Pszenica
Z Wikipedii
| Pszenica | |
 KÅ‚osy pszenicy zwyczajnej |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jÄ…drowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | jednoliścienne |
| RzÄ…d | wiechlinowce |
| Rodzina | wiechlinowate |
| Rodzaj | pszenica |
| Nazwa systematyczna | |
| Triticum L. | |
| pub. 1753 | |
 Galeria zdjęć i grafik |
|
Pszenica (Triticum L.) - rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej i środkowej Azji. Wyróżnia się około 20 gatunków pszenicy. Oprócz jęczmienia jest najstarszym zbożem chlebowym uprawianym od co najmniej 6 tysięcy lat. Zajmuje pierwsze miejsce w światowej produkcji zbóż.
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
- Owoce
- Ziarniaki, które zawierają duże ilości skrobi. Zawiera najwięcej białka i glutenu ze wszystkich gatunków zbóż.Dostarczają one także organizmowi: estrogeny, ryboflawinę, tiaminę, niacynę, karoten, tokoferol. Bogata w związki mineralne (sodu, wapnia, potasu, magnezu, fosforu, siarki, żelaza) i witaminy B1, B2, D, E, K, PP.
[edytuj] Występowanie
Typowe zboże klimatu umiarkowanego. Zasięg uprawy rozciąga się od 60°N do 50°S. W tropiku pola pszenicy można spotkać jedynie na wyżynie Dekan w Indiach, wyżynach Etiopii, Kenii, Tanganiki oraz Ekwadoru. Typowa roślina zbiorowisk trawiastych (stepów, prerii), a więc stref klimatycznych umiarkowanie wilgotnych.
[edytuj] Zastosowanie
Uprawiana na całym świecie dla ziarna. Głównymi producentami są: Chiny, Rosja i Indie. Najwięksi eksporterzy to: USA, Kanada oraz Francja.
[edytuj] Systematyka
- Pozycja w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), plemię Triticeae Dumort., podplemię Triticinae Fr., rodzaj pszenica (Triticum L.)[1].
- Gatunki flory Polski, gatunki uprawiane u nas oraz efemerofity[2]
- pszenica orkisz (szpelc) (Triticum spelta L.) - gatunek uprawiany
- pszenica płaskurka (płaskurka) (Triticum dicoccon Schrank) - gatunek uprawiany
- pszenica polska (Triticum polonicum L.) - efemerofit
- pszenica samopsza (płoskurnica, mochnatka) (Triticum monococcum L.) - gatunek uprawiany
- pszenica szorstka (angielska) (Triticum turgidum L.) - efemerofit
- pszenica zwyczajna (Triticum aestivum L., syn. Triticum vulgare Vill.) - gatunek uprawiany
- Inne gatunki (wybór)
- pszenica karłowata (zbitokłosa, twardokłosa) (Triticum compactum)
- pszenica twarda (makaronowa) (Triticum durum Desf.)
Krzyżówka pszenicy z żytem nosi nazwę pszenżyta (Triticosecale).
[edytuj] Technologia
- Pod względem wartości technologicznej odmiany podzielono na pięć grup jakościowych i grupy oznaczono literami:
- E - pszenica elitarna,
- A - pszenica jakościowa,
- B - pszenica chlebowa,
- K - pszenica na ciastka,
- C - odmiany pozostałe (w tym również odmiany paszowe).
- Skład ziarniaków: woda - 13,2%, białko - 11,7%, węglowodany - 69,3%, błonnik - 2%, tłuszcze - 2%, substancje mineralne - 1,8%.
[edytuj] Przypisy
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju pszenica wg Reveala
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
| Kinga Baranowska: chcę zażyć normalnego, przyjemnego życia |
|
Chcę teraz zażyć normalnego, przyjemnego życia z możliwością późnego kładzenia się do łóżka i bez konieczności wczesnego wstawania - wyznała tuż po wylądowaniu w Warszawie Kinga Baranowska, która 5 października jako pierwsza Polka stanęła na położonym w Nepalu szczycie Manaslu (8156 m).
|
| Mistrzostwa świata juniorów w łucznictwie: brązowy medal Polek |
|
Polskie łuczniczki zdobyły brązowy medal mistrzostw świata juniorów, które odbyły się w tureckiej miejscowości Antalya. Zwyciężyły Chinki, a srebro wywalczyła drużyna Indii.
|
| "Polacy do meczu z Czechami byli bardzo dobrze przygotowani taktycznie" |
|
Zdaniem trenera Zagłębia Lubin, Zbigniewa Fornalaka po sobotnim meczu z Czechami nie można indywidualnie oceniać występu zawodników, ponieważ cała reprezentacja zagrała bardzo dobrze.
|
| Eliminacje mistrzostw świata - zapowiedź |
|
W środę odbędą się 22 mecze eliminacji mistrzostw świata w strefie europejskiej. Polscy piłkarze zmierzą się w Bratysławie ze Słowacją. W innych meczach grupy 3. Czechy, które nie mogą pozwolić sobie na kolejne potknięcie, podejmą Słowenię, a Irlandia Północna zagra z San Marino.
|
| Gołota kontra Wałujew o pas mistrza świata! |
|
Jeśli Andrzej Gołota wygra swą listopadową walkę w Chinach, już 20 grudnia zmierzy się z rosyjskim gigantem, mierzącym 213 cm, Nikołajem Wałujewem o mistrzostwo świata federacji WBA - informuje "Polska - The Times".
|