Z Wikipedii

Przemoc domowa zachodzi, kiedy członek rodziny, mąż, żona lub partner próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego partnera, dzieci, rodziców, dziadków, teściów, etc., używając przewagi fizycznej, gróźb, szantażu, w celu zranienia moralnie lub fizycznie.

Przemoc w rodzinie to zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie przeciw członkowi rodziny, naruszające prawa i dobra osobiste, powodujące cierpienie i szkody. ^[1]

Przemoc domowa charakteryzuje się tym, że:

1. Jest intencjonalna.

   Przemoc jest zamierzonym działaniem człowieka i ma na celu kontrolowanie i podporządkowanie ofiary.

2. Siły są nierównomierne.

   W relacji jedna ze stron ma przewagę nad drugą. Ofiara jest słabsza a sprawca silniejszy.

3. Narusza prawa i dobra osobiste.

   Sprawca wykorzystuje przewagę siły narusza podstawowe prawa ofiary (np. prawo do nietykalności fizycznej, godności, szacunku itd.).

4. Powoduje cierpienie i ból.

   Sprawca naraża zdrowie i życie ofiary na poważne szkody. Doświadczanie bólu i cierpienia sprawia, że ofiara ma mniejszą zdolność do samoobrony.

Według Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie^[2]przemoc domowa to wszelkie incydenty gróźb, przemocy lub nękania (psychologicznego, fizycznego, seksualnego, ekonomicznego lub emocjonalnego) między osobami dorosłymi, którzy żyją w związku partnerskim lub są członkami tej samej rodziny, niezależnie od płci i orientacji seksualne.

Jak czytamy w Krajowym Programie Działań na Rzecz Kobiet przyjętym przez Rząd RP w 2003 roku^[3],przemoc wobec kobiet jest przejawem historycznej nierówności sił w stosunkach pomiędzy kobietami a mężczyznami, która doprowadziła do zdominowania i dyskryminacji kobiet przez mężczyzn oraz stanowi barierę dla pełnego awansu kobiet.

Spis treści 1 Jak rozpoznać przemoc domową? 2 Przemoc domowa w prawie karnym 3 Przemoc domowa wobec kobiet 4 Przemoc domowa wobec mężczyzn 5 Przemoc domowa wobec dzieci 6 Użyteczna bibliografia - książki o przemocy domowej 7 Przypisy 8 Zobacz też 8.1 Linki zewnętrzne

[edytuj] Jak rozpoznać przemoc domową?

W Deklaracji ONZ z 1993 roku o Eliminacji Przemocy wobec Kobiet wyróżniono 3 poziomy występowania przemocy wobec kobiet: państwo, społeczeństwo i rodzinę. Jak czytamy w Deklaracji: przemoc w rodzinie to: maltretowanie przez partnerów, wykorzystywanie seksualne dziewczynek, przemoc związana z posagiem, gwałt małżeński, okaleczanie żeńskich narządów płciowych i inne tradycyjne praktyki, które są szkodliwe dla kobiet. Zalicza się tu także naruszanie praw osób pracujących jako pomoc domowa: więzienie ich, brutalność fizyczną względem nich, niewolnicze warunki pracy i przemoc seksualną.

Przemoc w domu często wiąże się niskim dochodem na rodzinę i seksualną niedyspozycją jednego z partnerów, ale także alkoholizmem i narkomanią jako jedną z przyczyn tego stanu rzeczy. Badania wskazują, że występuje także dość często w rodzinach o wysokim standardzie materialnym i pozycji społecznej.

Cechy wspólne przypadków przemocy w domu^[4]

• Destruktywna krytyka i sÅ‚owne ubliżanie: np. krzyki, drwiny, oskarżanie, wyzwiska, werbalne groźby;
• Taktyka nacisków: dÄ…sanie siÄ™, grożenie (niedawaniem pieniÄ™dzy, wyÅ‚Ä…czaniem telefonu, zabraniem samochodu, popeÅ‚nieniem samobójstwa, zabraniem dzieci, zÅ‚ożeniem na skargi do instytucji socjalnych);
• Brak szacunku: ustawiczne upokarzanie ofiary przy innych, nieodpowiadanie na pytania ofiary, zabieranie pieniÄ™dzy bez pytania, odmowa pomocy przy dzieciach czy pracach domowych;
• Nadużycie zaufania: kÅ‚amstwa, okazywanie zazdroÅ›ci, zdradzanie, niedotrzymywanie obietnic i wspólnych uzgodnieÅ„;
• Izolowanie: podsÅ‚uchiwanie lub blokowanie rozmów telefonicznych, mówienie, dokÄ…d wolno i dokÄ…d nie wolno chodzić ofierze, uniemożliwianie jej kontaktów z przyjaciółmi czy rodzinÄ…;
• NÄ™kanie: Å›ledzenie i sprawdzanie ofiary, otwieranie listów, ustawiczne sprawdzanie, z kim ofiara siÄ™ kontaktuje, zawstydzanie ofiary przed innymi;
• Groźby: agresywna gestykulacja, wykorzystywanie przewagi fizycznej do zastraszania ofiary, niszczenie rzeczy ofiary, tÅ‚uczenie przedmiotów, walenie w Å›ciany, grożenie zabiciem lub skrzywdzeniem ofiary albo dzieci;
• Przemoc seksualna: gwaÅ‚cenie (zmuszanie siÅ‚Ä… i groźbÄ… czy zastraszaniem do współżycia pÅ‚ciowego, współżycie wtedy, gdy ofiara tego nie chce), upokarzajÄ…ce traktowanie z powodu orientacji seksualnej;
• Przemoc fizyczna;
• Wypieranie siÄ™: zaprzeczanie zarzutom zÅ‚ego traktowania, wmawianie ofierze, że sama ponosi winÄ™ za zÅ‚e traktowanie, okazywanie przy innych dobroci i cierpliwoÅ›ci, pÅ‚acz i bÅ‚aganie ofiary o przebaczenie, przyrzekanie, że to siÄ™ już wiÄ™cej nie zdarzy.

Z uwagi na to, że osoby dopuszczające się przemocy zwykle zachowują się na zewnątrz inaczej, niż na osobności, większość ludzi najczęściej nie zdaje sobie z niej sprawy. Czasem trudno jest uwierzyć, że ktoś, kto zachowuje się publicznie przyzwoicie, może nieludzko traktować swoją rodzinę. Obawa, że inni nie uwierzą, może dodatkowo utrudnić decyzję o zwróceniu się o pomoc.

[edytuj] Przemoc domowa w prawie karnym

Przemoc domowa jest przestępstwem. Przestępstwo to znane jest w polskim kodeksie karnym jako przestępstwo znęcania się nad rodziną.

Według artykułu 207 kodeksu karnego:

§ 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osoba najbliższą lub nad inna osoba pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osoba nieporadna ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2. Jeżeli czyn określony w § 1 połączony jest ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 jest targniecie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

Znęcanie się nad rodziną należy do przestępstw ściganych z urzędu, czyli organy ścigania są zobowiązane do wszczęcia postępowania, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, ze doszło do przestępstwa. Do wszczęcia postępowania nie jest, wiec wymagana skarga osoby pokrzywdzonej. ^[5]

[edytuj] Przemoc domowa wobec kobiet

Według Amnesty International przemoc domowa wobec kobiet to najczęściej zgłaszane przestępstwo. Więcej kobiet w wieku od 15 do 44 lat umiera na skutek przemocy niż na raka, malarię czy w wypadkach drogowych, a w ciągu swego życia co trzecia kobieta zostaje pobita, zmuszona do uprawiania seksu lub pada ofiarą innych naruszeń praw człowieka. 70% zamordowanych kobiet ginie z rąk swoich partnerów. W Polsce przemoc domowa jest zjawiskiem powszechnym i dotyczy wszystkich warstw społeczeństwa, a nie tylko środowisk patologicznych. Według badań CBOS z 2002 roku co ósma Polka przyznała, że co najmniej raz została uderzona przez partnera podczas małżeńskiej awantury. ^[6]. Według badań CBOS z lutego 2005 w sumie 37% badanych zna przynajmniej jedną kobietę – ofiarę przemocy w rodzinie. 4% badanych deklaruje, e zna wiele takich kobiet, 16% zna kilka takich kobiet, 17% zaś zna 1-2 takie kobiety.

WedÅ‚ug danych tak Policji, jak i Ministerstwa SprawiedliwoÅ›ci, mężczyźni popeÅ‚nili w 2003 roku ogółem 94,09% przestÄ™pstw, w tym 99,2% gwaÅ‚tów i 97,6 % przestÄ™pstw znÄ™cania siÄ™ nad rodzinÄ… ^[7].

W V sprawozdaniu okresowym Rzeczypospolitej Polskiej z realizacji postanowień Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych obejmujące okres od stycznia 1995. do 1 października 2003. ^[8] czytamy, że w 2002 roku ofiar przemocy domowej ogółem było 127 515, w tym mężczyźni 7121 (czyli nawet nie 10%, statystyki budowane na podstawie Niebieskiej Karty).

Podręcznik dla parlamentarzystów Unii Europejskiej zwraca uwagę, że przemoc wobec kobiet odzwierciedla powszechną dominację jednej płci nad drugą. Wskazuje również, że społeczeństwa wykazują większą tolerancję wobec tego zjawiska, często także przemoc wobec dziewcząt i kobiet wynika z tradycji kulturowych lub religijnych^[9].

Przemoc domowa wobec kobiet miewa też miejsce, podobnie jak przemoc wobec mężczyzn, w ramach tej samej płci. Zdarzają się przypadki znęcania fizycznego i psychicznego nad osobami niepełnosprawnymi lub niedołężnymi ze względu na wiek lub chorobę, także własnymi matkami, babciami i córkami.

[edytuj] Przemoc domowa wobec mężczyzn

Do niedawna nie prowadziło się badań na temat przemocy domowej stosowanej przez kobiety. Jednak od kiedy je rozpoczęto, wskazują one niemal jednoznacznie na fakt, że przemoc domową częściej stosują kobiety na mężczyznach ^[10] lub że jest ona przez obie płci stosowana równie często ^[11]. Wyjątkiem jest liczba zabójstw, których częściej dokonują mężowie na żonach. Niektóre badania wskazują jednak, że mężczyzna częściej może być sprawcą przemocy domowej ^[12].

Według badań CBOS w Polsce i na Węgrzech w 2002 i 2003 takie same grupy kobiet i mężczyzn (14%) deklarują, że przynajmniej raz doświadczyły przemocy^[13]. Jednocześnie jednak kobiety przyznają częściej, że były wielokrotnie bite.

Wegług badań Instytutu Psychologii Zdrowia PTP, wykonanych w 2004 r. na zlecenie Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy na grupie 1000 dorosłych mieszkańców stolicy do policzkowania wobec partnera przyznało się 6% kobiet i 4% mężczyzna, do popychania i szarpania - 7% kobiet i 11% mężczyzn i do bicia po 3% kobiet i 3% mężczyzn. Przemoc ze strony partner w tych samych badaniach przedstawia się następująco: policzkowanie - 6% kobiet i 5% mężczyzn, szarpanie - 16% kobiet i 16% mężczyzn, bicie - 8% kobiet i 4% mężczyzn.^[14]. Większość badań wykazuje, że przemoc wobec mężczyzn częściej ma charakter przemocy psychicznej (poniżanie, wyzwiska), rzadziej fizycznej (najczęściej w formie policzkowania).

Przemoc domowa wobec mężczyzn najczęściej spotyka się z irracjonalnym wstydem ze strony ofiary, brakiem reakcji ze strony policji i dyskryminacją ze strony sądu. Jednocześnie mężczyzn zniechęca do ujawniania przemocy, której doznali, brak jakiejkolwiek opieki nad męskimi ofiarami takiej przemocy.^[15]

W 1977 został wprowadzony do nauki termin zespół maltretowanego męża^[16].

Istnieje jeszcze jeden aspekt różnic między płciami w badaniach i statystykach mówiących o przemocy domowej. Co druga Polka skazana za zabójstwo męża lub konkubenta to ofiara domowej przemocy. ^{[17] [18]}

Przemoc domowa wobec mężczyzn miewa też miejsce w ramach tej samej płci. Znane są przypadki znęcania fizycznego i psychicznego nad osobami z najbliższej rodziny, niepełnosprawnymi lub niedołężnymi ze względu na wiek lub chorobę. Często w tej formie przemocy zgodnie współuczestniczą oboje małżonkowie lub konkubenci.

[edytuj] Przemoc domowa wobec dzieci

Sprawcami przemocy domowej wobec dzieci bywają zarówno mężczyźni i kobiety, najczęściej rodzice lub opiekunowie, ale także inni członkowie rodziny (dziadkowie, starsze rodzeństwo). Niektóre badania wskazują, że kobiety stosujące przemoc częściej niż mężczyźni kierują ją wobec dzieci^[19].

Pewne formy przemocy są tak bardzo wrosłe w tradycyjne pojęcie wychowania, że znajdują wciąż dość szeroką akceptację społeczną. Karanie dzieci, także klapsem czy biciem aprobują publicznie niektórzy politycy. Do przemocy fizycznej wobec dziec dochodzi wbrew częstym opiniom nie tylko w rodzinach dysfunkcyjnych, ale także wśród osób z wyższym wykształceniem i wysokim statusem społecznym i materialnym. Niekiedy podłożem przemocy wobec dzieci może być pedofilia. Dzieci zazwyczaj są również pośrednimi ofiarami przemocy domowej, będąc świadkami stosowania przemocy między rodzicami lub opiekunami.

Wbrew pozorom dzieci nie stanowią największej grupy ofiar przemocy domowej, na podstawie statystyk Policji wiemy, że są to kobiety (stanowią ponad 60% ofiar, natomiast dzieci i młodzież - około 30%; V sprawozdanie okresowe Rzeczypospolitej Polskiej z realizacji postanowień Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych obejmujące okres od stycznia 1995r. do 1 października 2003r. ^[20]

Warto zaznaczyć, że polska Konstytucja zabrania stosowania kar cielesnych (art 40), natomiast Ustawa o zapobieganiu i przeciwdziałaniu przemocy domowej z 2005 roku wprowadza niejasne pojęcie karcenia jako dozwolonej praktyki wychowawczej.

[edytuj] Użyteczna bibliografia - książki o przemocy domowej

• Centrum Praw Kobiet Poznaj swoje prawa...jeÅ›li jesteÅ› ofiarÄ… gwaÅ‚tu. Poradnik prawny dla kobiet Warszawa 2004
• Centrum Praw Kobiet Poznaj swoje prawa...jeÅ›li jesteÅ› ofiarÄ… przemocy. Poradnik prawny dla kobiet Warszawa, 2004
• Centrum Praw Kobiet Poznaj swoje prawa...jeÅ›li chcesz siÄ™ rozwieść. Poradnik prawny dla kobiet Warszawa 2004
• Centrum Praw Kobiet Przemoc w rodzinie wobec kobiet i dzieci Warszawa 2000
• Centrum Praw Kobiet GwaÅ‚t Warszawa, 2000.
• NEWW- Polska Kobiety wobec przemocy. MaÅ‚y poradnik dla ofiar przemocy w rodzinie GdaÅ„sk 2003
• OÅ›rodek Informacji Åšrodowisk Kobiecych OÅšKa Przemoc wobec Kobiet. Biuletyn Oska 1/2002
• L. Brannan, Psychologia rodzaju, GdaÅ„sk, 2001.
• S. Graff, B. Rieger Samoobrona dla dziewczÄ…t Warszawa 2003
• J. Herman Przemoc – uraz psychiczny i powrót do równowagi, GdaÅ„sk 1998, 2003
• Sh. Herzberger Przemoc domowa. Perspektywa psychologii spoÅ‚ecznej. PARPA, Warszawa 2002
• E. Kaschak Nowa psychologia kobiety. PodejÅ›cie feministyczne GdaÅ„sk 2001
• Komenda Główna Policji Raport o zjawiskach patologii spoÅ‚ecznej, stanie przestÄ™pczoÅ›ci i demoralizacji nieletnich oraz przedsiÄ™wziÄ™ciach w zakresie prewencji kryminalnej w 2003 roku Warszawa 2004
• Komenda Główna Policji Raport o zjawiskach patologii spoÅ‚ecznej, stanie przestÄ™pczoÅ›ci i demoralizacji nieletnich oraz przedsiÄ™wziÄ™ciach w zakresie prewencji kryminalnej w 2004 roku Warszawa 2005
• W. KruczyÅ„ski, P. Droździak Zawsze bezpieczna. psychologiczne aspekty samoobrony kobiet Warszawa 2003
• D. Kubacka – Jasiecka, H. Lipowska – Teutsch Oblicza kryzysu psychologicznego i pracy interwencyjnej Wydawnictwo ALL, Kraków 1997
• S. Lipsitz – Bem, MÄ™skość - kobiecość, tÅ‚um. Sylwia Pikiel GdaÅ„sk 2000
• S. Mufson, R. Kranz GwaÅ‚t na randce Warszawa 1996
• T. Nelson, Psychologia uprzedzeÅ„, przeÅ‚. A. Nowak, GdaÅ„sk 2003

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• przemoc
• cykl przemocy
• molestowanie seksualne
• znÄ™canie siÄ™
• zespół stresu pourazowego
• syndrom kobiety bitej
• syndrom wyuczonej bezradnoÅ›ci

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Tekst ustawy o przeciwdziaÅ‚aniu przemocy w rodzinie
• Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie "Niebieska Linia"
• Kobiety wobec przemocy. Maly poradnik dla ofiar przemocy w rodzinie, dyskryminacji i molestowania
• Przemoc wobec mężczyzn
• M.Makara-StudziÅ„ska, A.Grzywa, R.Turek: Kobiece oblicza stosowania przemocy. PostÄ™py Psychiatrii i Neurologii 2005, nr 14
• Przemoc domowa wobec mężczyzna w USA

Polacy zarejestrowali już 150 tys. domen .eu

Kilka dni temu EURid, zarządca domen .eu poinformował, że liczba zarejestrowanych przez Polaków domen tego rodzaju przekroczyła 150 tysięcy. Na początku lipca 2008 roku w statystykach ilościowych nowo rejestrowanych domen .eu Polska awansowała na 5 miejsce – obecnie wyprzedzają nas Niemcy (ponad 877 tys.), Holandia (387 tys.), Wielka Brytania (361 tys.) i Francja (224 tys.) Na szóstym miejscu znajdują się Włochy ze 149 tysiącami domen. Szacuje się, że w rękach domainerów (osób zajmujących się domenami na "wtórnym rynku") może znajdować się nawet 20 – 30% domen .eu.

Przedolimpijskie sankcje w Chinach?

Jak podała agencja Reuters, chińska policja aresztowała ważnego internetowego opozycjonistę, za naruszenie zwolnienia warunkowego. Jest to część sankcji, mających zapewnić bezproblemowy przebieg Igrzysk Olimpijskich.

Biznesowy desktop spod skrzydeł Acera

Veriton S461 to propozycja desktopa dla klientów biznesowych od firmy Acer. Komputer wyposażono w procesor Intel Core 2 Duo oraz 2 GB pamięci DDR2.

Google na zakupach?

Jak podaje serwis TechCrunch dobiegają końca negocjacje, dotyczące przejęcia przez Google portalu społecznościowo-informacyjnego Digg.

Toshiba stawia na wydajność i design

Domowy notebook musi dziś ładnie wyglądać. Taka myśl przewodnia towarzyszyła projektantom Toshiby przy tworzeniu nowej serii Satellite. Efekt, według producenta, okazał się lepszy niż oczekiwania.

Linki: Strona g³ówna