Preludium (muzyka)
Z Wikipedii
Preludium, praeambulum gatunek muzyczny. Początkowo, w XV w. był to krótki utwór figuracyjny z fragmentami akordowymi improwizowany na organach lub lutni, ułatwiający śpiewakom i wykonawcom intonowanie (tzn. ustalający tonację przed rozpoczęciem śpiewu). Po 1650 r. weszło w skład sonaty kameralnej i suity jako ich pierwsza część. Pojawiało się także w połączeniu z fugą, np. dwa tomy preludiów i fug, uporządkowanych chromatycznie napisał Jan Sebastian Bach. Podobne cykle komponowano jednak wcześniej (np. Girolamo Frescobaldi), ale także później (np. Feruccio Busoni). Powstawały też pojedyncze preludia z fugami (np. Johannes Brahms, Cesar Franck, Max Reger, Arthur Honegger: Prelude, arioso et fughetta sur le nom de BACH). Preludium jako krótki, samodzielny utwór instrumentalny powstało w okresie romantyzmu. Jego twórcą był Fryderyk Chopin, autor cyklu 24 preludiów fortepianowych op. 28 (łącznie skomponował 26 preludiów). Tradycję tę podjęło wielu kompozytorów. W Rosji - przede wszystkim Siergiej Rachmaninowi Aleksandr Skriabin). We Francji impresjonistyczne preludia na fortepian tworzył Claude Debussy) (2 zeszyty po 12 preludiów), a później Olivier Messiaen. Preludia komponował też George Gershwin i Alberto Ginastera. Również obecnie kompozytorzy nazywają swoje utwory preludiami (przykładem - preludia na fortepian Krzysztofa Meyera).
W muzyce orkiestrowej preludia komponowano jako wstępy do oper (od uwertur różniły się tym, iż łączyły się bezpośrednio z muzyką I sceny): Richard Wagner - preludia do Złota Renu i Tristana i Izoldy, Giuseppe Verdi - do opery Aida.
"Preludium" pojawia się w tytułach dwóch słynnych dzieł orkiestrowych z XIX wieku. Franciszek Liszt skomponował poemat symfoniczny Preludia, Claude Debussy - Preludium: Popołudnie fauna (1892-94), uważane za początek impresjonizmu w muzyce.
Zobacz też: interludium, postludium
| Polska widzi dwa nowe państwa w NATO |
|
Wszystkie kluby parlamentarne opowiedziały się za tym, by prezydent ratyfikował protokoły do Traktatu Północnoatlantyckiego w sprawie przystąpienia do NATO Albanii i Chorwacji.
|
| Prof. Królikowski: zasłużony Nobel z fizyki |
|
Tegoroczny fizyczny Nobel został przyznany właściwym osobom; zasłużył na niego zwłaszcza Amerykanin Yoichiro Nambu, autor fundamentalnych odkryć w dziedzinie fizyki cząstek elementarnych - uważa polski fizyk prof. Jan Królikowski. Obok Nambu, Nobla otrzymali: Makoto Kobayashi i Toshihide Maskawa za badania nad zjawiskiem złamania symetrii w fizyce cząstek elementarnych.
|
| Staszak: będzie 9 nowych szefów prokuratur apelacyjnych |
|
Od momentu gdy prokuratorem generalnym został Zbigniew Ćwiąkalski dokonano dziewięciu zmian na stanowiskach szefów prokuratur apelacyjnych oraz 19 okręgowych - poinformował posłów sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka prokurator krajowy Marek Staszak.
|
| Śledztwo przeciwko Włodzimierzowi Olewnikowi |
|
Śledztwo w sprawie domniemanego pobicia prokuratora przez Włodzimierza Olewnika - ojca uprowadzonego i zamordowanego Krzysztofa Olewnika - wszczęła we wtorek bydgoska prokuratura. Do zdarzenia doszło na początku września w Sopocie.
|
| Nałęcz będzie ponownie sądzony o zniesławienie Kwiatkowskiego |
|
Tomasz Nałęcz, b. szef sejmowej komisji śledczej ds. afery Lwa Rywina, ma być ponownie sądzony za domniemane pomówienie b. prezesa TVP Roberta Kwiatkowskiego na tle afery Rywina - orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie.
|