Z Wikipedii

Staroobrzędowcy
Główna religia	Chrześcijaństwo
Czas założenia	XVII wiek
Wyznanie macierzyste	Rosyjski Kościół Prawosławny
Założyciel	Awwakum Pietrow
Klasyfikacja religii

Staroobrzędowcy, starowierzy, starowiercy, raskolnicy, lipowanie (ros. старообрядчество) - odłam prawosławia, powstały w Rosji, w wyniku sprzeciwu wobec reform patriarchy Nikona w 1652 roku.

Spis treści 1 Historia 2 Różnice z ponikonowskim prawosławiem 3 Staroobrzędowcy w Polsce 4 Zobacz też 5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Reformy Nikona zmierzały do poprawienia rytów tak, aby były zgodne z greckimi księgami liturgicznymi. Do najważniejszych reform należało czynienie znaku krzyża trzema palcami, a nie dwoma, oraz poprawiona pisownia imienia Jezus. Wprowadzono także śpiew polifoniczny.

Staroobrzędowcy postrzegali te zmiany jako herezje, zwiastującą koniec świata (staroobrzędowcy wierzą w istnienie trzech wielkich apostazji: katolickiej, greckiej i rosyjskiej - Nikona) i odrzucili je. "Raskoł" został potępiony w 1667 roku, uznany za przestępstwo i raskolnicy poddani zostali krwawym prześladowaniom, a ich duchowego przywódcę Awwakuma Pietrowicza uwięziono i spalono na stosie w roku 1682. Część staroobrzędowców uznała, że Bóg pozbawił ich całkowicie kapłanów i sakramentów - w powyższej sytuacji za drogę do oczyszczenia i powrotu do Boga uznawano niekiedy samospalenie. Wierni zamykali się w cerkwiach z całymi rodzinami i ze starymi księgami liturgicznymi, po czym podkładano ogień.

Część wyznawców - chroniąc sie przed prześladowaniami ze strony władz carskich i cerkiewnych - emigrowała w odległe zakątki imperium rosyjskiego i poza jego granice, docierając w końcu XVIII wieku m.in. na Suwalszczyznę i Mazury.

Po egzekucji Pawła Kołomieńskiego w 1656 roku starowierzy utracili własną hierarchię kościelną (zgodnie z prawosławną - podobnie jak katolicką - teologią wyświęcać kapłanów mogą tylko posiadający sukcesję biskupi). W tej sytuacji ruch podzielił się na bezpopowców, którzy odrzucili kapłanów i sakramenty (najczęściej z wyjątkiem chrztu) i popowców (biegłopopowców), którzy przyjmowali kapłanów wyświęconych w kościele prawosławnym, ale suspendowanych. Bezpopowcy podzielili się na wiele sekt, niektórych o skrajnych i niezwykłych praktykach (skopcy, chłyści). Popowcy uzyskali w końcu własną hierarchię (właściwie dwie główne hierarchie: białokrynicką i nowozybkowską).

Po złagodzeniu prześladowań powstał w Rosyjskim Kościele Prawosławnym ruch jednowierców, zmierzający do przyjęcia staroobrzędowców jako dozwolonego przez władze rytu (jedinowierczestwo, единоверчество). Większość staroobrzędowców odrzuca jednak obecną Cerkiew, w której ich zdaniem rządzi antychryst.

W 1846 w ówczesnych Austro-Węgrzech emerytowany prawosławny arcybiskup Bośni i Sarajewa Ambroży Popowicz wyświęcił dla staroobrzędowców dwóch biskupów. W ten sposób popowcy przywrócili hierarchię kościelną i powstała tzw. Cerkiew białokrynicka. W 1923 powstała druga cerkiew popowców, tzw. Cerkiew nowozybkowska, gdy były prawosławny arcybiskup Saratowa, Mikołaj Pozdiejew i były prawosławny biskup Swierdłowska, Stefan Rastorgujew wyświęcili biskupów dla części popowców nieuznającej ważności sukcesji apostolskiej hierarchów Cerkwi białokrynickiej.

Mimo niewielkich różnic doktrynalnych i liturgicznych wieki prześladowań i ukrywania swoich przekonań uczyniły ze starowierstwa specyficzną kulturę wyznaczaną przez nieufność wobec władzy, konserwatyzm i egzaltację religijną. Ruch staroobrzędowy wydał kilku wybitnych pisarzy rosyjskich poczynając od Awwakuma Pietrowicza, który był autorem autobiografii, uważanej za arcydzieło rosyjskiej prozy.

[edytuj] Różnice z ponikonowskim prawosławiem

	Stary obrządek	Reforma
Pisownia imienia Jezusa	Исусъ (Isus)	Іисусъ (Iisus)
Wyznanie wiary	„Zrodzony a nie stworzony” „Królestwu zaś jego nie ma końca” „I w Ducha Świętego, Pana prawdziwego i Ożywiciela”	„Zrodzony, nie stworzony” „Królestwu zaś jego nie będzie końca” „I w Ducha Świętego, Pana i Ożywiciela”
Znak krzyża	Czyniony dwoma palcami	Czyniony trzema palcami
Krucyfiks	Tylko ośmiokrańcowy	Ośmio- i czterokrańcowy
Forma chrztu	Jedynie przez trzykrotne zanurzenie	Zanurzenie lub polanie głowy
Liczba prosfor	Siedem	Pięć
Kierunek procesji	Zgodnie z pozornym ruchem słońca	Przeciwnie do pozornego ruchu słońca
Alleluja	Аллилуия, аллилуия, слава Тебе, Боже (/Alleluja/ 2 razy, chwała Tobie, Boże)	Аллилуйя, аллилуйя, аллилуйя, слава Тебе, Боже (/Alleluja/ 3 razy, Chwała Tobie, Boże)
Księgi	Sprzed 1654 r.	Poprawione zgodnie z greckimi oryginałami

[edytuj] Staroobrzędowcy w Polsce

1 500 polskich staroobrzędowców zrzesza Staroprawosławna Pomorska Cerkiew RP, należąca do nurtu bezpopowców. Denominacja została zarejestrowana w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji RP w wykazie kościołów i związków wyznaniowych, działających na podstawie odrębnych ustaw, pod numerem 7. Przewodniczącym jest Mieczysław Kapłanow.

[edytuj] Zobacz też

• Starokalendarzowcy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Philipponia
• Panorama Kultur Staroobrzędowcy
• Ekumenizm.wiara.pl Staroobrzędowcy
• National Geographic W drodze do nieba
• Galeria Papuciarnia Staroobrzędowcy na Suwalszczyźnie

ASTD współorganizatorem Międzynarodowego Kongresu Kadry

W dniach 24-27 listopada odbędzie się Międzynarodowy Kongres Kadry - VIII edycja Kongresu Kadry, po raz pierwszy w wydaniu międzynarodowym.

Obrady WTO na razie bez przełomu

W toczących się od poniedziałku rozmowach w Genewie na temat zniesienia barier w światowym handlu w ramach tzw. rundy z Dauhy do soboty nie udało się wypracować porozumienia.

Absurdalne zapisy blokują unijne dotacje

Bardzo dobry projekt może nie dostać dofinansowania, jeżeli np. przedsiębiorca wypełni wniosek... czarnym długopisem. Takie wątpliwe wymogi wymyślają urzędnicy - czytamy w "Rzeczpospolitej".

KE zamroziła ponad 2 mld euro dla Bułgarii

Komisja Europejska zamroziła znacznie więcej środków dla Bułgarii, niż ogłoszone w środę 825 mln euro z przedakcesjnych funduszy ISPA, PHARE i SAPARD - napisał bułgarski dziennk "Sega".

Betacom: 35 proc. zysku na dywidendę?

Zarząd Betacom zamierza wnioskować do Rady Nadzorczej i WZA o przeznaczenie na wypłatę dywidendy około 35 proc. zysku netto za rok obrotowy 2007/08. W kolejnych latach zarząd planuje rekomendować wypłatę dywidendy na poziomie 25-35 proc. zysku - poinformowała spółka w raporcie rocznym.

Linki: Strona g��wna