Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy polskiego generała i pilota. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.

Roman Paszkowski
gen. dyw. Roman Paszkowski w Dowództwie WOPK (1973)
generał broni
Data i miejsce urodzenia	19 lipca 1914 Gułów
Data i miejsce śmierci	16 sierpnia 1998 Katowice
Kariera wojskowa
W służbie od	1929 - wstąpienie do korpusu kadetów -1986
Stanowiska	dowódca Wojsk Obrony Powietrznej Kraju (1967-1976)
Główne wojny i bitwy	1939 w rejonie Jeziora Koronowskiego, pod Bydgoszczą i pod Kutnem
Późniejsza praca	ambasador PRL w Angoli wojewoda katowicki
Odznaczenia

Grób Romana Paszkowskiego na Powązkach; Warszawa, 23 lipca 2008

Roman Wincenty Paszkowski (ur. 19 lipca 1914 w Gułowie, województwo lubelskie, zm. 16 sierpnia 1998 w Katowicach) – generał broni WP, pilot, poseł na Sejm PRL IX kadencji z ramienia PZPR.

[edytuj] II RP i II Wojna Światowa

Absolwent Korpusu Kadetów nr 3 w Rawiczu (1934) oraz Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej (1936); w latach 1936-1939 służył jako podporucznik w 22 Pułku Piechoty w Siedlcach jako dowódca plutonu strzelców wyborowych 9. kompanii, a następnie kompanii piechoty.

W wojnie obronnej 1939 jako podporucznik walczył 3 dni (1-3 września 1939) na czele 7. kompanii 22 Pułku Piechoty 9. DP w rejonie Jeziora Koronowskiego, pod Bydgoszczą i Kutnem. Podczas walk był dwukrotnie ranny (raz przypadkowym odłamkiem i trochę później podczas nalotu na szpital, w którym leżał). Za wykazane męstwo w walce dopiero po 7 latach został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Po dostaniu się do niewoli niemieckiej początkowo przebywał w szpitalu polowym w Dobrzelinie, a następnie w szpitalu pod Berlinem, skąd przetransportowany został do Oflagu w Brunszwiku. W latach 1940-1945 był osadzony w Oflagu II C w Woldenbergu; uczestniczył w obozowym ruchu oporu.

W styczniu 1945 obóz został przez Niemców stopniowo ewakuowany w kierunku Lubeki, gdzie Paszkowski doczekał wyzwolenia przez Brytyjczyków.

[edytuj] Działalność powojenna

Po powrocie do kraju wstąpił 25 lipca 1945 do ludowego Wojska Polskiego. Po ukończeniu kursu dowódców batalionów w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie (22 października 1945), został skierowany do Sztabu Generalnego WP. W latach 1946-1948 był szefem Wydziału Wojskowych Spraw Zagranicznych Sztabu Generalnego WP (trafił tam rok wcześniej z rekomendacji Józefa Kuropieski). Od 1948 studiował równocześnie w Akademii Sztabu Generalnego WP oraz w Szkole Głównej Służby Zagranicznej.

W styczniu 1951 został bezpodstawnie aresztowany przez Informację Wojskową pod zarzutem szpiegostwa na rzecz państw zachodnich; przez 4 lata śledztwa przebywał w pojedynczej celi, bez kontaktu z rodziną i możliwości odbywania spacerów. W 1955 został zwolniony. W latach 1955-1957 pracował jako wicedyrektor Departamentu w Ministerstwie Rolnictwa.

W 1957 po zdaniu ostatnich egzaminów i ukończeniu ASG oraz SGSZ przyjęty ponownie do wojska. Początkowo był kierownikiem Studium Wojskowego Politechniki Warszawskiej.

Od 1957 służył w Wojskach Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (WL i OPL OK). Był kolejno dowódcą Centralnego Stanowiska Dowodzenia Dowódcy Wojsk Lotniczych i OPL OK (1957-1959), szefem sztabu Wojsk OPL OK (1959), dowódcą 1. Korpusu Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju (1959-1962). W 1960 ukończył kurs pilotażu i uzyskał lotniczą "gapę". W październiku 1961 awansowany do stopnia generała brygady.

Po utworzeniu Wojsk Obrony Powietrznej Kraju jako odrębnego rodzaju Sił Zbrojnych, Paszkowski wyznaczony został na zastępcę dowódcy tych wojsk do spraw szkolenia bojowego, a następnie do spraw liniowych. W 1967 objął stanowisko dowódcy Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, w miejsce usuniętego gen. Czesława Mankiewicza. Przyczynił się do znaczącego rozwoju tych wojsk. W październiku 1968 został awansowany do stopnia generała dywizji.

Od 1946 do 1948 członek PPR, a od 1948 do 1990 członek PZPR. W latach 1976-1980 urlopowany z wojska w związku z wyznaczeniem przez Radę Państwa na stanowisko ambasadora PRL w Angoli, a od 1979 także na Wyspach Świętego Tomasza i Książęcej. W stanie wojennym 16 grudnia 1981, wyznaczony przez Wojciecha Jaruzelskiego na stanowisko wojewody katowickiego. Na stanowisku wojewody przyczynił się do uspokojenia nastrojów na Śląsku, za co otrzymał m.in. podziękowania od biskupa diecezji katowickiej.

W latach 1985-1990 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W 1989 zorganizował przewiezienie urn z masowych grobów w Katyniu do Warszawy oraz ich uroczyste złożenie na Powązkach. W październiku 1989 awansowany do stopnia generała broni.

Ponadto w latach 1985-1989 był posłem na Sejm PRL IX kadencji i przewodniczącym sejmowej Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej. W latach 1974-1979 oraz 1985-1990 był członkiem Rady Naczelnej ZBoWiD, w 1986 wiceprzewodniczącym Komitetu Honorowego Encyklopedii Pamięci Narodowej.

Działacz lotnictwa sportowego, w latach 1964-1968 prezes, a od 1968 honorowy prezes Aeroklubu Warszawskiego.

Od 1990 działał w środowisku kombatanckim, w latach 1996-1998 był prezesem Klubu Generałów Wojska Polskiego.

Zmarł 16 sierpnia 1998 w Katowicach, został pochowany 21 sierpnia 1998 z honorami na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. W pogrzebie wziął udział m. in. były Prezydent RP gen. armii Wojciech Jaruzelski i były premier PRL Zbigniew Messner. Mowy pogrzebowe wygłosili: gen. dyw. Jarosław Bielecki - w imieniu Sztabu Generalnego WP, gen. broni pil. Jerzy Gotowała - w imieniu żołnierzy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej oraz gen. bryg. dr Jan Celek - w imieniu Klubu Generałów WP. Uroczystość pogrzebową poprzedzała msza św. w Katedrze Polowej WP w Warszawie, którą celebrował biskup polowy WP gen. dyw. Sławoj Leszek Głódź.

[edytuj] Odznaczenia

Odznaczony m.in: Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie) (I klasy), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II klasy), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III klasy), Krzyżem Kawalerskim Orderem Odrodzenia Polski (V klasy), Orderem Sztandaru Pracy I klasy, Orderem Sztandaru Pracy II klasy, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945, Medalem "Za udział w Wojnie Obronnej 1939", Medalem 30-lecia Polski Ludowej, Medalem 40-lecia Polski Ludowej, Złotym medalem "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny", Srebrnym medalem "Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny", Złotym medalem "Za zasługi dla obronności kraju", Srebrnym medalem "Za zasługi dla obronności kraju", Brązowym medalem "Za zasługi dla obronności kraju", Złotą odznaką honorową PCK I stopnia, Złotą odznaką "Zasłużony dla Górnictwa PRL", Złotym odznaczeniem im. Janka Krasickiego, Złotym medalem "Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej", Złotym Krzyżem "Za Zasługi dla Związku Harcerstwa Polskiego", Odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego, radzieckim Orderem Przyjaźni Narodów, radzieckim Order Czerwonego Sztandaru, bułgarskim Orderem Zasługi, Srebrnym Orderem Bojowym "Za Zasługi dla Narodu i Ojczyzny" (NRD), Medalem 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Narodowej 1941-45 (ZSRR), Odznaką 25-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Narodowej 1941-45 (ZSRR), Medalem 30-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Narodowej 1941-45 (ZSRR), Medalem 40-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Narodowej 1941-45 (ZSRR), Medalem "Za umacnianie Przyjaźni Sił Zbrojnych" II stopnia (CSRS), Medalem 30-lecia Bułgarskiej Armii Ludowej, Medalem Przyjaźni (Socjalistyczna Republika Wietnamu), Medalem Wyzwolenia I klasy (Republika Wietnamu Południowego), Medalem "Sprawiedliwym Wśród Narodów Świata" Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie, Medalem im. Ferdinanda Focha (Francja) oraz innymi odznaczeniami polskimi i zagranicznymi.

• w 1977 wpisany do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich
• w 1985 wpisany do Księgi Ludzi Zasłużonych dla Administracji
• w 1997 został wyróżniony dyplomem "Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej"
• w 1990 wyróżniony specjalnym Medalem Katyńskim za istotny wkład w upamiętnienie zbrodni stalinowskiej w Katyniu
• ponadto otrzymał m.in. tytuł Honorowego Górnika PRL
• posiadał także szereg innych wyróżnień polskich i zagranicznych, w tym najwyższych wyróżnień kilkunastu województw.

[edytuj] Źródła

• "Rocznik Oficerski 1939"
• "Kto jest kim w Polsce 1984. Informator encyklopedyczny", Warszawa 1984
• J.Kuropieska, "Z powrotem w służbie",PIW,Warszawa 1984
• "Kto jest kim w Polsce 1989. Informator encyklopedyczny", Warszawa 1989
• H. P. Kosk, "Generalicja Polska", tom II, Warszawa 2001
• S. Czmur, W. Wójcik "Dowódcy Lotnictwa Polskiego", Poznań 1998
• S. Czmur, W. Wójcik "Generałowie w stalowych mundurach", Poznań 2003
• J. Celek, "Generał broni pilot Roman Paszkowski" /w/ "Głos Weterana" nr 12, Warszawa 1998
• L.Kowalski, "Generałowie",Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1992,str.56-87, wywiad z marca 1990 r.