Z Wikipedii

Posiadanie jest instytucją prawa rzeczowego oznaczającą stan faktyczny, polegający na władaniu określoną rzeczą przez osobę posiadacza. Stan ten pozostaje pod ochroną prawa, jak również niesie za sobą szereg skutków o zróżnicowanym charakterze prawnym. Może się wiązać, ale nie musi, z przysługującym posiadaczowi tytułem prawnym do rzeczy.

Patrząc na posiadanie z pozaprawnego punktu widzenia jest ono więc pojęciem oznaczającym władzę osoby nad rzeczą w najbardziej "naturalnym" tego słowa znaczeniu.

[edytuj] Elementy stanu posiadania

Zgodnie z powszechnie panującym poglądem przesłankami do stwierdzenia stanu posiadania są:

• fizyczne wÅ‚adanie rzeczÄ… przez posiadacza (Å‚ac. corpus possesionis),
• manifestowany przez posiadacza zamiar wÅ‚adania rzeczÄ… dla siebie (Å‚ac. animus rem sibi habendi).

Brak drugiej z wymienionych przesłanek oznacza, iż mamy do czynienia z innym istotnym prawnie stanem faktycznym, a mianowicie dzierżeniem (władaniem rzeczą za kogoś innego).

[edytuj] Rys historyczny

Jako pierwsze oddzieliło posiadanie od własności Prawo rzymskie. W epoce feudalizmu zwane dzierżeniem (w terminologii staropolskiej), gewere (z niemieckiego; oznaczało faktyczne władanie rzeczą), seisin (saisine; termin pochodził od obejmowania spadku), possessio (od łacińskiego sedere - siedzieć).

[edytuj] Skutki prawne posiadania

Z posiadaniem jako zjawiskiem prawnym Kodeks cywilny łączy skutki prawne, które można podzielić na cztery grupy:

• domniemania zwiÄ…zane z posiadaniem, których celem jest usuniÄ™cie trudnoÅ›ci w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego:
  • domniemanie posiadania samoistnego
  • domniemanie ciÄ…gÅ‚oÅ›ci posiadania
  • domniemanie zgodnoÅ›ci posiadania ze stanem prawnym
  • domniemanie posiadania w dobrej wierze
• ochrona posiadania w drodze przymusu paÅ„stwowego albo pomocy wÅ‚asnej.
• możliwość nabycia wykonywanego prawa przez zasiedzenie.
• korzyÅ›ci, przypadajÄ…ce posiadaczowi w dobrej wierze bÄ™dÄ…ce naturalnym nastÄ™pstwem faktycznego wÅ‚adania rzeczÄ…. Dotyczy to w szczególnoÅ›ci korzystania z rzeczy i czerpania z niej pożytków.

[edytuj] Posiadanie samoistne i zależne

Kodeks cywilny dzieli posiadanie na samoistne i zależne. Posiadaczem samoistnym jest ten, który włada rzeczą jak właściciel, ale niekoniecznie musi nim być, natomiast posiadacz zależny włada rzeczą tak jak wykonujący inne prawo niż własność np. prawo dzierżawy, użytkowania, najmu.

[edytuj] Ochrona posiadania

W polskim prawie istnieje bezwzględny zakaz naruszania posiadania bez względu na to czy jest w dobrej czy złej wierze, samoistne czy zależne, prawne czy bezprawne, wadliwe czy niewadliwe. Ochrona posiadania przybiera dwojaką postać:

• ochrony siÅ‚ami samego posiadacza
  • obrona konieczna
  • dozwolona samopomoc
• ochrony na drodze sÄ…dowej
  • roszczenia o przywrócenie posiadania (roszczenia posesoryjne)

Roszczenia posesoryjne wygasają jeśli nie będą dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia posiadania.

Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu prawa

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawniczych.