Przylaszczka pospolita
Z Wikipedii
| Przylaszczka pospolita | |
 |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Ranunculopsida |
| Rząd | jaskrowce |
| Rodzina | jaskrowate |
| Rodzaj | przylaszczka |
| Gatunek | przylaszczka pospolita |
| Nazwa systematyczna | |
| Hepatica nobilis Mill. | |
| Gard. Dict. Abr., ed. 4. 1754 non Schreb. | |
| Synonimy | |
| H. triloba Chaix., Anemone hepatica L. | |
 Galeria zdjęć i grafik |
|
Przylaszczka pospolita (trojanek, trójczak, wilcza stopa) (Hepatica nobilis Mill.) - gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jaskrowatych. Przylaszczka pospolita występuje na terenie Europy, na północ od Alp aż do Skandynawii.
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
- Pokrój
- Cała roślina osiąga wysokość 15–20 cm.
- Łodyga
- Głąbik z pojedynczym kwiatem. Płytko pod ziemią występuje ciemnobrunatne, łuskowate kłącze.
- Liście
- Zimozielone i długoogonkowe, tworzą przyziemną rozetę. Początkowo są biało owłosione lub białowełniste, z czasem stają się skórzaste i gładkie. Ciemnozielone z wierzchu, od spodu lekko fioletowawe. Liście trójklapowe, całobrzegie, blaszki liściowe szerokosercowate.
- Kwiaty
- Niebiesko-fioletowe kwiaty pojawiają się wczesną wiosną na szypułkach wysokości 10 cm, zanim rozwiną się liście. Czasem mają barwę różową, rzadziej białą. Kwitnie od marca do maja. Pojedyncze kwiaty podparte są trzema niewielkimi, złączonymi listkami tworzącymi pozorny kielich. Listki te nie opadają, nawet podczas dojrzewania owoców. Okwiat przeważnie złożony z 5–6 płatków, chociaż może ich być nawet 15. Kwiat ma wiele spiralnie ustawionych słupków i pręcików. Kwitnie od marca do maja. W czasie deszczowej pogody, oraz na noc kwiaty zamykają się.
- Owoce
- Orzeszki z niewielkim białym wyrostkiem (elajosom), który zawiera substancje tłuszczowe chętnie zjadane przez mrówki, przy okazji rozsiewające nasiona (myrmekochoria).
- Biotop
- Rośnie w lasach i zaroślach, głównie na podłozu wapiennym (roślina wapieniolubna). Preferuje stanowiska cieniste i półcieniste, stale wilgotne. Najłatwiej spotkać ją w buczynach, grądach i górskich olszynach. Rośnie także w lasach jesionowo-dębowych i grabowo-wiązowych. Należy do hemikryptofitów, ponieważ rozwija się wczesną wiosną z pączków znajdujących się na powierzchni gleby i jednocześnie korzysta z pracy zimowych liści. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Querco-Fagetea [1].
[edytuj] Zagrożenia i ochrona
Coraz rzadsze występowanie przylaszczek, wynikające z zanikania naturalnych siedlisk oraz nadmiernego zrywania kwiatów, spowodowało, że przylaszczka pospolita wcześniej częściowo chroniona, od roku 2004 podlega ścisłej ochronie gatunkowej. Jako ładnie kwitnąca wczesną wiosną roślina narażona jest na wykopywanie i przesadzanie do ogródków[2].
[edytuj] Zastosowanie
W lecznictwie ludowym stosowano przylaszczkę w schorzeniach wątroby, nerek i pęcherza, jednak późniejsze badania nie potwierdziły jej leczniczego działania. Kłącze i korzenie zawierają trującą protoanemoninę.
[edytuj] Ciekawostki
Charakterystyczny kształt liści przylaszczki budził skojarzenie z płatami wątroby, czemu roślina zawdzięcza swoją łacińską nazwę: hepar - wątroba.
Przypisy
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Halina Pięknoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
| USG pomaga przewidzieć zawał |
|
Badania ultrasonograficzne mogą pomóc w zidentyfikowaniu osób szczególnie zagrożonych zawałem serca i innymi chorobami układu sercowo-naczyniowego - informuje pismo "Radiology".
|
| Odkryto głowę kolosalnego posągu cesarzowej |
|
Archeolodzy odkryli w południowo-zachodniej Turcji głowę wielkiego marmurowego posągu, przedstawiającego postać Faustyny Starszej, żony rzymskiego cesarza Antoninusa Piusa - donosi serwis internetowy BBC News.
|
| Krew menstruacyjna może leczyć miażdżycę |
|
Komórki pozyskiwane z krwi menstruacyjnej mogą być wykorzystane do leczenia zaawansowanej miażdżycy tętnic obwodowych - informuje serwis "EurekAlert".
|
| Kolor tłuszczu ma znaczenie |
|
Tłuszcz jest bliżej związany z tkanką mięśniową niż nam się wydaje - przekonują w swoich pracach opublikowanych na łamach pisma "Nature" dwie grupy naukowców z USA. Badacze odkryli czynniki regulujące powstawanie tkanki tłuszczowej, a ich prace mogą pomóc w opracowaniu terapii do walki z otyłością.
|
| Bakterie zdolne do altruistycznego samobójstwa |
|
Niektóre bakterie salmonelli, aby ułatwić swoim towarzyszkom zakażenie jakiegoś organizmu, zdolne są do poświęcenia życia - podało brytyjskie czasopismo "Nature".
|