Z Wikipedii

Potez XV
Dane podstawowe
Państwo	Francja
Producent	Avions Henri Potez
Typ	samolot rozpoznawczo-bombowy i łącznikowy
Konstrukcja	drewniana kryta płótnem
Załoga	2 (pilot i strzelec/obserwator)
Historia
Data oblotu	1923
Lata produkcji	1923 - 1931
Dane techniczne
Napęd	1 × Lorraine-Dietrich 12DB, rzędowy
Moc	400 KM (294 kW)
Wymiary
Rozpiętość	12,68 m
Długość	8,72 m
Wysokość	3,20 m
Powierzchnia nośna	45,01 m²
Masa
Własna	1487 kg
Startowa	1920 kg
Osiągi
Prędkość maksymalna	202 km/h
Prędkość przelotowa	170 km/h
Prędkość wznoszenia	3,9 m/s
Pułap	6000 m
Zasięg	510 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 × karabin maszynowy Vickers kalibru 7,69 mm, stały, zsynchronizowany 2 × karabiny maszynowe Lewis wz. 23 kal. 7,69 mm, sprzężone, na obrotnicy w kabinie obserwatora 125 kg bomb na zaczepach pod kadłubem
Użytkownicy
Francja, Rumunia, Hiszpania, Bułgaria, Dania, Polska

Potez XV – francuski samolot łącznikowy i rozpoznawczo-bombowy zaprojektowany w 1923 roku i zbudowany w wytwórni lotniczej Henry Potez.

[edytuj] Historia

W 1923 roku francuski konstruktor inż. Henry Potez we własnej wytwórni skonstruował i zbudował prototyp samolotu łącznikowego i rozpoznawczo-bombowego, który został oznaczony jako Potez XV.

Samolot został skonstruowany w układzie dwupłatu z płatami dwudźwigarowymi drewnianymi. Płaty pokryte były do pierwszego dźwigara sklejką, a pozostała część płótnem. Płaty miały kształt prostokątny i były usztywnione oprofilowanymi stojakami wykonanymi z rur duralowych oraz ścięgnami taśmowymi. Lotki na górnym płacie wychodziły nieco poza jego obrys. Kadłub samolotu miał konstrukcję kratownicową, drewnianą i był częściowo oprofilowany. W przedniej części kadłuba umieszczony był silnik i ta część pokryta była blachą, środkowa część za silnikiem aż do końca drugiej kabiny pokryta była sklejką, część tylna kadłuba pokryta była płótnem. W środkowej części kadłuba usytuowano dwie odkryte kabiny – jedna za drugą – pierwsza pilota, druga obserwatora lub strzelca pokładowego. Do tylnej części kadłuba zamocowano usterzenie klasyczne drewniane, podparte zastrzałami i kryte płótnem. Z przodu przed silnikiem umieszczono dwie chłodnice beczkowe typu Lamblin. Za silnikiem w kadłubie zamontowano dwa zbiorniki paliwa pokryte warstwą gumy samouszczelniającej w nich otwory po ewentualnych przestrzelinach.

Po przeprowadzeniu wymaganych prób w locie, które potwierdziły jego właściwości pilotażowe. W połowie 1923 roku rozpoczęto produkcję seryjną samolotów w dwóch wersjach: rozpoznawczej oznaczonej jako Potez XVA2 i bombowej – Potez XVB2. W 1924 roku opracowano i zbudowano także prototyp wodnosamolotu oznaczonego jako Potez XV HO2 - lecz nie był on produkowany.

Samoloty Potez XV produkowano we Francji do 1931 roku, łącznie zbudowano ich 545 sztuk w obu wersjach. Ponadto w latach 1924 – 1926 produkowane były na podstawie licencji w Polsce, gdzie zbudowano ich 135 sztuk.

W Polsce w dniu 8 kwietnia 1924 roku Główny Zarząd Zaopatrzenia Armii polskiego Ministerstwa Spraw Wojskowych podpisał umowę z Podlaską Wytwórnią Lotniczą (PWS) w Białej Podlaskiej na produkcję 50 samolotów Potez XVA2 a w dniu 24 kwietnia 1924 roku z firmą Zakłady Mechaniczne Plage i Laśkiewicz w Lublinie na produkcję 100 samolotów tego typu. Pierwszy samolot licencyjny został zbudowany w 1925 roku w Białej Podlaskiej. Łącznie w obu wytwórniach wyprodukowano 135 samolotów.

[edytuj] Użycie w lotnictwie

Samoloty Potez XV od 1923 roku były wprowadzane do lotnictwa francuskiego. Samoloty te zostały zakupione przez lotnictwo m.in. Rumunii (120 sztuk), Hiszpanii (100 sztuk), Bułgarii i Danii, oraz kilka państw w Ameryce i Azji.

[edytuj] Użycie w lotnictwie polskim

Samolotem Potez XV zostało również zakupione przez Polskę. W 1923 roku podpisano umowę z firmą Potez na dostawę samolotów do Polski oraz zakupiono licencję na produkcję wersji rozpoznawczej. Pierwsze samoloty zostały sprowadzone drogą lotniczą w 1924 roku. Łącznie we Francji zakupiono 110 samolotów Potez XVA2 i B2. Ponadto do lotnictwa dostarczono 135 samolotów Potez XVA2 wyprodukowanych na licencji w Polsce.

Pierwsze samoloty otrzymały eskadry z 2 pułku lotniczego w Krakowie jesienią 1924 roku, a w następnym roku otrzymały je eskadry pozostałych pułków lotniczych. W sumie w lotnictwie polskim znalazło się 245 samolotów Potez XV obu wersji.

Samoloty tego typu znajdowały się w wyposażeniu polskiego lotnictwa wojskowego w eskadrach bojowych do 1927 roku, a następnie zostały wycofane do szkół lotniczych i rezerwy. W szkołach lotniczych były używane do połowy lat trzydziestych XX wieku. Jedne z tych samolotów został po wycofaniu z lotnictwa wojskowego przebudowany na pierwszy w Polsce samolot rolniczy.

[edytuj] Opis konstrukcji

Samolot Potez XVA2 był dwumiejscowym samolotem, dwupłatem o konstrukcji drewnianej. Podwozie klasyczne – stałe. Napęd silnik rzędowy, śmigło dwułopatowe, drewniane.

To osetyjskie KGB zatrzymało konwój

Południowoosetyjscy pogranicznicy nie przepuścili na teren Osetii Południowej konwoju prezydentów Gruzji i Polski - poinformował w niedzielę dziennikarzy szef KGB Osetii Południowej Boris Attojew. Wcześniej Gruzja oskarżyła rosyjskich żołnierzy o oddanie strzałów do konwoju wiozącego prezydentów Polski i Gruzji.

"Byłem przed prezydentem, kiedy rozległy się strzały"

Konwój wiozący prezydentów Polski i Gruzji został ostrzelany na górskiej drodze w Gruzji prowadzącej do granicy z Osetią Południową. Był tam również nasz reporter Wojciech Bojanowski. To on, jako pierwszy, na gorąco relacjonował przebieg tego dramatycznego wydarzenia.

Prezydent Kaczyński apeluje o pomoc dla Gruzji

Prezydent Lech Kaczyński apeluje do NATO i Unii Europejskiej o zajęcie się sprawą konfliktu na Kaukazie. - Zanim nie będzie za późno, dzisiaj jeszcze nie jest, ale jutro może być - mówił prezydent w kilkadziesiąt minut po ostrzelaniu konwoju, którym jechał wraz z prezydentem Saakaszwilim w Gruzji.

Brytyjska policja sparaliżuje

Brytyjski MSW wyasygnował 8 mln funtów na wyposażenie policji we wszystkich regionach w paralizatory. Do tej pory mogły posługiwać się nimi tylko wybrane jednostki upoważnione do posługiwania się bronią palną - donosi brytyjski tygodnik "The Sunday Times".

Abbas zarządzi wybory?

Jeśli do końca roku nie uda mi się porozumieć z radykalnym ugrupowaniem Hamas, rozpiszę wybory prezydenckie i parlamentarne - zapowiada prezydent Autonomii Palestyńskiej Mahmud Abbas.