Powstanie Bokserów
Z Wikipedii
Powstanie Bokserów (2 grudnia 1899 — 7 września 1901) — powstanie chińskiego tajnego stowarzyszenia skierowane przeciwko cudzoziemcom („białym barbarzyńcom”), w latach 1899—1901.
Spis treści |
[edytuj] Przyczyny powstania
Powstanie zrodziło się pod wpływem kryzysu i klęsk żywiołowych w częściowo skolonizowanej przez Europejczyków i wykorzystywanej gospodarczo prowincji Szantung.
Trudna sytuacja polityczno-gospodarcza Chin na przełomie XIX i XX wieku, panoszenie się obcokrajowców, działalność misjonarzy chrześcijańskich postrzegana jako zagrożenie dla tradycyjnej kultury, groźba rozbioru Chin przez mocarstwa zachodnie — powodowały narastanie buntu społecznego przeciwko nieudolnej i skorumpowanej administracji cesarskiej.
[edytuj] Przebieg powstania
Powstawały różne organizacje, kluby, gazety, które stawiały sobie za cel odnowę Chin i wyrzucenie z kraju obcokrajowców.
W 1899 doszło do wielkich rozruchów przeciwko cudzoziemcom w Chinach Północnych, przede wszystkim przeciwko eksterytorialnym terytoriom państw europejskich w miastach Chin (tzw. koncesjom) — narzuconych Chinom w konsekwencji przegranych przez Cesarstwo wojen opiumowych w połowie XIX wieku. W 1900 doszło do zbrojnych wystąpień tajnego stowarzyszenia Yihequan, co znaczy „pięść w imię sprawiedliwości i pokoju” — stąd pochodzi stereotypowa nazwa „Powstania bokserów”. Nazwa ta została nadana przez Europejczyków i miała pogardliwy wydźwięk.
Obiektem nienawiści stało się wszystko, co kojarzyło się z Zachodem. W pierwszym okresie do związków bokserów należeli na ogół młodzi ludzie, często chłopi, drobni rzemieślnicy oraz handlarze, przewoźnicy, żołnierze i zakonnicy, zgrupowani w małych oddziałach i bezwzględnie posłuszni Mistrzowi. Powstańcy zajęli stolicę Pekin i znaczne terytoria północnych Chin, przy czym byli skrycie wspierani przez cesarzową. Kiedy powstanie zyskało akceptację cesarzowej Cixi, do oddziałów zaczęli też wstępować urzędnicy dworscy.
Atak na obywateli krajów europejskich i terytoria eksterytorialne był motywem i formalnym powodem (pretekstem) do interwencji międzynarodowej. Powstańcy nie oparli się interwencji 40-tysięcznego korpusu regularnych wojsk sześciu państw europejskich, Japonii i USA, dowodzonych przez niemieckiego feldmarszałka Alfreda von Waldersee. Rząd cesarski Dynastii Qing podporządkował się wtedy obcym mocarstwom bez reszty i w ostatniej fazie powstania bokserów wojska rządowe walczyły wspólnie z armią interwentów przeciwko powstańcom. Niemniej jednak Cesarstwo Chin obciążone zostało olbrzymią kontrybucją na rzecz mocarstw zachodnich.
Formalny koniec powstania miał miejsce 7 września 1901.
[edytuj] Skutki powstania
Postawa cesarzowej w czasie powstania była jednym z zasadniczych powodów rozwoju ruchu narodowego w Chinach (Sun Yat-sen) i — po śmierci cesarzowej — upadku monarchii.
[edytuj] Polacy uczestniczący w stłumieniu powstania
Polacy (oficerowie armii rosyjskiej) uczestniczący w stłumieniu powstania bokserów:
Mocarstwa: Austro-Węgry • Imperium Brytyjskie • III Republika Francuska • Cesarstwo Niemieckie • Królestwo Włoch • Imperium Rosyjskie
Traktaty i sojusze: Traktat we Frankfurcie • Sojusz Trzech Cesarzy • Traktat w San Stefano • Traktat berliński • Dwuprzymierze • Trójprzymierze • Traktat reasekuracyjny • Dwuporozumienie • Entente cordiale • Sojusz angielsko-japoński • Układ z Björkö • Porozumienie rosyjsko-angielskie • Układ z Racconigi • Ententa
Wydarzenia: Wojna rosyjsko-turecka • Kongres berliński • Wyścig o Afrykę • Wielka Gra • Wojna chińsko-japońska • I wojna włosko-abisyńska • Incydent w Faszodzie • Powstanie Bokserów • Wojny burskie • Wojna rosyjsko-japońska • I kryzys marokański • II kryzys marokański • Kryzys bośniacki • Wojna włosko-turecka • Wojny bałkańskie
Ruchy, idee i procesy: Panslawizm • Jugoslawizm • Panjugoslawizm • Bałkanizacja • Ruch młodobośniacki • Ruch młodoturecki
| Ludzkie szczątki w brzuchu krokodyla |
 W Australii, w żołądku wielkiego krokodyla znaleziono ludzkie szczątki. Teraz tamtejsza policja przeprowadza badania DNA, by zidentyfikować, kim była pożarta przez gada osoba - informują we wtorek australijskie media.
|
| Polacy zginęli w Czechach |
 Dwoje ludzi zginęło w katastrofie polskiego samochodu osobowego, który we wtorek przed południem uderzył w drzewo w okolicach miasta Frydlant w północnych Czechach - poinformowała czeska policja.
|
| Apel Polaka: spełnijcie żądania porywaczy |
 Porwany polski inżynier jest cały i zdrowy, ale jeśli pakistańskie władze nie spełnią żądań przetrzymujących go talibów, jego życie będzie w niebezpieczeństwie. Nagranie z apelem Polaka otrzymały władze w Islamabadzie - donosi pakistański dziennik "Dawn".
|
| Proces za "nadużywanie wolności i demokracji" |
 "Nadużywanie wolności i demokracji" - taki zarzut ze strony wietnamskiej prokuratury usłyszało dwóch miejscowych dziennikarzy, którzy wsławili się demaskowaniem skandali korupcyjnych.
|
| Sojuz w kosmosie |
 Rosyjski statek kosmiczny Sojuz TMA-13 dotarł we wtorek do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Na pokładzie, oprócz załogi statku, znajduje się także kosmiczny turysta z USA Richard Garriott.
|