Z Wikipedii

Współrzędne: 49°27'01" N 21°52'50" E49.4502778 21.8805556 (Polany Surowiczne)

Polany Surowiczne
Województwo	podkarpackie
Powiat	sanocki
Gmina	Komańcza
Położenie	49° 27' 01'' N 21° 52' 50'' E
Liczba mieszkańców (2006)  • liczba ludności	0
Strefa numeracyjna (do 2005)	13
Tablice rejestracyjne	RBI
Położenie wsi
Położenie na mapie Polski Polany Surowiczne
Chatka studencka – Chałupa Elektryków
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Polany Surowiczne – nieistniejąca wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Komańcza.

[edytuj] Położenie

Polany Surowiczne leżą w dolinie Surowicznego Potoku, lewobrzeżnego dopływu Wisłoka, u stóp góry Polańska. Na południu graniczą z Wolą Niżną i Surowicą, a na wschodzie z Darowem.

[edytuj] Historia

Wieś powstała prawdopodobnie w XV w., była wówczas wykorzystywana jako pastwiska przez mieszkańców istniejącej od XIV w. sąsiedniej Surowicy. W dokumentach pojawia się 22 czerwca 1549 r. jako Potok Surowiczny, kiedy to przywilej osadczy dla wsi otrzymał od kasztelana sanockiego Iwan z Surowicy. 15 kwietnia 1690 r. założono tu parafię pw. św. Michała Archanioła, należącą do diecezji przemyskiej, dekanatu jasielskiego. Pierwsze zapisy budowie cerkwi pochodzą z roku 1728. W ostatnich latach XIX w. wieś liczyła 101 domów i 665 osób, prawie wyłącznie Łemków (w końcu lat 30. XX wieku – ponad 1000 mieszkańców).

We wrześniu 1944 podczas operacji dukielsko-preszowskiej we wsi stacjonowała niemiecka 68. Infanterie-Division (XXIV. Panzerkorps) broniąca pozycji przed nacierającym od wschodu radzieckim 67 Korpusem piechoty oraz 167 i 129 Korpusem strzelców (107 Dywizji Piechoty).

20 maja 1945 banderowcy wykonujący wyrok Ukraińskiej Narodowej Samoobrony powiesili Homyka Wasyla narodowości ukraińskiej za nieposłuszeństwo wobec UPA. Jeszcze w 1945 r. mieszkańcy zostali wysiedleni do ZSRR. Chaty i cerkiew zostały rozebrane, a pola zmieniły się w nieużytki. Po wojnie teren doliny był okresowo wykorzystywany do wypasu bydła przez PGR i Zakład Karny z pobliskiego Moszczańca.

W 1992 r. na Polanach Surowicznych odbył się zlot Rainbow Family, w którym uczestniczyło ponad dwa tysiące członków i sympatyków Tęczowej Rodziny z całego świata.

Ruiny dzwonnicy

[edytuj] Pozostałości po dawnej wsi

Jedynymi śladami po wsi są ruiny murowanej dwukondygnacyjnej dzwonnicy z 1730 r., fundamenty cerkwi (z 1728 r.), kilka nagrobków na dawnym cmentarzu (w tym nagrobek młodego lekarza lwowskiego, zmarłego podczas epidemii w 1873 r.), ruiny kapliczki, zdziczałe sady i w wielu miejscach resztki kamiennych piwnic oraz studni.

W 1981 r. w jednym z opuszczonych budynków Zakładu Karnego studenci z NZS Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej założyli chatkę studencką. Gospodarzem chatki jest Klub Turystyczny Elektryków "STYKI" przy Wydziale Elektrycznym PW^[1], jest otwarta dla turystów od końca czerwca do końca września oraz niekiedy w innych terminach urlopowych.
W pobliżu znajdował się drugi bliźniaczy budynek, wykorzystywany przy okazji letniego wypasu bydła z Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki^[2] w Odrzechowej (spalił się dwukrotnie w ostatnich latach: 10 czerwca 2005 i po odbudowie jako Ranczo "Karolina" ponownie 13 maja 2008 prawdopodobnie w wyniku podpalenia).

[edytuj] Przypisy i linki zewnętrzne

1. ↑ Klub Turystyczny Elektryków "STYKI" przy Wydziale Elektrycznym PW
2. ↑ Zakład Doświadzczalny Instytutu Zootechniki ODRZECHOWA Sp. z o.o.

• pełen opis, mapka i fotografie