Artykuł na medal

Pieśń nad pieśniami – jedna z ksiąg dydaktycznych (mądrościowych) Starego Testamentu.

Pieśń nad pieśniami uznawana jest za jedną z najbardziej niezwykłych ksiąg w kanonie biblijnym, gdyż nie ma w niej żadnej wzmianki o Bogu, o narodzie wybranym, ani w ogóle o religii. Odczytywana dosłownie jest ona po prostu lirycznym poematem miłosnym, a konkretnie dialogiem dwojga bohaterów, którzy są nam znani jako Oblubieniec i Oblubienica. Wraz z rozwojem analizy Biblii zaczęły pojawiać się teorie, że jest to metaforyczne przedstawienie miłości Boga do narodu żydowskiego oraz o powrocie do łask ukazanego pod postacią Oblubienicy narodu wybranego po wielu latach niewierności wobec Boga - ukazanego pod postacią Oblubieńca. Często Pieśń nad pieśniami uznawana jest także za metaforyczne przedstawienie doskonalszej formy myśli teologicznej proroków: Ozeasza, Jeremiasza, Ezechiela, Deutero-Izajasza.

Pieśń nad pieśniami jest jedną z ksiąg, której obecność w kanonie biblijnym budziła kontrowersje. Jej adwersarze zarzucali jej m.in. całkowicie niereligijna treść, brak konkretów w treści przesłania oraz wpływy literackie asyryjsko-babilońskich lub egipskie. Charakter księgi sprawiał, że pewne fragmenty pieśni traktowane dosłownie śpiewano w szynkach i gospodach starożytnego Izraela. O kanoniczności księgi w judaizmie ostatecznie zadecydował synod w Jabne (ok. 90 n.e.). W chrześcijaństwie kanoniczność Pieśni nad pieśniami nie była powodem wielu dysput. Żyjący w latach 350 - 428 Teodor z Mopsuestii, zakwestionował interpretację alegoryczną Pieśni, porównując księgę do Uczty Platona. Utrzymywał, że jest to księga świecka, opiewająca miłość Salomona i córki faraona egipskiego. Teodora potępił jednak Sobór Konstantynopolitański II.

Artykuł miesiąca

Kult płodności – jedna z form kultu religijnego cechująca się oddawaniem czci różnym przejawom jak i źródłom płodności, jak np: urodzaj, deszcz, Słońce, Księżyc, wody, roślinność, gleba, kobieta, itp. Jest on jednym z najbardziej rozpowszechnionych i najstarszych kultów religijnych na świecie.

Jak dowodzą wykopaliska archeologiczne kult płodności występował lub mógł mieć swe początki w okresie górnego lub końcowego paleolitu. Znalezione na stanowiskach archeologicznych Willendorf, Dolni Vestonice, Kostienki, Buriet figurki tzw. Wenus oraz liczne ryty naskalne - np. Wenus z Laussel - świadczą o rozpowszechnieniu tego kultu na dużym obszarze. Także niektóre freski na ścianach jaskiń sugerują występowanie kultu zwierzęcej płodności związane zapewne z magią łowiecką. W okresie mezolitu i neolitu wraz z pojawieniem się uprawy roślin i hodowlą zwierząt na pierwszy plan wysunęły się kulty agrarne. Odkryte na ścianach świątyni w Çatal Höyük z ok 7000 lat. p.n.e. freski oraz przedstawienia tutejszej bogini w trzech postaciach świadczą o istnieniu zorganizowanego już kultu. Ma ślady kultu płodności natrafiono także w Hačilar i w Tell Halaf. Znalezione w tych miejscach figurki kobiece mogą świadczyć o kulcie Wielkiej Bogini Matki. Kobiece posążki odkryto także w Beludżystanie i w zachodnich Indiach na stanowisku tzw. kultury Kulli. Kult płodności istniał także zapewne prearyjskich kulturach Mohendżo Daro i Harrappy.

Grafika miesiąca

Rainbow Bridge National Monument – święte miejsce Indian Ameryki Północnej

Postacie

Zeus, (Dzeus) (gr. Ζεύς, nowogr. Δίας Dias) - najwyższy z bogów w mitologii greckiej. Syn Kronosa i Rei. Grecki bóg Nieba i Ziemi. Bóg pogody; władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem. Władca wszystkich bogów i ludzi.

Zeus narodził się jako ostatni ze związku Kronosa i Rei. Kronos, przeklęty przez swego ojca (Uranosa), którego zrzucił z tronu, został uprzedzony przez wyrocznię, że któreś z jego własnych dzieci pozbawi go tronu. Dlatego też Kronos postanowił wykluczyć to zagrożenie, pożerając swoje potomstwo. Rea zrozpaczona, że traci kolejne dzieci, będąc po raz szósty w ciąży uciekła na Kretę (w innej wersji - do Arkadii), gdzie w ukryciu, potajemnie, urodziła Zeusa. Kronosowi, który ją odnalazł, zamiast dziecka do połknięcia dała kamień zawinięty w pieluchy, a Zeusa ukryła w grocie na zboczach góry Ida na Krecie. Tam, ukrytego, karmiły koza Amaltea a wychowywały nimfy. Dokarmianiem Zeusa zajmowały się także pszczoły z góry Idy, które specjalnie dla niego zbierały miód. Orzeł przynosił mu co dzień kubek nektaru. Gdy osiągnął wiek dorosły, postanowił przejąć władzę i zemścić się na swoim ojcu. Za radą Metis kazał matce podać Kronosowi środek wymiotny, dzięki czemu przywrócił do życia swoje rodzeństwo: Hestię, Demeter, Herę, Hadesa i Posejdona. Rodzeństwo pod wodzą Zeusa zaatakowało swojego ojca. Wojna trwała 10 lat, w walce za radą Gai wsparli go cyklopi i hekatonchejrowie, którzy byli zamknięci przez Kronosa w Tartarze. W czasie walki Zeus otrzymał od cyklopów broń w postaci wykutych przez nich gromu i błyskawic. Po zwycięskiej wojnie, gdy już przepędzono Kronosa, rodzeństwo podzieliło się władzą, losując dziedziny, którymi mieli odtąd rządzić. Zeusowi przypadło niebo i zwierzchnictwo nad innymi bogami.

Zeus był bardzo "kochliwy", więc trudno jest wymienić wszystkie jego związki ze śmiertelnymi kobietami. Praktycznie nie było krainy w Starożytnej Grecji, która by się nie chwaliła, że ma eponima pochodzącego od Zeusa.

Ciekawostki

Czy wiesz, że...

• święto przypadające na okres przesilenia letniego - u Słowian zwane Nocą Kupały lub Palinocką - kultywowane było w obrzędowości etnicznej od Atlantyku po Ural i od Morza Śródziemnego po Skandynawię?
• w okresie średniowiecza wieża Kościoła Mariackiego w Trzebiatowie liczyła ok. 90 metrów wysokości i pełniła rolę latarni morskiej dla rybaków i marynarzy zmierzających do portów w Mrzeżynie i Kołobrzegu?
• Meteory były scenerią dla jednego z filmów o przygodach Jamesa Bonda pt."Tylko dla twoich oczu"?
• Bahaici znani są z propagowania nauki o potrzebie istnienia na świecie jednego uniwersalnego języka pomocniczego dla wszystkich ludzi. Wielu bahaitów przyjmuje, że językiem tym powinno być esperanto?
• Shirdi Sai Baba powziął Mahasamadhi 15 października 1918 roku i umarł na kolanach jednego ze swoich wyznawców, praktycznie bez żadnych własności?
• lwowski zakon Benedyktynek Ormiańskich był jedynym ormiańsko-katolickim żeńskim zakonem mniszym na świecie?
• Chanuka nabrała w Izraelu znaczenia poprzez związek z powstaniem Machabeuszy?
• ksiądz Piotr Ściegienny jest prawdopodobnym autorem fałszywej bulli papieża Grzegorza XVI?

Religie

Religie: religie pierwotne, bahaizm, buddyzm, chrześcijaństwo, dźinizm, hinduizm, islam, judaizm, konfucjanizm, manicheizm, mazdaizm, mitraizm, mitologia grecka, religia starożytnego Rzymu, shinto, sikhizm, taoizm, zoroastryzm, nowe ruchy religijne

Religia w siostrzanych projektach

Religia na Wikibooks	Religia na Wikicytatach	Religia na Wikiźródłach	Religia na Wikinews	Religia na Wikicommons
Darmowe podręczniki	Kolekcja cytatów	Teksty źródłowe	Serwis informacyjny	Grafiki

Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii

Czym są portale? • Lista portali • Wikiprojekty