Opornik
Z Wikipedii
Opornik – inaczej rezystor (z łac. resistere, stawiać opór) – najprostszy element rezystancyjny, element bierny obwodu elektrycznego. Jest elementem liniowym: spadek napięcia jest wprost proporcjonalny do prądu płynącego przez opornik. Przy przepływie prądu zamienia energię elektryczną w ciepło. Występuje na nim spadek napięcia. W obwodzie służy do ograniczenia prądu w nim płynącego.
Idealny rezystor posiada tylko jedną wielkość, która go charakteryzuje – rezystancję. W praktyce występuje jeszcze pojemność wewnętrzna oraz wewnętrzna indukcyjność, co, np. w technice wysokich częstotliwości (RTV), ma duże znaczenie (jest to tzw. pojemność oraz indukcyjność pasożytnicza). W technologii bardzo wysokich częstotliwości – kilkuset MHz i powyżej – właściwości pasożytnicze typowego rezystora muszą być traktowane jako wartości rozproszone, tzn. rozłożone wzdłuż jego fizycznych wymiarów (zobacz: schemat zastępczy).
Spis treści |
[edytuj] Wzory na rezystancję zastępczą
[edytuj] Połączenie szeregowe

[edytuj] Połączenie równoległe

Wzór przekształcony dla dwóch rezystancji połączonych równolegle:

[edytuj] Parametry
Podstawowe parametry opisujące opornik to:
- rezystancja nominalna – rezystancja podawana przez producenta na obudowie opornika; rezystancja rzeczywista różni się od rezystancji nominalnej, jednak zawsze mieści się w podanej klasie tolerancji.
- tolerancja – inaczej klasa dokładności; podawana w procentach możliwa odchyłka rzeczywistej wartości opornika od jego wartości nominalnej
- moc znamionowa – moc jaką opornik może przez dłuższy czas wydzielać w postaci ciepła bez wpływu na jego parametry; przekroczenie tej wartości może prowadzić do zmian innych parametrów rezystora (np. rezystancji) lub jego uszkodzenia,
- napięcie graniczne – maksymalne napięcie jakie można przyłożyć do opornika bez obawy o jego zniszczenie,
- temperaturowy współczynnik rezystancji – współczynnik określający zmiany rezystancji pod wpływem zmian temperatury opornika.
[edytuj] Oznaczenia oporników

Oznaczenie opornika 5,6kΩ 10 %
| Kolor | Wartość | Mnożnik | Tolerancja ± % |
Współczynnik temp. ± ppm/K |
|
|---|---|---|---|---|---|
| 1 pasek | 2 pasek | 3 pasek | 4 pasek | Ostatni pasek | |
| brak | 20 | ||||
| srebrny | 0,01 Ω | 10 | |||
| złoty | 0,1 Ω | 5 | |||
| czarny | 0 | 0 | x 1 Ω | 20 | 200 |
| brązowy | 1 | 1 | x 10 Ω | 1 | 100 |
| czerwony | 2 | 2 | x 100 Ω | 2 | 50 |
| pomarańczowy | 3 | 3 | x 1 kΩ | 3 | 15 |
| żółty | 4 | 4 | x 10 kΩ | 0,1 | 25 |
| zielony | 5 | 5 | x 100 kΩ | 0,5 | |
| niebieski | 6 | 6 | x 1 MΩ | 0,25 | 10 |
| fioletowy | 7 | 7 | x 10 MΩ | 0,1 | 5 |
| szary | 8 | 8 | 0,05 | 1 | |
| biały | 9 | 9 | |||
Uwagi:
- pasków lub kropek jest trzy, cztery, pięć lub sześć
- jeśli jest ich trzy, to wszystkie trzy oznaczają oporność, a tolerancja wynosi ±20%
- jeśli jest ich cztery, to trzy pierwsze oznaczają oporność, a czwarty – tolerancję
- jeśli jest ich pięć, to trzy pierwsze oznaczają oporność, czwarty mnożnik, a piąty tolerancję
- jeśli jest ich sześć, to jest to opornik precyzyjny i trzy pierwsze oznaczają cyfry oporności, czwarty – mnożnik, piąty – tolerancję, szósty – temperaturowy współczynnik rezystancji (ten pasek może znajdować się na samym brzegu opornika)
- pierwszą cyfrę oznacza pasek bliższy końca, a między mnożnikiem i tolerancją jest czasem większy odstęp
- oporniki wyższych klas dokładności posiadają dodatkowy trzeci pasek cyfr.
- stare oporniki są oznakowane:
- 1 cyfra – kolor opornika
- 2 cyfra – kolor paska
- mnożnik – kolor kropki
[edytuj] Szereg wartości
Oporniki (rezystory) produkowane masowo mają oporności znamionowe wynikające z tabeli szeregów.
[edytuj] Schemat zastępczy rezystora
Tworząc schemat zastępczy opornika, należy wziąć pod uwagę fakt, iż w rzeczywistości nie jest to element idealny. Posiada więc pewną pojemność oraz indukcyjność pasożytniczą (indukcyjność doprowadzeń). Są to przeważnie wartości bardzo małe, pomijalne w typowej analizie obwodu, jednak przy wysokich częstotliwościach (powyżej 1 GHz) parametry pasożytnicze mogą zupełnie zmienić charakter elementu. Schemat zastępczy przedstawiono na rysunku.
Gdzie:
- R - Rezystancja właściwa
- C - Pojemność elektryczna, rzędu ~0.5 pF
- L - Indukcyjność pasożytnicza (indukcyjność doprowadzeń), rzędu 5-7 nH
[edytuj] Opornik w historii
Opornik przypięty do swetra lub noszony w klapie marynarki w czasie stanu wojennego (1981-1983) symbolizował opór wobec władzy.
[edytuj] Zobacz też
- potencjometr, termistor, warystor, bareter, cewka, kondensator, prawo Ohma (dla obwodu elektrycznego), element czynny.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oznaczenia
- Opis parametry oznaczenia połączenia
- Rezystory- zasady znakowania oporników i dekoder kodu barwnego.
- Obliczanie rezystancji zastępczej rezystorów
- Kalkulator.
| Termin apelacji Karadżicia minął |
O północy z piątku na sobotę minął ostateczny termin odwoływania się od ekstradycji do Trybunału ONZ zatrzymanego w poniedziałek w Belgradzie przywódcy bośniackich Serbów Radovana Karadżicia.
|
| Włosi drżą przed imigrantami |
Stały napływ nielegalnych imigrantów nie na żarty przestraszył włoski rząd. W związku z tym, tamtejsze władze ogłosiły w piątek stan kryzysowy na terenie całego kraju.
|
| Uczył studentów jak godnie umierać |
Zmarł Randy Pausch, niezwykły wykładowca amerykańskiego uniwersytetu, który przekonywał swoich studentów, że umieranie nie jest tragedią. Chory na raka naukowiec zyskał popularność dzięki opublikowanemu w internecie wykładowi, podczas którego robił pompki i śmiał się ze zbliżającej śmierci.
|
| Z maczetami na uchodźców |
23 osoby zostały ranne po tym, jak kilkudziesięciu mężczyzn zaatakowało mieszkańców ośrodka dla uchodźców w Norwegii. Napastnicy mieli przy sobie metalowe pręty i maczety.
|
| Setki osób uciekają przed powodzią |
Ponad 300 osób zostało ewakuowanych po tym, jak ulewne deszcze spowodowały powodzie w północno-wschodniej Rumunii. Woda uszkodziła drogi, mosty i linie energetyczne.
|
O północy z piątku na sobotę minął ostateczny termin odwoływania się od ekstradycji do Trybunału ONZ zatrzymanego w poniedziałek w Belgradzie przywódcy bośniackich Serbów Radovana Karadżicia.
Stały napływ nielegalnych imigrantów nie na żarty przestraszył włoski rząd. W związku z tym, tamtejsze władze ogłosiły w piątek stan kryzysowy na terenie całego kraju.
Zmarł Randy Pausch, niezwykły wykładowca amerykańskiego uniwersytetu, który przekonywał swoich studentów, że umieranie nie jest tragedią. Chory na raka naukowiec zyskał popularność dzięki opublikowanemu w internecie wykładowi, podczas którego robił pompki i śmiał się ze zbliżającej śmierci.
23 osoby zostały ranne po tym, jak kilkudziesięciu mężczyzn zaatakowało mieszkańców ośrodka dla uchodźców w Norwegii. Napastnicy mieli przy sobie metalowe pręty i maczety.
Ponad 300 osób zostało ewakuowanych po tym, jak ulewne deszcze spowodowały powodzie w północno-wschodniej Rumunii. Woda uszkodziła drogi, mosty i linie energetyczne.