Z Wikipedii

Republika (łac. res publica - dosł. rzeczpospolita) - zgodnie z współczesną definicją ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas.

W republice występują różne systemy rządów, zależnie od organu sprawującego władzę, którym może być:

• prezydent wybierany na określony czas, z ograniczoną (albo z nieograniczoną) możliwością ponownego wyboru; prezydent może być odpowiedzialny przed innym organem państwa, albo przed Historią;
• rząd odpowiedzialny przed parlamentem lub przed prezydentem;

Z uznaniem (albo nieuznaniem) danego państwa za republikę istnieją poważne problemy za względu na liczne historyczne definicje. Pod pojęciem republiki rozumiano kiedyś:

I Państwo o ustroju niemonarchicznym. Stanowisko to podzielali Machiavelli i Monteskiusz. Sam Monteskiusz dzielił republiki na demokratyczne i arystokratyczne.

II Państwo, czyli wspólnotę zjednoczoną prawem i wspólnym pożytkiem jak pisał Jean Bodin. Uważał on monarchię za najlepszą republikę.

III Państwo o ustroju mieszanym łączącym cechy monarchii, arystokracji i demokracji.

Ostatnia definicja szczególnie popularna była wśród polskich autorów wzorujących się na stoikach rzymskich. Powodem tego jest nazywanie monarchii Królestwa Polskiego rzeczpospolitą, czyli republiką.

Systemy totalitarne określają często państwo jako republikę, a nawet republikę demokratyczną, chociaż władza jest tam sprawowana przez dyktatora, oligarchię lub monopartię.

Niektóre państwa są określane jako republika bananowa.

[edytuj] Historia

• W starożytności w Atenach występowała forma rządów określana obecnie jako republikańska, jednak Grecy nie stosowali takiego określenia.
• V-I wiek p.n.e. - Republika Rzymska
• w Średniowieczu - miejskie republiki w Italii.
• XV-XVIII wiek - w Polsce Rzeczpospolita Obojga Narodów była formalnie monarchią.
• XVIII wiek - USA i Francja zostały republikami.
• XIX wiek - republiki powstały w Ameryce Łacińskiej.
• 1815-1846 - Rzeczpospolita Krakowska.
• XX wiek - liczne republiki w Europie, Azji i Afryce.

[edytuj] Zobacz też

• Republika bananowa
• Republika federalna
• Formy państwowe
• Ustrój polityczny
• Parlamenty świata

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Artykuł Włodzimierza Bernackiego

Hardex chce wypłacić 4,06 zł dywidendy na akcję

Spółka Hardex SA chce wypłacić 4,06 zł dywidendy na akcję z zysku za 2007 rok - poinformowała spółka w komunikacie.

Zarząd KGHM podwyższył rekomendowaną dywidendę

Zarząd KGHM podjął decyzję o podwyższeniu rekomendowanej dywidendy z zysku za 2007 rok z wcześniej planowanych 5,5 zł na akcję do 9 zł na akcję - poinformowała spółka w piątkowym komunikacie.

Moj chce wypłacić 0,12 zł dywidendy na akcję

Zarząd Moj SA zarekomenduje akcjonariuszom wypłatę dywidendy 0,12 zł na akcję z zysku za 2007 rok - poinformowała spółka w komunikacie.

Kolejne podwyżki na stacjach benzynowych

Według analityków z firmy BM Reflex oraz portalu e-petrol.pl, nadchodzące dni przyniosą kolejne podwyżki cen na polskich stacjach benzynowych. Mocna złotówka nie równoważy już wzrostu cen ropy na rynkach światowych.

Główne indeksy GPW pozostały na plusie

Choć główne indeksy warszawskiej giełdy pozostały na niewielkim plusie w piątek, maklerzy obawiają się, że jeśli w poniedziałek WIG20 nie zamknie się na poziomie ok. 3.060 pkt, może zacząć tracić.

Linki: Strona g��wna