Próba Tollensa - Google

Próba Tollensa

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Model przestrzenny kationu diaminasrebra(I), [Ag(NH3)2]+
Model przestrzenny kationu diaminasrebra(I), [Ag(NH3)2]+

Próba Tollensa lub próba lustra srebrnego to reakcja chemiczna służąca do wykrywania aldehydów. Ketony dają negatywny wynik próby, z wyjątkiem ketoz, takich jak fruktoza. Podczas pozytywnej próby Tollensa powstaje srebro metaliczne, osadzające się w postaci lustrzanej powłoki na szklanej powierzchni naczynia reakcyjnego.

Przykładowa reakcja powstawania lustra srebrnego w obecności formaldehydu:

2[Ag(NH3)2]+ + HCHO + 3OH- → 2Ag↓ + HCOO- + 2H2O + 4NH3

Próba Tollensa jest prowadzona w lekko zasadowym środowisku, co powoduje przemianę (epimeryzację) fruktozy do glukozy i mannozy, które są aldozami, co powoduje, że metodą tą można wykrywać też cukry nie zawierające początkowo grup aldehydowych. Dlatego, jednym z niewielu cukrów, które nie dają tej próby jest sacharoza.

Do wykonania próby Tollensa wykorzystuje się odczynnik Tollensa, czyli roztwór zawierający jony diaminasrebra(I) [Ag(NH3)2]+. Odczynnik Tollensa otrzymuje się dodając roztwór wodorotlenku sodu do roztworu azotanu(V) srebra, a powstający tlenek srebra rozpuszcza się w roztworze amoniaku. Powstaje jon kompleksowy diaminasrebra(I) ([Ag(NH3)2]+)[1].

2AgNO3 + 2NaOH → Ag2O↓ + 2NaNO3 + H2O
Ag2O + 4NH3 + H2O → 2[Ag(NH3)2]+ + 2OH-

Próbkę ogrzewa się z odczynnikiem Tollensa w probówce. Jeżeli będzie to ogrzewanie bezpośrednio w płomieniu, powstanie czarny osad srebra. Natomiast jeśli użyje się łaźni wodnej, na ścianach probówki powstanie cienka, błyszcząca warstwa metalicznego srebra, "lustro srebrowe". Ważne, aby probówka była bardzo czysta, najlepiej odtłuszczona za pomocą wodorotlenku sodu czy kwasu azotowego.

Pozytywny wynik daje również reakcja z kwasem mrówkowym, który podobnie jak aldehydy, zawiera ugrupowanie -C(O)H i ma własności redukujące. Efekt jest jednak słabszy niż w przypadku reakcji z aldehydami. Anion mrówczanowy utlenia się w trakcie próby do anionu węglanowego:

2[Ag(NH3)2]+ + HCOO- + 2OH- → 2Ag↓ + HCO3- + H2O + 4NH3

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Roztworu tego nie wolno przechowywać, ze względu na powstawanie tzw. srebra piorunującego o właściwościach wybuchowych.

10 medali polskich karateków w MŚ
Dziesięć medali - 3 złote, 5 srebrnych i 2 brązowe - zdobyli w Wilnie Polacy w 14. mistrzostwach świata w karate tradycyjnym.
El. MŚ: Gwinea uzupełniła stawkę
Gwinea, po zwycięstwie z Kenią 3:2, jako ostatni zespół zapewniła sobie awans do kolejnej fazy eliminacjach piłkarskich mistrzostw świata strefy Afryki.
ATP w Wiedniu: Petzschner najlepszy
Niemiecki tenisista Philipp Petzschner pokonał rozstawionego z numerem osiem Francuza Gaela Monfilsa 6:4, 6:4 w finale turnieju w Wiedniu (suma nagród 674 tys. euro).
PE: Górnik ratuje remis w derbach Śląska
Górnik Zabrze zremisował z Ruchem Chorzów 1:1 (0:1) w derbach Śląska rozegranych w ramach 4. kolejki Pucharu Ekstraklasy.
MŚ w futsalu: Brazylia i Hiszpania w półfinale
Zawodnicy Brazylii pokonali Włochów 3:0 w futsalowych mistrzostwach świata i dzięki tej wygranej "Canarinhos" awansowali do półfinału.
Linki: Strona g³ówna