Z Wikipedii

Primera División Argentina, najwyższa klasa rozgrywkowa dla klubów piłkarskich w Argentynie, jej rozgrywki wyłaniają mistrza kraju. W sezonie 2005/2006 występuje w niej 20 zespołów. Rozgrywki są podzielone na dwie równorzędne części: Apertura (sezon otwarcia, od sierpnia do grudnia) oraz Clausura (sezon zamknięcia, od lutego do czerwca). Obydwie części wyłaniają dwóch równorzędnych mistrzów sezonu. W Argentynie nie ma natomiast krajowych rozgrywek pucharowych, jak w krajach europejskich. Primera División jest zaliczana przez Międzynarodową Federację Historyków i Statystyków Futbolu do 5 najlepszych lig świata razem z angielską Premier League, hiszpańską Primera División, włoską Serie A oraz niemiecką Bundesligą. Zasady spadku określa tabela trzyletnia, z której dwa najgorsze zespoły są relegowane. Mistrz i wicemistrz 2. ligi awansują bezpośrednio do Primera División, trzecia drużyna rozgrywa dwumecz barażowy z trzecią najgorszą drużyną tabeli trzyletniej.

[edytuj] Format rozgrywek

Liga złożona z 20 klubów w każdym sezonie rozgrywa dwa turnieje systemem wiosna-jesień: Apertura (turniej otwarcia) wiosną (od sierpnia do grudnia), a po nim Clausura (turniej zamknięcia) jesienią (od lutego do czerwca). W każdym sezonie wyłaniani są dwaj mistrzowie Argentyny. W odróżnieniu od krajów europejskich w Argentynie nie ma oficjalnego pucharu ogólnonarodowego.

[edytuj] ObowiÄ…zujÄ…ce zasady spadku z ligi

Spadek z ligi oparty jest na tzw. systemie "uśredniania". Na koniec każdego sezonu tworzy się tabelę drużyn pierwszoligowych wraz z ich średnią liczbą punktów w przeliczeniu na 1 mecz z ostatnich trzech sezonów. Dwie najgorsze drużyny w tej tabeli spadają do drugiej ligi (Primera B Nacional Argentina). Drużyny, które w tej "uśrednionej" tabeli zajęły miejsca 17 i 18 rozgrywają baraże z drużynami z drugiej ligi, które do tych baraży zdołały się zakwalifikować. Zatem liczba drużyn, które mogą co sezon awansować do pierwszej ligi waha się od 2 do 4.

Ogólnie przypuszcza się, że system "uśredniania", zaprowadzony pierwszy raz w 1957 r., a pięć lat później zarzucony, przywrócono w nieco zmienionej formie w latach 80. XX w. w celu zminimalizowania możliwości spadku wielkich klubów. Wpływ na jego przywrócenie miał spadek z pierwszej ligi w 1981 r. San Lorenzo de Almagro, a inny wielki klub Racing Club był bardzo bliski tego nieszczęścia. Także w 1984 wielki Boca Juniors z trudem uniknął katastrofy. Pierwsza tabela uśredniająca powstała w sezonie 1983, wraz z powrotem do ligi San Lorenzo de Almagro.

[edytuj] Historia

Zawodowstwo w futbolu argentyńskim zostało wprowadzone w roku 1931. We wczesnych latach do narodowego związku piłkarskiego należały jedynie kluby z zespołu miejskiego Buenos Aires oraz z La Platy. Kluby z Rosario i Santa Fe dołączyły w późniejszych latach.

Każdego roku rozgrywano pojedynczy turniej i drużyna z największą liczbą punktów zostawała mistrzem Argentyny. Tak było aż do roku 1966 (jedynie w roku 1936 zwycięzcy Copa de Honor i Campeonato rozegrali mecz o mistrzostwo Argentyny).

Począwszy od roku 1967 rozgrywano dwa mistrzostwa w jednym sezonie: Metropolitano, mający taki sam skład, jak dotychczasowa liga, oraz Nacional, który był turniejem dla klubów z prowincji.

W argentyńskim futbolu doszło do rewolucji, a mniejsze kluby (najpierw Estudiantes, potem Vélez Sársfield, Chacarita Juniors i inne) przerwały hegemonię wielkiej piątki, która dzieliła pomiędzy siebie dotychczasowe tytuły.

Początkowo Nacional to były jednogrupowe mistrzostwa, z których 6 najlepszych drużyn awansowało do Metropolitano. W roku 1970 turnieje zostały od siebie oddzielone: Metropolitano miał własne grupy kwalifikacyjne, a Nacional dwie grupy i baraże. W 1977 Metropolitano stał się jednogrupową, dwurundową ligą.

Do roku 1983 Metropolitano zawsze rozgrywany był jako pierwszy. Potem nastąpiła zmiana i jako pierwszy rozgrywany był turniej Nacional.

Postępując za radą trenera reprezentacji Argentyny Carlosa Salvadora Bilardo, w roku 1985 zmodyfikowano strukturę rozgrywek. Tego roku po rozegraniu turnieju Nacional, rozegrany został nowy pojedynczy turniej systemem wiosna-jesień 1985/86. Ostatecznie zerwano z podziałem mistrzostw na Nacional i Metropolitano.

Pięć lat później jednoroczny turniej podzielono na dwa jednorundowe turnieje. W sezonie 1990/91 o mistrzostwo kraju zmierzyli się mistrzowie turnieju Apertura (Newell's Old Boys Rosario) oraz Clausura (Boca Juniors Buenos Aires – wygrał w imponującym stylu, bez porażki). W obu meczach wygrali gospodarze po 1:0, ale w karnych Boca Juniors przegrał 1:3. Sytuacja ta wywołała wiele kontrowersji, doprowadzając do systemu obowiązującego do dziś, czyli że począwszy od sezonu 1991/92 w jednym sezonie Argentyna ma dwóch mistrzów – zwycięzcę turnieju Apertura (Otwarcia) i zwycięzcę turnieju Clausura (Zamknięcia). Co prawda w sezonie 1991/92 zwycięzcy obu turniejów rozegrali mecz o tytuł ogólnego mistrza, ale wyników nie wzięto pod uwagę i oba zespoły pozostały mistrzami Argentyny (wówczas były to River Plate Buenos Aires i Newell's Old Boys Rosario – znów lepszy był klub z Rosario). Od następnego sezonu zaniechano tego typu pojedynków.

Pomimo, że obecny system rozgrywek daje klubom prowincjonalnym otwarty dostęp do pierwszej ligi, począwszy od połowy lat 90. XX w. dominacja największych klubów argentyńskich Boca Juniors i River Plate wydaje się narastać. Tylko jeden klub spoza Buenos Aires i Rosario zdobył tytuł mistrza kraju (trzykrotnie dokonał tego Estudiantes La Plata), i nie zanosi się, by to się w przyszłości zmieniło.

Począwszy od sezonu 1995/96 w lidze argentyńskiej za zwycięstwo przysługują 3 punkty (dotąd zwycięzca otrzymywał tylko 2 punkty).

[edytuj] Rozgrywki międzynarodowe

W Copa Libertadores w każdym roku tradycyjnie występowały dwa zespoły z Argentyny. Od roku 1987 CONMEBOL wspiera także inne puchary (na początku były to już zaniechane Supercopa Sudamericana, Copa CONMEBOL oraz Copa Mercosur) obecnie zastąpione przez Copa Sudamericana, a liczba klubów argentyńskich występujących w Copa Libertadores wzrosła do pięciu. Dlatego co najmniej pięć klubów obok udziału w rozgrywkach ligowych musi rozgrywać mecze w pucharach międzynarodowych.

Copa Libertadores pozostał najbardziej prestiżowym turniejem w Ameryce Południowej. Drużyny z Argentyny odniosły tutaj wielkie sukcesy. Independiente jest 7-krotnym triumfatorem, Boca – 5-krotnym, Estudiantes – 3-krotnym, River Plate – 2-krotnym, a Racing, Argentinos Juniors i Vélez Sársfield wygrywały po jednym razie.

[edytuj] Mistrzowie Argentyny ery futbolu amatorskiego 1891-1934

Amatorskie mistrzostwa Argentyny – rozgrywki piłkarskie w Argentynie, rozgrywane od 1891 przed utworzeniem w 1931 ligi zawodowej.

Po raz ostatni amatorskiego mistrza Argentyny wyłoniono w 1934. Najwięcej tytułów mistrzowskich zdobył zespół Alumni – 10.

[edytuj] Tabela mistrzów

Objaśnienia:

• w roku 1892 mistrzostwa nie odbyÅ‚y siÄ™
• rok 1926 byÅ‚ ostatnim rokiem podziaÅ‚u w argentyÅ„skim futbolu. ZwyciÄ™zcy obu konkurencyjnych lig Boca Juniors i Independiente miaÅ‚y rozegrać baraż o ogólny tytuÅ‚ mistrza Argentyny, jednak 20 lutego 1927 grano tylko 5 minut, po których na boisko wtargnÄ™li widzowie. Mecz powtórzono 3 marca i zakoÅ„czyÅ‚ siÄ™ on wynikiem 0:0. Dalszych meczów nie rozgrywano.
• AAF: Asociación Argentina de Football.
• AAm: Asociación Amateurs de Football.
• FAF: Federación Argentina de Football.

[edytuj] Klasyfikacja mistrzów ery amatorskiej

[edytuj] Mistrzowie Argentyny w okresie futbolu zawodowego

[edytuj] Tabela mistrzów

[edytuj] Klasyfikacja medalowa okresu zawodowego

[edytuj] Rekordy

• Paragwajski piÅ‚karz Arsenio Erico (C.A. Independiente) jest najlepszym strzelcem wszech czasów, majÄ…c na swym konice 293 zdobyte bramki w 332 meczach od roku 1934 do 1947. Dzierży on także rekord najwiÄ™kszej liczby strzelonych goli w jednym sezonie – 47 w 1937 r.
• Bernabé Ferreyra jest strzelcem, który uzyskaÅ‚ najwyższÄ… Å›redniÄ… w przeliczeniu na mecz – w 197 meczach strzeliÅ‚ 204 gole, co daÅ‚o 1.04 bramki na mecz. Ponadto ma on najwyższÄ… Å›reniÄ… uzyskanÄ… w jednym sezonie – w 1931 w 32 meczach strzeliÅ‚ 43 gole uzyskujÄ…c Å›redniÄ… 1.34 bramki na mecz.
• Paragwajski piÅ‚karz José Luis Chilavert jest bramkarzem, który zdobyÅ‚ najwiÄ™cej bramek w lidze – 36; jest także bramkarzem, który grajÄ…c dla Vélez Sarsfield Buenos Aires strzeliÅ‚ najwiÄ™cej bramek w historii futbolu na Å›wiecie – 58.
• Daniel Passarella jest obroÅ„cÄ… z najwiÄ™kszÄ… liczbÄ… goli – 99 bramek w 238 meczach.
• Bramkarz Carlos Barisio jest rekordzistÄ…, jeÅ›li chodzi o czas gry, w którym nie straciÅ‚ żadnej bramki – 1075 minut.
• Graczem z najwiÄ™kszÄ… liczbÄ… meczów w lidze jest Hugo Orlando Gatti, który rozegraÅ‚ aż 775 meczów.
• Pedro Catalano rozegraÅ‚ najwiÄ™cej meczów bez żadnej przerwy miÄ™dzy nimi – jego nieprzerwana seria trwaÅ‚a od 27 lipca 1986 do 29 listopada 1994, podczas której rozegraÅ‚ 333 mecze.
• Diego Armando Maradona pięć razy z rzÄ™du byÅ‚ królem strzelców w lidze argentyÅ„skiej (1978M, 1979M, 1979N, 1980M, 1980N), grajÄ…c w Argentinos Juniors Buenos Aires. Za nim sÄ… Luis Artime oraz Carlos Bianchi, którzy byli królami strzelców 4 razy z rzÄ™du.
• Boca Juniors ma najdÅ‚uższÄ… seriÄ™ meczów, w których nie poniósÅ‚ porażki – pod kierownictem Carlosa Bianchi nie przegrali w 40 meczach z rzÄ™du w turniejach Clausura 1998, Apertura 1998 i Clausura 1999 (przy czym dwa ostatnie turnieje wygrali).
• Huracán – Rosario Central 10:4 w 1945, Racing Club – Rosario Central 11:3 w 1960, oraz Banfield – Puerto Comercial Bahía Blanca 13:1 w Nacional 1974, to mecze z najwiÄ™kszÄ… liczbÄ… strzelonych goli – 14 bramek w jednym meczu.
• River Plate jest jedynym klubem, który czterokrotnie z rzÄ™du byÅ‚ wicemistrzem – od turnieju Nacional 1968 do Metropolitano 1970.
• Mecz pomiÄ™dzy Banfield a Puerto Comercial (Bahía Blanca) dzierży ponadto 3 rekordy: Juan Taverna zdobyÅ‚ 7 goli – najwiÄ™cej goli zdobytych przez jednego pilkarza w jednym meczu; w meczu tym padÅ‚o najwiÄ™cej goli zdobytych przez jednÄ… z drużyn – 13; mecz ten byÅ‚ do tego spotkaniem, w którym różnica goli miÄ™dzy przeciwnikami byÅ‚a najwiÄ™ksza – 12.
• mecz pomiÄ™dzy Chacarita Juniors a Argentino de Quilmes w 1939 w którym Chacarita wygraÅ‚a 5:1, jest meczem, w którym padÅ‚o najwiÄ™cej goli strzelonych gÅ‚owÄ… w jednym meczu – 5. Fabio Juan Cassán strzeliÅ‚ gÅ‚owÄ… 4 gole, a piÄ…ta skuteczna gÅ‚owka to byÅ‚ gol dla Argentino de Quilmes.
• San Lorenzo dzierży rekord najdÅ‚uższej serii zwyciÄ™stw – klub wygraÅ‚ 13 kolejnych meczów miÄ™dzy Clausura 2001 a Apertura 2001.
• Boca Juniors jest jedynym klubem, który zdobywaÅ‚ co najmniej jedno mistrzostwo w dekadzie.
• River Plate dzierży rekord 11 kolejnych zwyciÄ™stw na wyjeździe miÄ™dzy 1937 a 1938.
• Banfield jest rekordzistÄ… jeÅ›li chodzi o liczbÄ™ kolejnych nieprzegranych meczów na wÅ‚asnym boisku – klub nie przegraÅ‚ u siebie 49 kolejnych meczów miÄ™dzy 1950 a 1953.
• Racing Club zdobyÅ‚ najwiÄ™cej punktów w rozgrywkach z systemem Campeonato de Primera División obowiÄ…zujÄ…cym w latach 1931-1966. Klub zdobyÅ‚ 61 punktów w roku 1966.
• River Plate jest mistrzem a najwiÄ™kszÄ… liczbÄ… punktów w turnieju Nacional w roku 1977 zebraÅ‚ 63 punkty.
• San Lorenzo jest klubem, który zdobyÅ‚ najwiÄ™kszÄ… ilość punktów od momentu wprowadzenia podziaÅ‚u sezonu na turnieje Apertura i Clausura. ZostaÅ‚ mistrzem Clausura 2001 majÄ…c zdobytych 47 punktów.
• NajwiÄ™kszÄ… Å›redniÄ… liczbÄ™ goli na mecz uzyskano w 1938 – 4.9 bramek/mecz.
• Carlos Dantón Seppaquercia zdobyÅ‚ najszybszÄ… bramkÄ™ w pierwszej lidze argentyÅ„skiej, grajÄ…c w barwach Gimnasia y Esgrima LP przeciwko Huracán. 20 marca 1979 zdobyÅ‚ bramkÄ™ w 5 sekundzie meczu.
• Eduardo Maglioni grajÄ…c w barwach Independiente strzeliÅ‚ drużynie Gimnasia y Esgrima LP 3 bramki w czasie 1 minuty i 51 sekund. ZdarzyÅ‚o siÄ™ to 18 marca 1973 r. (jest to również Å›wiatowy rekord).
• Najgorszy w historii wystÄ™p zaliczyÅ‚ w roku 1939 klub Argentino de Quilmes, który w 34 meczach zebraÅ‚ tylko 4 punkty, nie odnoszÄ…c żadnego zwyciÄ™stwa.
• W roku 1941 urugwajski bramkarz Horacio Granero, zatrudniony przez klub Atlanta zostaÅ‚ wyrzucony już po trzech meczach: przegrana 0:5 z River Plate, przegrana 2:7 z Boca Juniors i remis 6:6 z Estudiantes La Plata daÅ‚y w 3 meczach 18 goli straconych, co stworzyÅ‚o imponujÄ…cÄ… Å›redniÄ… 6 goli straconych na mecz.
• Argentinos Juniors pokonaÅ‚ w roku 1988 Racing Club w rzutach karnych 20:19 (wykonywano 44 rzuty karne). WedÅ‚ug ówczesnych reguÅ‚ zwyciÄ™stwo w rzutach karnych dawaÅ‚o dodatkowy punkt.

[edytuj] Mistrzowie Argentyny

• 32x – Club Atlético River Plate
• 21x – Club Atlético Boca Juniors
• 14x – Club Atlético Independiente
• 9x – Club Atlético San Lorenzo de Almagro
• 7x – Racing Club
• 6x – Club Atlético Vélez Sarsfield
• 5x – Club Atlético Newell's Old Boys
• 4x – Club Atlético Rosario Central
• 4x – Estudiantes de La Plata
• 2x – Asociación Atlética Argentinos Juniors, Club Ferro Carril Oeste
• 1x – Club Atlético Chacarita Juniors, Club Atlético Huracán, Quilmes Atlético Club

[edytuj] Linki zewnętrzne

• RSSSF – mistrzowie Argentyny

p â€¢ d â€¢ e

Primera División 2007/2008

Argentinos Juniors • Arsenal Sarandí • Banfield • Boca Juniors • Colón • Estudiantes • GyE J • GyE LP • Huracán • Independiente • Lanús • Newell's Old Boys • Olimpo BB • Racing • River Plate • Rosario Central • San Lorenzo de Almagro • San Martín SJ • Tigre • Vélez Sarsfield