Równina Szatmarsko-Berehowska - Google

Równina Szatmarsko-Berehowska

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Równina Szatmarsko-Berehowska (węg. Szatmár-Beregi Sikság) - region geograficzny i etnograficzny we wschodnich Węgrzech, w Kraju Zacisańskim (Tiszántul), na Wielkiej Nizinie Węgierskiej.

Równina Szatmarsko-Berehowska stanowi tektoniczną nieckę, wypełnioną czwartorzędowymi osadami nanieionymi przez Cisę, Samosz, Krasnę i ich dopływy. Od wschodu sąsiaduje z wysoczyzną Nyírség, od której oddzielają ją Cisa i Krasna, natomiast przebieg jej pozostałych granic jest problematyczny, ponieważ jednorodna jednostka geomorfologiczna jest podzielona granicami państwowymi. Nazwę Równiny Szatmarsko-Berehowskiej nosi tylko jej część pozostająca w dzisiejszych granicach Węgier, część ukraińska (Beregi-sikság) nosi nazwę Niziny Zakarpackiej, a część rumuńska - (Szatmári-sikság) Równiny Samoszu.

Równina Szatmarsko-Berehowska powstała w holocenie wskutek tektonicznego obniżenia północno-wschodniej części ówczesnego Nyírség. Wskutek zmiany wysokości terenu swój bieg skierowały tu Cisa, Samosz i ich dopływy, które dawniej płynęły wprost na zachód przez dzisiejszy (właściwy) Nyírség. Rzeki te zapełniły obniżenie swoimi osadami. Jeszcze obecnie sporą część Równiny Szatmarsko-Berehowskiej zajmują mokradła. Wzdłuż rzek ciągną się łąki i pastwiska, zaś wyżej położone tereny, pokryte tzw. czerwonymi glinami, zajmują pola uprawne. Między Samoszem a Krasną znajdowały się wielkie bagna Ecsed, obecnie osuszone i zamienione w ziemie uprawne.

Tereny Równiny Szatmarsko-Berehowskiej leżały na granicy Księstwa Siedmiogrodu, dzięki czemu uniknęły zniszczeń podczas okupacji tureckiej. W wyniku podziału Węgier po traktacie w Trianon naturalne centra Równiny znalazły się poza granicami Węgier: Satu Mare w Rumunii, Użhorod, Mukaczewo i Berehowe na Ukrainie. Węgierska część Równiny jest pozbawiona większych ośrodków miejskich - na północy lokalnym centrum pozostaje miasteczko Vásárosnamény u ujścia Krasnej do Cisy, leżące na granicy Nyírség, a na południu - miasteczka Fehérgyarmat i Csenger. Na Równinie leżą krainy etnograficzne Tiszahát i Erdöhát. Obszar należy dziś do komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg.

[edytuj] Link zewnętrzny

[edytuj] Źródła

  • PrzemysÅ‚aw Burchard WÄ™gry, PW "Wiedza Powszechna", Warszawa 1988, ISBN 83-214-0554-1
  • Jerzy Midzio Krajobrazy wÄ™gierskie, WSiP, Warszawa 1988, ISBN 83-02-03732-X
  • WiesÅ‚awa Rusin WÄ™gry, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-BiaÅ‚a 2005, ISBN 83-7304-416-7
  • Márton Pécsi, Béla Sárfalvi WÄ™gry, PWN 1971

Jedna trzecia Polaków ma nadwagę
Ponad połowa Polaków (51 proc.) może pochwalić się prawidłową wagą ciała; prawie jedna trzecia (32 proc.) ma nadwagę, a 14 proc. jest otyłych. 3 proc. to osoby z wagą poniżej wagi prawidłowej - wynika z sondażu TNS OBOP.
Nad Biebrzą odkryto gród sprzed 7 wieków
XIV-wieczny gród został odkryty przez suwalskich archeologów podczas prac na trasie budowy obwodnicy Sztabina (podlaskie). Archeolodzy znaleźli tam ok. 30 tys. zabytków. Odkryli przedmioty związane z życiem ludzi w grodzie, nazwanym - podobnie jak pobliska wieś - Horodnianka.
Mikroskopijna hodowla komórek
Mieszając wodną zawiesinę żywych komórek z odpowiednio modyfikowanym olejem fluorowęglowym można wytworzyć mikro kropelki, w których prowadzona jest długotrwała hodowla komórek. W ten sposób możliwe są bardzo zaawansowane badania biomedyczne, z wykorzystaniem różnych hodowli komórkowych, w jednym małym reaktorze hodowlanym, co znacznie obniża koszty badań, donosi "Lab on a Chip".
Co pierwsze: jajko czy kura? Oto odpowiedź!
Po raz kolejny okazało się, że bez pomocy Natury nowoczesna nauka nie ma szans. Używając białka z kurzego jajka jako matrycy, naukowcy zsyntetyzowali nieorganiczne, silnie magnetyczne nanorurki, donosi "Chemical Communications".
"Kopernikus to ukłon w stronę Polski"
Rzecznik komisarza Guentera Verheugena zapewnił, że jego komisarz nigdy nie powiedział, że Mikołaj Kopernik był Niemcem. Nazwę "Kopernikus" dla nowego programu UE wybrał, by podkreślić polski wkład w historię nauki.
Linki: Strona g³ówna