Z Wikipedii

Powiat staszowski
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Województwo	świętokrzyskie
Siedziba władz powiatu	Staszów
Starosta	Romuald Garczewski
Powierzchnia	924,84 km²
Populacja (2006)  - liczba ludności  - gęstość	74 004 80,02 osób/km²
Urbanizacja	34,82%
Tablica rejestracyjna	TSZ
gminy miejskie - miejsko-wiejskie 3 wiejskie 5
Starostwo ul. Świerczewskiego 7 28-200 Staszów tel. 15 864-27-65; faks 15 864-28-71
Strona internetowa powiatu

Powiat staszowski - powiat w Polsce (województwo świętokrzyskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Staszów. Tereny powiatu, od lat związane ze Staszowem ekonomicznie i organizacyjnie, nazywane są Ziemią staszowską.

Powiat istniał także w latach 1809-1844 oraz 1954-1975.

[edytuj] Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

• gminy miejsko-wiejskie: Osiek, Połaniec, Staszów
• gminy wiejskie: Bogoria, Łubnice, Oleśnica, Rytwiany, Szydłów
• miasta: Osiek, Połaniec, Staszów

[edytuj] Gminy

Gmina	Ludność (2006)16	Powierzchnia
Staszów (w tym miasto)	26 492 (15 499)	225,86 km² (28,9 km²)
Połaniec (w tym miasto)	11 902 (8 316)	74,92 km² (17,19 km²)
Bogoria	7 989	123,41 km²
Osiek (w tym miasto)	7 917 (1 955)	129,33 km² (17,44 km²)
Rytwiany	6 375	126,27 km²
Szydłów	4 904	107,53 km²
Łubnice	4 432	84,01 km²
Oleśnica	3 993	53,51 km²
Razem	74 004	924,84 km²

[edytuj] Historia

Powiat staszowski istniał już w I połowie XIX wieku, w latach 1809-1844.

W czasach powojennych został reaktywowany dnia 1 października 1954 roku w województwie kieleckim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat staszowski złożyły się 1 miasto i 20 gromad, które wyłączono z trzech powiatów w województwie kieleckim (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni) ^[1]:

• Z powiatu sandomierskiego:
  • miasto Staszów
  • gromady Bogoria, Czajków, Matiaszów, Mostki, Niedziałki, Pliskowola, Połaniec, Ruszcza, Rytwiany, Strużki, Strzegomek, Tursko Wielkie i Wiśniowa
• Z powiatu buskiego:
  • gromady Koniemłoty, Kurozwęki, Sichów Duży, Sielec i Wilkowa
• Z powiatu opatowskiego:
  • gromady Przyborowice i Wola Malkowska

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat staszowski podzielono na 1 miasto i 9 gmin ^[2] :

• miasto Staszów
• gminy Bogoria, Łubnice, Osiek, Połaniec, Raków ^[3], Rytwiany, Staszów, Szydłów i Wiśniowa ^[4]

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu staszowskiego zostało włączono do nowo utworzonego województwa tarnobrzeskiego, oprócz gmin Raków i Szydłów, które pozostały w województwie kieleckim (mocno zmniejszonym) ^[5]. Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie świętokrzyskim powiat staszowski o kształcie przybliżonym do granic z 1975 roku; jedynie gminę Raków przyłączono do powiatu kieleckiego ^[6].

[edytuj] Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2006):

[edytuj] Rzeźba terenu

W części środkowej powiatu znajdują się tereny równinne poprzecinane formami krasowymi (lejki, doliny, parowy, werteby, niewysokie garby). Wysokości bezwzględne wahają się od 156,8 m w okolicach Osieka do 385 w Paśmie Wygiełzowskim.

Powiat znajduje się w obrębie jednej geologicznej jednostki strukturalnej - Zapadliska Podkarpackiego.

[edytuj] Świat roślinny i zwierzęcy

Powiat staszowski leży w Krainie Małopolskiej na Wyżynie Środkowomałopolskiej w Niecce Połanieckiej.

[edytuj] Flora

Lesistość terenu wynosi ok. 32%. Sosna zwyczajna stanowi ok. 72% drzewostanu, tworzy czystogatunkowe lasy iglaste lub lasy mieszane. Dąb szypułkowy i bezszypułkowy stanowią 13% drzewostanu, tworząc na żyznych glebach samodzielne stanowiska, na mniej żyznych lasy mieszane. Gatunki mniej liczne: jodła pospolita, cis pospolity, olsza czarna, brzoza, buk zwyczajny, wiąz, grab, topola, osika, świerk, jesion, modrzew, klon, lipa drobnolistna.

Na terenie powiatu znajduje się wiele typów siedliskowych lasów: bór świeży i mieszany, las świeży i mieszany (także wilgotny), las łęgowy, bór i las mieszany bagienny, ols jesionowy, las wyżynny (także mieszany), buczyny storczykowe i niżowe. Ponadto łozowiska, łąki owsicowe, trzęślicowe, zbiorowiska pastwiskowe oraz na obszarach północno-zachodnich step kwietny (oman wąskolistny, czosnek siatkowaty, tojad mołdawski, ciemiężyca zielona, groszek wschodniokarpacki). Na południu i południowym wschodzie dominuje krajobraz dolinny w postaci terasów zalewowych.

W lasach lub na łąkach można znaleźć stanowiska roślin: pierwiosnka wyniosła, zawilec gajowy, zawilec żółty, zawilec wielkokwiatowy, konwalia majowa, wawrzynek wilczełyko, śnieżyczka przebiśnieg, sasanka, żarnowiec, pełnik europejski.

[edytuj] Fauna

Tereny powiatu zamieszkuje ok. 30 gatunków ryb, ponad 150 gatunków ptaków i ponad 50 gatunków ssaków. W kompleksach leśnych z niewielkimi zbiornikami wodnymi panują dogodne warunki dla ich rozwoju.

Przedstawiciele fauny: sarna, dzik, bocian czarny, bocian biały, jarząbek, cietrzew, żmija zygzakowata, zaskroniec, gniewosz, jaszczurka zwinka, kumak nizinny, traszka, rzekotka drzewna.

[edytuj] Obszary chronione

• Jeleniowsko-Staszowski Obszar Chronionego Krajobrazu (J-SOChK) - rozciąga się na obszarach gmin Bogoria, Staszów i Rytwiany.
• Solecko-Pacanowski OChK (S-POChK) - obejmuje część gminy Oleśnica.
• Chmielnicko-Szydłowski OChK - obejmuje większą część gminy Szydłów.

[edytuj] Zabytki

Stolica powiatu stanowi dobrą bazę wypadową do zwiedzania okolicznych miejscowości, kielecczyzny i Wyżyny Sandomierskiej. Oprócz zabytków Staszowa na terenie ziemi staszowskiej warto zobaczyć:

• Dworek szlachecki w Ruszczy z przełomu XVIII/XIX w.
• Kościół św. Marcina w Połańcu z XVIII w.
• Pałacyk w Wiązownicy (wymaga odrestaurowania)
• Pałacyk w Sichowie (ruiny)
• Pałac w Grabkach Dużych
• Pałac w Kurozwękach
• Pałac w Łubnicach (szczątki fundamentów)
• Pałac w Wiśniowej
• Zamek (szczątki) i Pałac (odrestaurowany) w Rytwianach
• Zamek w Szydłowie (pozostałości)

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Starostwo Powiatowe w Staszowie
• BIP Starostwa Powiatowego w Staszowie

Przypisy

p • d • e

Powiat staszowski

Miasta: Osiek • Połaniec • Staszów
Gminy miejsko-wiejskie: Osiek • Połaniec • Staszów
Gminy wiejskie: Bogoria • Łubnice • Oleśnica • Rytwiany • Szydłów

 

p • d • e

Województwo świętokrzyskie

Miasta na prawach powiatu: Kielce

Powiaty: buski • jędrzejowski • kazimierski • kielecki • konecki • opatowski • ostrowiecki • pińczowski • sandomierski • skarżyski • starachowicki • staszowski • włoszczowski