Powiat tyski - Google

Powiat tyski

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Powiat tyski
Województwo katowickie
Siedziba władz powiatu Tychy
Powierzchnia 449 km²
Populacja (1973)
 - liczba ludności
 - gęstość
143 200
319 osób/km²
gminy miejskie 9 (1973 r.)
miejsko-wiejskie -
wiejskie 7 (1973 r.)
Starostwo
Centrum Tychów

Powiat tyski – dawny powiat istniejący w latach 1954–1975 w woj. katowickim (początkowo jako stalinogrodzkie) i 1999-2001 w woj. śląskim; obecnie pod nazwą powiat bieruńsko-lędziński. Jego ośrodkiem administracyjnym były Tychy.

Spis treści

[edytuj] Utworzenie powiatu

Powiat tyski został powołany dnia 1 października 1954 roku w województwie stalinogrodzkim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat tyski złożyły się 4 miasta i 23 gromady, które wyłączono z powiatu pszczyńskiego w tymże województwie (w praktyce gromady te należały do powiatu pszczyńskiego przez zaledwie dwa dni) [1]:

[edytuj] Zmiany wewnętrzne

1 stycznia 1956 roku z powiatu tyskiego wyłączono miasto Tychy i utworzono w nim powiat miejski [2]. Tychy były jednak w dalszym ciągu siedzibą powiatu tyskiego. 20 grudnia 1956 roku przywrócono województwu stalinogrodzkiemu jego pierwotną nazwę województwo katowickie [3].

W latach 1954-1957 osiem gromad uzyskało prawa osiedla: Kostuchna, Łaziska Średnie, Murcki, Wesoła (już 13 listopada 1954) [4], Hołdunów, Orzesze (1956) [5], Imielin i Lędziny (1957) [6].

W kolejnych latach sześć z ośmiu osiedli uzyskało prawa miejskie i zostało przekształcone w miasta: Orzesze, Wesoła (1962) [7], Lędziny (1966) [8], Imielin, Kostuchna i Murcki (1967) [9].

[edytuj] Reformy w latach 70. i łączenie jednostek

Po zniesieniu gromad i osiedli oraz reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat tyski podzielono na 9 miast i 7 gmin [10] :

27 maja 1975 roku, a więc pięć dni przed reformą likwidującą powiaty, odbyła się wielka akcja przyłączania jednostek administracyjnych do większych sąsiednich ośrodków miejskich. Spośród 16 jednostek powiatu tyskiego aż 13 utaciło tego dnia suwerenność [11]:

Po tak obszernej komasacji powiat tyski od 27 maja do 31 maja 1975 roku składał się jedynie z enklaw miejskich: Łaziska Górne, Mikołów i Orzesze.

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku skrawki terytorium zniesionego powiatu tyskiego włączono do nowego (mniejszego) województwa katowickiego [14].

[edytuj] Odtwarzanie jednostek i reforma 1999

2 kwietnia 1991 roku prawa miejskie odzyskały Bieruń i Lędziny, przywrócono też gminę Wyry [15]. Nieco później, 30 grudnia 1994 roku status miasta odzyskał Imielin, odtworzono także dawną gminę Chełm Śląski (do 1954 gmina w powiecie pszczyńskim a w latach 1954-1973 już jako gromada w powiecie tyskim) [16].

Wraz z kolejną reformą administracyjną przywrócono 1 stycznia 1999 roku w województwie śląskim powiat tyski o obszarze mocno okrojonym w porównaniu z tym z początku 1975 roku [17]. Był to najmniejszy pod względem powierzchni i ludności powiat ziemski w województwie śląskim oraz najmniejszy pod względem powierzchni powiat ziemski w Polsce. Przyczyniło się do tego równoczesne utworzenie (po raz pierwszy) powiatu mikołowskiego oraz fakt że spora część dawnych terenów powiatu tyskiego pozostawała w dalszym ciągu w obrębie Tychów, Katowic i Mysłowic. Na powiat złożyły się:

Gmina Bojszowy istniała do 1954 roku w powiecie pszczyńskim, następnie została reaktywowana 1 stycznia 1973 roku w tymże powiecie lecz została zniesiona 1 lutego 1977 roku przez włączenie do gminy Pszczyna oraz do Tychów [18]. 2 lutego 1991 roku gminę reaktywowano w województwie katowickim [15]. Tak więc z dniem 1 stycznia 1999 roku gmina Bojszowy po raz pierwszy należała do powiatu tyskiego. Tychy stały się ponownie siedzibą starostwa, lecz nie wchodziły w skład powiatu, stanowiąc miasto na prawach powiatu.

[edytuj] Przemianowanie

1 stycznia 2002 roku zmieniono nazwę powiatu tyskiego na powiat bieruńsko-lędziński z jednoczesnym przeniesieniem siedziby władz powiatowych z Tychów do Bierunia [19].

Przypisy

  1. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 246
  2. ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 291
  3. ↑ Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 269
  4. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 253
  5. ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 45, poz. 299
  6. ↑ Dz. U. z 1957 r. Nr 8, poz. 31
  7. ↑ Dz. U. z 1962 r. Nr 41, poz. 188
  8. ↑ Dz. U. z 1965 r. Nr 54, poz. 334
  9. ↑ Dz. U. z 1966 r. Nr 52, poz. 318
  10. ↑ Polska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
  11. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 87
  13. ↑ 13,0 13,1 Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 88
  14. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
  15. ↑ 15,0 15,1 Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8
  16. ↑ Dz. U. z 1994 r. Nr 132, poz. 671
  17. ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
  18. ↑ Dz. U. z 1977 r. Nr 3, poz. 14
  19. ↑ Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 631

[edytuj] Zobacz też


Eksperymenty ze szkolnej klasy na YouTube
Brytyjska organizacja rządowa Training and Development Agency (TDA) zachęca nauczycieli do umieszczania lekcji nauk przyrodniczych na YouTube.
Polskie tłumaczenie interfejsu Visual Studio
Dzięki współpracy ze studentami Politechniki Wrocławskiej, Microsoft przygotował narzędzie służące do tłumaczenia na język polski elementów interfejsu programu Visual Studio 2008.
Niedługo pierwsza beta Windows 7
Pierwsza beta nowego systemu operacyjnego Microsoftu, Windows 7, dostępna będzie jeszcze przed 13 stycznia 2009 roku – można dowiedzieć się ze strony MSDN Developer Conference.
Święta – logistyczny problem sklepów internetowych
W grudniu prawdopodobnie padnie kolejny rekord sprzedaży przez Internet. I jak co roku pojawi się problem z logistyką. Czy polski e-biznes jest skazany na takie problemy?
Powstanie Pomorska Biblioteka Cyfrowa
Pomorska Biblioteka Cyfrowa – dzieło powołane do życia z inicjatywy Politechniki Gdańskiej – otrzymała dofinansowanie na rozwój działalności.
Linki: Strona gwna