Z Wikipedii

Ray Charles
Ray Charles podczas koncertu w ramach Festival International de Jazz de Montréal w 2003 roku.
ImiÄ™ i nazwisko	Ray Charles Robinson
Pseudonim	Brother Ray
Data i miejsce urodzenia	23 września 1930 Albany, Georgia, Stany Zjednoczone
Pochodzenie	Greenville, Floryda, Stany Zjednoczone
Data i miejsce śmierci	10 czerwca 2004 Beverly Hills, Kalifornia, Stany Zjednoczone
Gatunek	rhythm and blues, soul, blues, pop, country, jazz, gospel, piano blues, country blues, country soul, soul blues
Zawód	muzyk, piosenkarz, aranżer, kompozytor
Aktywność	1974-2004
Wytwórnia płytowa	Atlantic, ABC, Warner Bros. Records
PowiÄ…zania	The Raelettes, Quincy Jones, Betty Carter
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Ray Charles Robinson, znany jako Ray Charles (ur. 23 września 1930 w Albany w Georgii, zm. 10 czerwca 2004 w Beverly Hills) - amerykański piosenkarz, muzyk i pianista, uważany za artystę, który ukształtował rhythm and bluesa. Charles wprowadził pełne uczuć dźwięki do muzyki country oraz popularnej, a o jego interpretacji "America the Beautiful" Ed Bradley z programu 60 Minutes powiedział: "to ostateczna wersja, amerykański hymn - klasyk, taki, jakim jest mężczyzna, który go wykonał".^[1]

Frank Sinatra określił Charlesa mianem "jedynego prawdziwego geniusza w tym biznesie".^[1][2] W 2004 roku magazyn muzyczny Rolling Stone umieścił muzyka na miejscu #10 listy 100 największych artystów wszech czasów.^[3][4]

Spis treści 1 Biografia 1.1 Wczesne lata 1.2 Sukces 1.3 Kolejne lata 1.4 Ostatnie lata 1.5 Kontrowersje i krytyka 1.6 Życie prywatne 2 Dyskografia 3 Filmografia 4 Ray: film 5 Wyróżnienia i zaszczyty 6 Ray Charles Post Office Building 7 Przypisy 8 Linki zewnętrzne

[edytuj] Biografia

[edytuj] Wczesne lata

Ray Charles Robinson urodził się 23 września 1930 roku w Albany w stanie Georgia.^[5] Był synem Arethy Williams, pracownicy tartaku, i Baileya Robinsona, mechanika.^[6] Jego rodzice nigdy się nie pobrali. Rodzina przeprowadziła się do Greenville na Florydzie, gdy Ray był dzieckiem. Wtedy też Bailey odszedł od Arethy, by ta mogła na nowo założyć rodzinę i wychowywać dzieci. Kiedy Charles miał pięć lat był świadkiem tego, jak jego młodszy brat, George, utopił się.^[6]

W tym samym wieku Ray zaczął tracić wzrok, a mając siedem lat stał się całkiem niewidomy.^[7] Muzyk nigdy nie wiedział dokładnie, co spowodowało jego problemy ze wzrokiem. Pewne źródła mówią, iż przyczyną mogła być jaskra lub zamydlona woda, która osiadała na oczach.^[1] Charles uczęszczał do szkoły dla niewidomych Florida School for the Deaf and Blind w St. Augustine na Florydzie. Kiedy był w trakcie nauki w tej szkole, zmarła zarówno jego matka, jak i ojciec. Muzyk uczył się również komponować muzykę oraz grać na różnych instrumentach.^[7]

Zanim Charles ukończył szkołę, zaczął grać w wielu zespołach, wykonujących różne gatunki muzyczne, w tym m.in. jazz. W tychże czasach stał się znany, jako muzyk zawsze noszący okulary przeciwsłoneczne.^[8]

W 1947 roku Charles przeprowadził się do Seattle i wkrótce zaczął nagrywać, początkowo w wytwórni Swingtime. Wtedy też powstał pierwszy hit muzyka, "Baby, Let Me Hold Your Hand", z 1951 roku. Rok później Ray spotkał Ahmeta Ertegüna i podpisał kontrakt z wytwórnią Atlantic. Kiedy muzyk zaistniał na rynku muzycznym, jego imię i nazwisko zostało skrócone do Ray Charles z Ray Charles Robinson, by uniknąć zbieżności z bokserem Sugarem Rayem Robinsonem.^[6]

[edytuj] Sukces

Niemal natychmiast po nawiązaniu współpracy z wytwórnią Atlantic muzyk nagrał dwa duże hity: piosenkę "It Should Have Been Me" oraz "Mess Around", autorstwa Ertegüna, które zdominowały amerykańskie listy przebojów w 1953 roku. Międzynarodowy sukces Charlesowi przyniósł jednak utwór "I Got a Woman", skomponowany przez Renalda Richarda, członka zespołu Raya. Piosenka uplasowała się na szczycie notowania Billboard R&B/Hip-Hop w 1955 roku. W tym samym zestawieniu aż do 1959 roku na miejscu #1 regularnie pojawiały się utwory muzyka, w tym m.in. "This Little Girl of Mine", "Lonely Avenue", "Mary Ann", "Drown in My Own Tears" i "Night Time Is the Right Time", wydane na kompilacyjnych albumach Hallelujah, I Love Her So, Yes Indeed! oraz The Genius Sings the Blues. W tym samym okresie Charles rozpoczął współpracę z grupą młodych dziewczyn z Filadelfii, tworzących zespół Cookies. Zaczęły one nagrywać z muzykiem w Nowym Jorku, stanowiąc poboczny wokal. Z czasem Ray zmienił nazwę ich grupy z Cookies na The Raelettes. Jednym z największych hitów w dorobku Charlesa jest piosenka "What'd I Say", która poza tym, że zajęła miejsce #1 na liście Billboard R&B/Hip-Hop, jako pierwszy utwór w historii muzyka uplasowała się w zestawieniu z muzyką popularną. Przed odejściem Charlesa z wytwórni Atlantic do wytwórni ABC w 1959 roku, z którą podpisał bardziej lukratywny kontrakt, muzyk zdążył jeszcze nagrać album The Genius of Ray Charles. Jedne z najpopularniejszych piosenek Raya: "Georgia on My Mind", "Hit the Road Jack" i "Unchain My Heart" pomogły mu odnieść sukces w muzyce popularnej, a album Modern Sounds in Country and Western Music oraz jego sequel Modern Sounds in Country and Western Music, Vol. 2 wprowadziły country do gatunków muzyki mainstream.

[edytuj] Kolejne lata

W 1965 roku Charles został aresztowany za posiadanie heroiny, od której uzależniony był przez niemal 20 lat.^[6] Muzyk został wtedy zatrzymany po raz trzeci, jednak za każdym razem przyczyna była ta sama - narkotyki. W 1996 roku spędził rok na warunkowym przedterminowym zwolnieniu. Z nałogu wyleczył się w specjalistycznej klinice w Los Angeles.^[1]

Pod koniec lat 60. oraz w latach 70. twórczość Raya składała się albo z hitów, albo z krytycznie ocenianych utworów.^[7] Jego wersja "Georgia on My Mind" została 24 kwietnia 1979 roku uznana za hymn stanu Georgia.^[7] Porównywalnie duży sukces osiągnęło unikalne wykonanie Charlesa piosenki "America the Beautiful". W listopadzie 1977 roku muzyk wystąpił w roli prowadzącego w popularnym programie telewizji NBC, Saturday Night Live.^[9]

Pod koniec lat 80. wzrosła popularność Charlesa wśród młodzieży. Przyczyniła się do tego obecność Raya w ówczesnej popkulturze. Wystąpił on bowiem gościnnie w filmie The Blues Brothers, a w 1985 roku jego piosenka "The Right Time" wykorzystana została w serialu telewizyjnym The Cosby Show. Na początku lat 90. Charles wystąpił również w reklamie napoju Pepsi, w której spopularyzował frazę "You Got the Right One, Baby!".

W 1989 roku Charles stworzył cover piosenki "Itoshi no Ellie" japońskiego zespołu Southern All Stars, którego tytuł brzmiał "Ellie My Love". Nagrany na potrzeby kampanii reklamowej jednego z największych japońskich producentów alkoholi, utwór uplasował się na pozycji #3 notowania Oricon.^[10] Singel rozszedł się w Japonii w ilości 400,000 egzemplarzy i stał się tym samym najlepiej sprzedającym się singlem roku zachodniego artysty w tym kraju.^[11]

Charles wystąpił podczas dwóch prezydenckich inauguracji w Stanach Zjednoczonych. W 1985 roku wystąpił w trakcie drugiej inauguracji Ronalda Reagana, a w 1993 roku wystąpił podczas pierwszej inauguracji Billa Clintona.^[12]

Pod koniec lat 80. i na początku lat 90. Charles wystąpił kilka razy w programie telewizyjnym The Super Dave Osbourne Show. W tym samym czasie pojawiał się on gościnnie w wielu piosenkach oraz na wielu albumach innych artystów, w tym m.in. w hicie "I'll Be Good Too You", swojego przyjaciela Quincy Jonesa.

Po śmierci Jima Hensona w 1990 roku, Charles wystąpił w godzinnym programie The Muppets Celebrate Jim Henson w telewizji CBS, będącym hołdem dla zmarłego twórcy słynnego The Muppet Show. Muzyk wygłosił krótką mowę oraz wraz z obsadą The Muppet Show wykonał piosenkę "It's Not Easy Being Green".

[edytuj] Ostatnie lata

W 2000 roku Charles pojawił się gościnnie w serialu animowanym Śladem Blue, wcielając się w fikcyjną postać G-Clefa. W trakcie nagrań odcinka oraz po jego zakończeniu muzyk stworzył wraz z Traci Paige Johnson i Steve'em Burnsem, członkami obsady serialu, piosenkę "There It Is". Po jej nagraniu Ray powiedział: "To sprawiło mi najwięcej radości, odkąd spotkałem Ronalda Reagana w 1984 roku.".

W 2002 roku muzyk wystąpił podczas festiwalu Blues Passions Cognac we Francji.

W 2002 roku Ray był jednym z artystów, którzy wystąpili w ramach pokojowego koncertu w Rzymie. Koncert ten miał miejsce wewnątrz antycznego Koloseum i był pierwszym tego typu wydarzeniem w tym miejscu od roku 404. Występ zorganizowany został przez międzynarodową organizację Glocal Forum oraz fundację Listen Up Foundation, założoną przez Quincy Jonesa.

W czerwcu 2003 roku Charles wykonał z fanem swej twórczości, Vanem Morrisonem, piosenkę "Crazy Love". Zapis tego występu wydany został na kompilacyjnym albumie Morrisona z 2007 roku, The Best of Van Morrison Volume 3.

W 2003 roku muzyk wykonał "Georgia on My Mind" i "America the Beautiful" podczas bankietu w Waszyngtonie, co było jego ostatnim publicznym występem. Po raz ostatni Ray publicznie pojawił się 30 kwietnia 2004 roku, kiedy jego studio nagraniowe zostało uznane za miejsce historyczne miasta Los Angeles.^[7]

Ray Charles zmarł 10 czerwca 2004 roku na raka wątrobowokomórkowego w swoim domu w Beverly Hills w Kalifornii, otoczony rodziną i przyjaciółmi.^[13] Muzyk został pochowany na cmentarzu Inglewood Park Cemetery w Inglewood w Kalifornii.

Ostatni album muzyka, Genius Loves Company, wydany został dwa miesiące po śmierci Raya. Składa się z utworów nagranych przez Charlesa z różnymi artystami: B.B. Kingiem, Vanem Morrisonem, Willie Nelsonem, Jamesem Taylorem, Gladys Knight, Michaelem McDonaldem, Natalie Cole, Eltonem Johnem, Bonnie Raitt, Dianą Krall, Norah Jones i Johnny Mathisem. Płyta zdobyła aż osiem nagród Grammy, a duety z Eltonem Johnem i B.B. Kingiem cieszyły się dużym uznaniem. Na albumie znalazła się piosenka "Over the Rainbow" Harolda Arlena w interpretacji Charlesa, która została wykonana podczas występu na cześć zmarłego muzyka.^[14]

Po śmierci Charlesa ukazały się jeszcze dwa inne albumy z jego muzyką. Wydana w 2005 roku płyta Genius & Friends składa się z piosenek nagranych w duetach z artystami, których Charles wybrał osobiście w latach 1997-2005. Z kolei wydany rok później album Ray Sings, Basie Swings zawiera utwory powstałe w wyniku połączenia zapisu głosu muzyka z koncertu w 1974 roku z muzyką Counta Basie'a. Producentem tej płyty był perkusista Gregg Field, który grał razem z Charlesem oraz Basie'em.

[edytuj] Kontrowersje i krytyka

Mimo swego poparcia dla Martina Luthera Kinga, Jr. w latach 60. oraz organizacji African-American Civil Rights Movement, Charles wzbudził wiele kontrowersji, kiedy wybrał się w trasę koncertową po Afryce Południowej w 1981 roku, która była ówcześnie bojkotowana na arenie międzynarodowej z powodu obowiązującego tam apartheidu.^[7]

Susaye Greene, była członkini zespołu Charlesa, The Raelettes, a także grup The Supremes i Wonderlove, obecnie artystka solowa, była jedyną piosenkarką z The Raelettes, która zaśpiewała na pogrzebie muzyka. Do tej sytuacji odniosła się nawet telewizja BBC, komentując: "Uwadze nie umknął fakt, że Susaye była jedyną członkinią The Raelettes, która zaśpiewała na pogrzebie Raya.".

[edytuj] Życie prywatne

Charles był żonaty dwukrotnie, posiadał dwanaścioro dzieci, które miał z dziewięcioma różnymi kobietami.^[15][16] Jego pierwszą żoną była Eileen Williams. Ich małżeństwo nie trwało jednak długo, bo zawarte zostało 31 lipca 1951 roku, a zakończyło się w 1952 roku. Drugą żoną muzyka była Della Beatrice Howard Robinson, z którą miał trzech synów. Małżeństwo z Dellą trwało znacznie dłużej, bo od 5 kwietnia 1955 roku do 1977 roku. Wieloletnią przyjaciółką i partnerką Raya aż do chwili jego śmierci była Norma Pinella. Ray Charles zmarł 10 czerwca 2004 roku na raka wątrobowokomórkowego w swoim domu w Beverly Hills w Kalifornii, otoczony rodziną i przyjaciółmi.^[13]

Dzieci muzyka to:

• Charles Wayne Hendricks (syn Marge Hendricks — czÅ‚onkini The Raelettes)
• Evelyn Robinson (córka Louise Mitchell)
• Raenee Robinson (córka Mae Mosely Lyles)
• Sheila Robinson (córka Sandry Jean Betts)
• Vincent Kotchounian (syn Arlette Kotchounian — pracowaÅ‚a z Charlesem jako fotograf przy tworzeniu albumu Would You Believe?)
• David Robinson (syn Delli Robinson)
• Ray Charles Robinson, Jr. (syn Delli Robinson)
• Reverend Robert Robinson (syn Delli Robinson)
• Reatha Butler
• Alexandria Bertrand (córka Chantelle Bertrand)
• Robyn Moffett (córka Glorii Moffett)
• Ryan Corey Robinson den Bok (syn Mary Anne den Bok)

[edytuj] Dyskografia

[edytuj] Filmografia

• Swingin' Along (1961)
• Ballad in Blue (1964)
• The Big T.N.T. Show (1966) (dokument)
• The Blues Brothers (1980)
• Limit Up (1989)
• Listen Up: The Lives of Quincy Jones (1990) (dokument)
• Love Affair (1994)
• SzklankÄ… po Å‚apkach (1996)

[edytuj] Ray: film

W 2004 roku powstał film biograficzny, przedstawiający historię życia i kariery Raya Charlesa w latach 1930-1966. Jamie Foxx wcielił się w główną rolę, czyli rolę muzyka, która przyniosła mu nagrodę Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Sam obraz również został nagrodzony najważniejszą nagrodą światowego przemysłu filmowego, Oscarem. Duża popularność, a także liczba nominacji i nagród zdobytych przez film zaskoczyła zarówno jego obsadę, jak i producentów.

Zanim rozpoczęły się zdjęcia do filmu, jego reżyser Taylor Hackford, zorganizował spotkanie Foxxa z Charlesem. Usiedli oni wtedy przy dwóch pianinach i zaczęli wspólnie grać. Ray sprawdzał aktora przez dwie godziny, po czym przestał grać, wstał, uścisnął Foxxa, dał mu swoje błogosławieństwo i powiedział: "To on... on potrafi to zrobić.".

Charles pragnął uczestniczyć w premierze filmu, jednak zmarł zanim ona nastąpiła. Zdążył jednak zapoznać się wcześniej za pomocą alfabetu Braille'a z dwiema scenami obrazu.

Informacje zawarte w końcowych napisach mówią, iż Ray oparty jest na prawdziwych wydarzeniach, ale część postaci, miejsc i sytuacji została nieco zmieniona.

[edytuj] Wyróżnienia i zaszczyty

Poza zdobyciem kilkudziesięciu statuetek Grammy, Charles był w swoim życiu wielokrotnie wyróżniany w inne sposoby. W 1979 roku był jednym z pierwszych artystów, którzy zostali umieszczeni w Georgia State Music Hall of Fame.^[17] Wersja Raya "Georgia on My Mind" została ponadto ustanowiona hymnem stanu Georgia.^[18] W 1981 roku muzyk otrzymał swoją gwiazdę na Hollywood Walk of Fame. Ray był jednym z pierwszych artystów wprowadzonych do Rock and Roll Hall of Fame, podczas inauguracyjnej ceremonii muzeum w 1986 roku.^[19] W 1986 roku Charles został uhonorowany przez Kennedy Center.^[20] W 1987 roku muzyk otrzymał nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award. W 1991 roku stał się on członkiem Rhythm & Blues Foundation. W 1998 roku Ray wraz z Ravi Shankarem otrzymał nagrodę Polar Music Prize. W 2004 roku Charles został wprowadzony do Jazz Hall of Fame oraz National Black Sports & Entertainment Hall of Fame.^[21] 27 grudnia 2007 roku Ray został wprowadzony do Hit Parade Hall of Fame.

W 2004 roku magazyn muzyczny Rolling Stone umieścił muzyka na miejscu #10 listy 100 największych artystów wszech czasów.^[4]

Ceremonia rozdania nagród Grammy w 2005 roku została w całości zadedykowana Charlesowi.

7 grudnia 2007 roku w Albany w Georgii otwarty został plac Ray Charles Plaza z obrotowym, oświetlanym pomnikiem muzyka siedzącego przy pianinie.

[edytuj] Ray Charles Post Office Building

We wtorek, 12 lipca 2005 roku, Prezydent George Bush podpisał ustawę (PL 109-25) złożoną przez członkinię Kongresu, Diane E. Watson, zgodnie z którą budynek poczty położony przy bulwarze W. Washingtona 4960 w Los Angeles w Kalifornii przyjął imię Charlesa i obecnie nosi nazwę Ray Charles Post Office Building. 24 sierpnia 2005 roku Kongres Stanów Zjednoczonych uhonorował muzyka, zmieniając nazwę poczty West Adams Station w Los Angeles na Ray Charles Station.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Raya Charlesa (en)
• Ray Charles w bazie Internet Movie Database (IMDb) (en)
• Ray Charles na stronie magazynu Rolling Stone (en)
• Ray Charles w Rock and Roll Hall of Fame (en)
• Ray Charles w Songwriters Hall of Fame (en)
• Analiza twórczoÅ›ci Raya Charlesa oraz galeria zdjęć (en)
• Pomnik Raya Charlesa w Greenville na Florydzie (en)

10 medali polskich karateków w MŚ

Dziesięć medali - 3 złote, 5 srebrnych i 2 brązowe - zdobyli w Wilnie Polacy w 14. mistrzostwach świata w karate tradycyjnym.

El. MŚ: Gwinea uzupełniła stawkę

Gwinea, po zwycięstwie z Kenią 3:2, jako ostatni zespół zapewniła sobie awans do kolejnej fazy eliminacjach piłkarskich mistrzostw świata strefy Afryki.

ATP w Wiedniu: Petzschner najlepszy

Niemiecki tenisista Philipp Petzschner pokonał rozstawionego z numerem osiem Francuza Gaela Monfilsa 6:4, 6:4 w finale turnieju w Wiedniu (suma nagród 674 tys. euro).

PE: Górnik ratuje remis w derbach Śląska

Górnik Zabrze zremisował z Ruchem Chorzów 1:1 (0:1) w derbach Śląska rozegranych w ramach 4. kolejki Pucharu Ekstraklasy.

MŚ w futsalu: Brazylia i Hiszpania w półfinale

Zawodnicy Brazylii pokonali Włochów 3:0 w futsalowych mistrzostwach świata i dzięki tej wygranej "Canarinhos" awansowali do półfinału.

Linki: Strona g³ówna