Proton (rakieta)
Z Wikipedii
 |
Artykuł wymaga poszerzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe. |
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Proton - rosyjska rakieta nośna (oznaczenie UR-500). Po raz pierwszy została wystrzelona w 1965 roku. Proton ma 44,3 m wysokości (bez ostatniego stopnia) i 7,4 m szerokości (pierwszy stopień). Za paliwo służy toksyczny UDMH, czyli niesymetryczna dimetylohydrazyna.
Proton był początkowo projektowany jako super - ICBM (międzykontynentalny pocisk balistyczny), zdolny do przeniesienia 10-megatonowej głowicy jądrowej na odległość 12 000 km. Był do tego celu zdecydowanie zbyt duży i nigdy nie był wykorzystywany jako nosiciel głowic jądrowych. Znalazł jednak zastosowanie jako rakieta nośna.
Proton napędzany jest mieszanką UDMH (dimetylohydrazyny) i N2O4. Substancje zapalają się w zetknięciu ze sobą, eliminując konieczność instalowania systemu zapłonowego. Oba związki nadają się do przechowywania w temperaturze otoczenia, nie wymagając systemów chłodzących ani stosowania w rakiecie części odpornych na niskie temperatury. Pozwalają także na utrzymywanie rakiety przez długie okresy w gotowości startowej, bez konieczności uzupełniania wyparowującego paliwa kriogenicznego. Są jednak bardzo toksyczne i wymagają zachowania specjalnych środków ostrożności.
Od swojego pierwszego startu w 1965 roku do roku 1970, Proton zyskał reputację bardzo zawodnej rakiety, i doprowadził do utraty wielu ładunków. We wczesnych latach 70. doprowadzono do usunięcia większości wad konstrukcyjnych i od tego czasu rakieta cieszy się wysoką niezawodnością.
Rakieta Proton wystrzeliła pierwsze radzieckie bezzałogowe misje wokółksiężycowe, i najprawdopodobniej wyniosłaby pierwszych ludzi na orbitę wokółksiężycową - gdyby misja Apollo 8 została przeprowadzona zgodnie z oryginalnymi założeniami, czyli bez wyniesienia ludzi na orbitę wokółksiężycową. Protony wyniosły stacje kosmiczne Salut, segment centralny stacji Mir i moduły Zarja i Zwiezda stacji ISS. Wystrzeliły także szereg sond na Księżyc, Marsa i Wenus.
Rakieta jest w stanie wynieść na niską orbitę okołoziemską 20-tonowy ładunek.
5 września 2007 jedna z rakiet Proton-M, która miała wynieść na orbitę satelitę JCSAT-11 uległa wypadkowi. 139 sekund po starcie z kosmodromu Bajkonur rakieta nośna, zeszła z kursu i spadła na ziemię z wysokości 74 km. Kolejne starty zostały zawieszone do czasu wyjaśnienia przyczyn katastrofy. Kolejny start rakiety Proton-M z amerykańskim satelitą AMS-14 nastąpił 15 marca 2008. Rakieta również i tym razem zawiodła, nie zadziałał prawidłowo drugi czlon rakiety, przez co nie osiągnęła ona orbity geostacjonarnej.
| Szczyt strefy euro: wszystkie banki dostanÄ… potrzebne wsparcie |
|
W Pałacu Elizejskim w Paryżu przywódcy państw strefy euro omawiali wspólne działania w obliczu kryzysu na światowych giełdach finansowych. Liderzy państw strefy euro zgodzili się na zapewnienie gwarancji mających na celu zwiększenie wypłacalności banków. Wesprą także finansowo wszystkie banki, które będą tego potrzebować.
|
| Kraje zamożne i biedniejsze obiecują zgodne działania w walce z kryzysem |
|
Z okazji jesiennej konferencji Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego w Waszyngtonie państwa G20, grupy zrzeszającej najzamożniejsze kraje świata i największe kraje rozwijające się, uzgodniły w weekend, że będą koordynować działania na rzecz wyjścia z kryzysu finansowego.
|
| Portugalia: rząd udzielił bankom gwarancji do 20 mld dolarów |
|
W odpowiedzi na światowy kryzys finansowy i bankowy, portugalski rząd zdecydował w niedzielę o udzieleniu krajowym bankom gwarancji do 20 miliardów euro.
|
| Nadzwyczajny szczyt Eurolandu w Paryżu |
|
Szefowie państw i rządów Eurolandu zebrali się w niedzielę tuż po godz. 17.00 w Paryżu, by naradzić się nad drogami wyjścia z kryzysu finansowego i bankowego.
|
| "Silny złoty tworzy miejsca pracy w Niemczech" |
|
Coraz więcej Polaków przyjeżdża na zakupy do przygranicznych miast niemieckich, dając zarobek Niemcom i obalając stereotypy - pisze w najnowszym wydaniu tygodnik "Der Spiegel".
|