Z Wikipedii

Pomacy (bułg. Помаци) - grupa etniczo-kulturowa (około 450 tys. osób), zamieszkująca głównie środkowe Rodopy w Bułgarii (około 200 tys. osób) a także w niewielkich grupach w Macedonii, Turcji i północnej Grecji. Są słowiańskojęzycznymi Bułgarami, wyznającymi islam sunnicki.

Pomacy są potomkami bułgarskiej ludności pasterskiej, która w okresie okupacji tureckiej w latach 1396-1878 przyjęła Islam siłą bądź też dobrowolnie. Wiele osób przyjęło nową religię dobrowolnie, ze względu na korzyści ekonomiczne - w ten sposób unikali płacenia podatku od "niewiernych", tzw. dżizja i mogli kupować ziemię. Z tych też przyczyn w okresie formowania się nowoczesnej świadomości narodowej (bułgarskie odrodzenie narodowe), a i później, dość często byli traktowani przez prawosławnych Bułgarów lekceważąco, lub nawet z pogardą jako zdrajcy narodu.

Od czasu odzyskania przez Bułgarię niepodległości w 1878 liczba wyznawców islamu w tym kraju systematycznie spada, głównie w związku z ich emigracją do Turcji (z 29% do około 10% obecnie). Emigrowali jednak głównie Turcy, Pomacy ze względu na nieznajomość języka tureckiego z reguły nie decydowali się na emigrację. Zgodnie ze statystykami, ich liczba od odzyskania przez Bułgarię niepodległości znacznie się zwiększyła (w 1878 było ich tylko 68 tys.). Fakt, że Turcja wysuwała pretensje do opieki nad muzułmańskimi Pomakami, zaś Grecja - uznawała ich za odrębny naród słowiański (w Grecji wydano nawet gramatykę języka pomackiego) powodował, że władze Bułgarii obawiały się ich i usiłowały przymusowo asymilować. Nasilenie przymusowej asymilacji Pomaków (w tym "bułgaryzacja" imion i nazwisk, likwidacja odrębnego szkolnictwa, masowe aresztowania i nawet zabójstwa), przypadła na lata 1971-73 i 1984-85; w tym czasie Pomacy emigrowali do Turcji, aby uniknąć prześladowań. Turcja dość jednak niechętnie przyjmowała tych emigrantów, a oni sami - choćby ze względów językowych - też mieli ogromne problemy z adaptacją w nowej rzeczywistości. Sytuacja Pomaków w Bułgarii poprawiła się po upadku komunizmu w 1989: przywrócono dawne nazwiska i przyznano im prawo do zachowania własnej odrębności kulturowej.

Kwestia przymusowej bułgaryzacji Pomaków znalazła swe odzwierciedlenie w filmie fabularnym Radosława Spasowa, zatytułowanym Skradzione oczy (koprodukcja bułgarsko-turecka, 2004).

[edytuj] Problem nazwy

Dyskusyjne jest pochodzenie nazwy Pomacy. Wysuwane są najróżniejsze hipotezy, wiążące tę nazwę z rozmaitymi wyrazami, istniejącymi we współczesnej bułgarszczyźnie, m.in. ze słowem pomagacz (ze względu, iż w regionach, w których zamieszkiwali, pełnili wobec Turków rolę "pomocniczą" w zarządzaniu chrześcijańskimi sąsiadami). Inna hipoteza łączy tę nazwę z przymiotnikiem pomaczen, tj. po męce, co wyjaśnia się tym, iż muzułmanami zostali "po mękach". Istnieje też małoprzekonująca hipoteza, wysunięta przez pozostającego na służbie tureckiej Michała Czajkowskiego, zgodnie z którą słowo Pomacy należy wiązać z Polakami. Żadna z tych hipotez nie została uznana za satysfakcjonującą.

Zobacz galeriÄ™ na Wikimedia Commons:
Pomacy

Gustav bierze kurs na platformy naftowe

Już co najmniej 77 osób zginęło po przejściu huraganu Gustav, który wciąż rośnie w siłę. Osiągnął on trzeci stopień w pięciostopniowej skali Saffira-Simpsona (1 - najsłabszy, 5 - najsilniejszy) - informuje Amerykańskie Centrum Huraganów w Miami na Florydzie. Około godzinie 18.00 (12.00 czasu warszawskiego) huragan zbliżył się do ciepłych wód zachodniej Kuby, wiejąc z prędkością 185 km na godzinę.

45 osób rannych w wybuchu bomby

45 osób zostało rannych w wyniku zamachu bombowego do jakiego doszło w stolicy Sri Lanki, Kolombo. Za zamachem stoją separatyści z ugrupowania Tamilskie Tygrysy - poinformowały źródła wojskowe.

Gruzja apeluje do UE: nałóżcie sankcje na Rosję

Gruziński minister ds. reintegracji Temur Jakobaszwili zaapelował w sobotę do Unii Europejskiej, aby podczas nadzwyczajnego szczytu Unii Europejskiej, 1 września w Brukseli szczytu w poniedziałek podjęła decyzje o sankcjach przeciwko rosyjskiej "elicie politycznej".

Samolot na liniach energetycznych

Trzy osoby zostały ranne w wypadku samolotu Cessna w mieście Burbank na północ od Los Angeles. Samolot wpadł na linie energetyczne a następnie uderzył w zaparkowany poniżej samochód.

Afryka ma nowego "króla królów"

Tron z XVII wieku, egzemplarz Koranu, tradycyjne szaty i wytwory lokalnego rzemiosła - takie insygnia władzy otrzymał w czwartek libijski pułkownik Muammar Kadafi uhonorowany tytułem afrykańskiego "króla królów".