera |
|
Lek używany w czasach ZSRR do leczenia kataru siennego pomaga pacjentom z chorobą Alzheimera - informuje "The Lancet".
|
| Znaleziono gen będący głównym regulatorem owulacji |
|
Gen, od którego zależy proces jajeczkowania, a więc płodność kobiety zidentyfikowali naukowcy z Francji, Szwajcarii i Kanady.
|