Opornik - Google

Opornik

Z Wikipedii

(Przekierowano z Rezystor)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Przykładowe rezystory
Przykładowe rezystory
Różne rezystory
Różne rezystory
Symbol rezystora
Symbol rezystora

Opornik – inaczej rezystor (z łac. resistere, stawiać opór) – najprostszy element rezystancyjny, element bierny obwodu elektrycznego. Jest elementem liniowym: spadek napięcia jest wprost proporcjonalny do prądu płynącego przez opornik. Przy przepływie prądu zamienia energię elektryczną w ciepło. Występuje na nim spadek napięcia. W obwodzie służy do ograniczenia prądu w nim płynącego.

Idealny rezystor posiada tylko jedną wielkość, która go charakteryzuje – rezystancję. W praktyce występuje jeszcze pojemność wewnętrzna oraz wewnętrzna indukcyjność, co, np. w technice wysokich częstotliwości (RTV), ma duże znaczenie (jest to tzw. pojemność oraz indukcyjność pasożytnicza). W technologii bardzo wysokich częstotliwości – kilkuset MHz i powyżej – właściwości pasożytnicze typowego rezystora muszą być traktowane jako wartości rozproszone, tzn. rozłożone wzdłuż jego fizycznych wymiarów (zobacz: schemat zastępczy).

Spis treści

[edytuj] Wzory na rezystancję zastępczą

[edytuj] Połączenie szeregowe

Oporniki połączone szeregowo
Oporniki połączone szeregowo

 \ R_z=R_1+R_2+R_3+ ... +R_n

[edytuj] Połączenie równoległe

Oporniki połączone równolegle
Oporniki połączone równolegle

{1 \over R_z}={1 \over R_1}+{1 \over R_2}+{1 \over R_3}+ ... +{1 \over R_n}

Wzór przekształcony dla dwóch rezystancji połączonych równolegle:

R_z={R_1 R_2 \over R_1+R_2}

[edytuj] Parametry

Podstawowe parametry opisujące opornik to:

  • rezystancja nominalna – rezystancja podawana przez producenta na obudowie opornika; rezystancja rzeczywista różni się od rezystancji nominalnej, jednak zawsze mieści się w podanej klasie tolerancji.
  • tolerancja – inaczej klasa dokładności; podawana w procentach możliwa odchyłka rzeczywistej wartości opornika od jego wartości nominalnej
  • moc znamionowa – moc jaką opornik może przez dłuższy czas wydzielać w postaci ciepła bez wpływu na jego parametry; przekroczenie tej wartości może prowadzić do zmian innych parametrów rezystora (np. rezystancji) lub jego uszkodzenia,
  • napięcie graniczne – maksymalne napięcie jakie można przyłożyć do opornika bez obawy o jego zniszczenie,
  • temperaturowy współczynnik rezystancji – współczynnik określający zmiany rezystancji pod wpływem zmian temperatury opornika.

[edytuj] Oznaczenia oporników

oporniki oznaczone kodem barwnym
oporniki oznaczone kodem barwnym

Grafika:Oznaczenie_Rezystora.png
Oznaczenie opornika 5,6kΩ 10 %

Kolor Wartość Mnożnik Tolerancja
± %
Współczynnik temp.
± ppm/K
1 pasek 2 pasek 3 pasek 4 pasek Ostatni pasek
brak       20  
srebrny     0,01 Ω 10  
złoty     0,1 Ω 5  
czarny 0 0 x 1 Ω 20 200
brązowy 1 1 x 10 Ω 1 100
czerwony 2 2 x 100 Ω 2 50
pomarańczowy 3 3 x 1 kΩ 3 15
żółty 4 4 x 10 kΩ 0,1 25
zielony 5 5 x 100 kΩ 0,5  
niebieski 6 6 x 1 MΩ 0,25 10
fioletowy 7 7 x 10 MΩ 0,1 5
szary 8 8   0,05 1
biały 9 9      

Uwagi:

  • pasków lub kropek jest trzy, cztery, pięć lub sześć
    • jeśli jest ich trzy, to wszystkie trzy oznaczają oporność, a tolerancja wynosi ±20%
    • jeśli jest ich cztery, to trzy pierwsze oznaczają oporność, a czwarty – tolerancję
    • jeśli jest ich pięć, to trzy pierwsze oznaczają oporność, czwarty mnożnik, a piąty tolerancję
    • jeśli jest ich sześć, to jest to opornik precyzyjny i trzy pierwsze oznaczają cyfry oporności, czwarty – mnożnik, piąty – tolerancję, szósty – temperaturowy współczynnik rezystancji (ten pasek może znajdować się na samym brzegu opornika)
  • pierwszą cyfrę oznacza pasek bliższy końca, a między mnożnikiem i tolerancją jest czasem większy odstęp
  • oporniki wyższych klas dokładności posiadają dodatkowy trzeci pasek cyfr.
  • stare oporniki są oznakowane:
    • 1 cyfra – kolor opornika
    • 2 cyfra – kolor paska
    • mnożnik – kolor kropki

[edytuj] Szereg wartości

Oporniki (rezystory) produkowane masowo mają oporności znamionowe wynikające z tabeli szeregów.

[edytuj] Schemat zastępczy rezystora

Tworząc schemat zastępczy opornika, należy wziąć pod uwagę fakt, iż w rzeczywistości nie jest to element idealny. Posiada więc pewną pojemność oraz indukcyjność pasożytniczą (indukcyjność doprowadzeń). Są to przeważnie wartości bardzo małe, pomijalne w typowej analizie obwodu, jednak przy wysokich częstotliwościach (powyżej 1 GHz) parametry pasożytnicze mogą zupełnie zmienić charakter elementu. Schemat zastępczy przedstawiono na rysunku.

Schemat zastępczy rezystora‎
Schemat zastępczy rezystora‎


Gdzie:


[edytuj] Opornik w historii

Opornik przypięty do swetra lub noszony w klapie marynarki w czasie stanu wojennego (1981-1983) symbolizował opór wobec władzy.

[edytuj] Zobacz też

Commons
potencjometr, termistor, warystor, bareter, cewka, kondensator, prawo Ohma (dla obwodu elektrycznego), element czynny.

[edytuj] Linki zewnętrzne


Termin apelacji Karadżicia minął
O północy z piątku na sobotę minął ostateczny termin odwoływania się od ekstradycji do Trybunału ONZ zatrzymanego w poniedziałek w Belgradzie przywódcy bośniackich Serbów Radovana Karadżicia.
Włosi drżą przed imigrantami
Stały napływ nielegalnych imigrantów nie na żarty przestraszył włoski rząd. W związku z tym, tamtejsze władze ogłosiły w piątek stan kryzysowy na terenie całego kraju.
Uczył studentów jak godnie umierać
Zmarł Randy Pausch, niezwykły wykładowca amerykańskiego uniwersytetu, który przekonywał swoich studentów, że umieranie nie jest tragedią. Chory na raka naukowiec zyskał popularność dzięki opublikowanemu w internecie wykładowi, podczas którego robił pompki i śmiał się ze zbliżającej śmierci.
Z maczetami na uchodźców
23 osoby zostały ranne po tym, jak kilkudziesięciu mężczyzn zaatakowało mieszkańców ośrodka dla uchodźców w Norwegii. Napastnicy mieli przy sobie metalowe pręty i maczety.
Setki osób uciekają przed powodzią
Ponad 300 osób zostało ewakuowanych po tym, jak ulewne deszcze spowodowały powodzie w północno-wschodniej Rumunii. Woda uszkodziła drogi, mosty i linie energetyczne.
Linki: Strona gwna